Ngày 23-10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận các nhà đàm phán Ukraine, Nga và Mỹ nhất trí tổ chức cuộc họp cấp kỹ thuật vào nửa đầu tháng 11 tại Abu Dhabi, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cũng xác nhận thời điểm và địa điểm nối lại đàm phán.

Động thái tích cực này diễn ra sau những cuộc tiếp xúc của các đặc phái viên Mỹ với cả hai phía Nga và Ukraine. Ông Zelensky cho biết đã trao đổi với Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff sau khi hai quan chức Mỹ gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin. Kiev mong muốn những cuộc thảo luận kỹ thuật sẽ dẫn tới cuộc gặp giữa lãnh đạo Ukraine, Nga và Mỹ, đồng thời đề nghị châu Âu tham gia tiến trình.

 Tổng thống Ukraine Zelensky, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner tại họp báo chung ở Kiev ngày 6-9-2026. Ảnh: Reuters

Tín hiệu sẵn sàng đối thoại là một động thái tích cực trong bối cảnh bế tắc hiện nay, song việc này chưa đồng nghĩa các bên đã thu hẹp bất đồng bởi những nút thắt khó tháo gỡ vẫn tồn tại. Trước hết vẫn là trở ngại về vấn đề lãnh thổ. Trong cuộc phỏng vấn với ABC News công bố ngày 23-10, ông Zelensky tuyên bố sẵn sàng đạt thỏa thuận hòa bình, nhưng không chấp nhận công nhận các vùng lãnh thổ Moscow đang kiểm soát là một phần của Nga.

Ông Zelensky cho biết sẵn sàng chấm dứt giao tranh bằng cách đóng băng xung đột dọc chiến tuyến hiện tại. Lập trường ấy cho thấy Kiev phân biệt giữa việc dừng chiến sự trên thực địa với công nhận quy chế pháp lý của các vùng lãnh thổ. Đây chính là khoảng cách mà một lệnh ngừng bắn chưa thể tự giải quyết. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trước đó nhận định giải quyết vấn đề Donbass là điều duy nhất có thể giúp chấm dứt xung đột, đồng thời nhấn mạnh cả hai bên phải nhượng bộ.

Nút thắt tiếp theo là vấn đề bảo đảm an ninh. Phát biểu trực tuyến tại sự kiện của Viện Hudson ngày 23-10, ông Zelensky khẳng định ngừng bắn phải là bước đầu tiên, tiếp đó là những cam kết mạnh mẽ và khả năng tiếp cận liên tục vũ khí phương Tây của Ukraine. Kiev đề nghị nguồn tài trợ quốc tế ít nhất trong 10 năm để duy trì quân đội, bởi nền kinh tế bị chiến tranh tàn phá cần thời gian phục hồi.

Ukraine cũng đề xuất một liên minh các nước châu Âu sẵn sàng triển khai nhân lực tới nước này, với sự hậu thuẫn từ Mỹ. Tuy nhiên, ông Zelensky cho rằng Kiev chưa nhận được câu trả lời rõ ràng về việc ai sẽ phản ứng, phản ứng bằng cách nào nếu Nga mở chiến dịch quân sự mới. Những câu hỏi ấy cho thấy điều Ukraine tìm kiếm là cơ chế thực thi cụ thể cho các cam kết.

Ở chiều ngược lại, về phía Nga, ông Peskov nhấn mạnh giải pháp toàn diện phải bao gồm thảo luận về an ninh của cả Nga và Ukraine. Như vậy, vẫn còn đó những rào cản trên bàn đàm phán 3 bên vì các bên còn phải xử lý cách nhìn khác biệt về những điều kiện bảo đảm hòa bình lâu dài.

Trong bối cảnh ấy, thỏa thuận nhân đạo tại thành phố Oleshky mang lại một kết quả cụ thể và mở ra triển vọng cho đối thoại. Theo AP, các nhà đàm phán Nga, Ukraine và Mỹ ngày 23-10 đạt thỏa thuận ngừng bắn cục bộ nhằm đưa hàng cứu trợ và sơ tán dân thường tại thành phố này. Phía Nga cho biết lực lượng của mình sẽ ngừng bắn trên hướng Kherson từ 4 giờ ngày 27-10 (giờ Moscow) để chiến dịch nhân đạo được triển khai sau đó hai ngày.

Thành phố Oleshky hiện do Nga kiểm soát đang thiếu điện, nước sinh hoạt, lương thực và thuốc men. Rà phá bom mìn, bảo đảm hành lang an toàn và duy trì ngừng bắn vì thế là những điều kiện thiết yếu. Thỏa thuận mở đường cho các hoạt động cứu trợ, nhưng hiệu quả còn phải phụ thuộc vào việc các bên có giữ đúng cam kết ngừng bắn hay không.

Trong khi đó, vai trò thúc đẩy của Washington cũng có giới hạn. Theo RBC, ngày 23-10, Tổng thống Donald Trump nêu khả năng áp thuế với Nga và Ukraine nếu không đạt thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, ông lập tức thừa nhận kim ngạch thương mại của Mỹ với hai nước không đủ lớn để biện pháp này tạo khác biệt.

Cơ hội đối thoại Nga-Ukraine lại một lần nữa xuất hiện nhưng không nhiều hy vọng, bởi từ ngừng bắn cục bộ tới hòa bình lâu dài vẫn là khoảng cách lớn. Ngừng bắn cục bộ ở Oleshky chỉ mở ra cơ hội cho hợp tác nhân đạo. Nhưng ở Abu Dhabi sắp tới mới là nơi quyết định liệu khả năng chuyển thiện chí từ đối thoại như ở Oleshky thành những thỏa thuận được thực thi để tiến tới chấm dứt xung đột hay không?