* Tàu ngầm SAS Manthatisi trở lại hoạt động sau tai nạn

Hải quân Nam Phi vừa xác nhận tàu ngầm SAS Manthatisi thuộc lớp Heroine đã có thể triển khai trở lại sau 35 tháng kể từ vụ tai nạn ngoài khơi Kommetjie khiến 3 quân nhân thiệt mạng.

Theo đó, vào năm 2023, khi SAS Manthatisi đang nổi và thực hiện tiếp vận với trực thăng Super Lynx trong hành trình từ Simon's Town tới Cape Town, 7 thành viên thủy thủ đoàn đã bị sóng lớn đánh văng khỏi boong tàu. Vụ việc đã khiến 3 binh sĩ hải quân Nam Phi thiệt mạng.

Những thay đổi về an toàn sau đó được thực hiện trên quy mô lớn. Cụ thể, dây an toàn trên boong được cải tiến, dây đai được rút ngắn, trang bị áo phao đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế IMO và mũ bảo hộ trở thành trang bị bắt buộc đối với các hoạt động liên quan trên boong.

Tàu ngầm SAS Manthatisi của Hải quân Nam Phi rời Căn cứ Hải quân Simon's Town sau khi hoàn thành công tác bảo dưỡng. Ảnh: X/Dean Wingrin 

Quyết định đưa SAS Manthatisi hoạt động trở lại được đưa ra sau khi tàu hoàn tất kiểm tra kỹ thuật, kiểm tra trang thiết bị, xác minh an toàn, diễn tập, thử nghiệm ứng phó khẩn cấp, kiểm tra quy trình xử lý sự cố, đánh giá kỹ năng đi biển và chứng nhận huấn luyện tác chiến trên biển riêng cho tàu và thủy thủ đoàn.

SAS Manthatisi được hạ thủy năm 2004 và đưa vào biên chế năm 2005. Tàu trải qua một đợt đại tu lớn từ năm 2010 đến 2014, trong đó thay thế toàn bộ 480 ngăn pin với tổng trọng lượng khoảng 250 tấn. Đến tháng 9-2026, tàu đã phục vụ gần 21 năm và trải qua gần 12 năm kể từ khi trở lại hoạt động sau đợt đại tu trước.

Heroine, hay Type 209/1400MOD, là lớp tàu ngầm do Đức chế tạo. Các tàu lớp này có chiều dài 62m, rộng 7,6m, lượng giãn nước khoảng 1.450 tấn khi nổi và 1.600 tấn khi lặn, với thủy thủ đoàn 30 người. Tàu đạt tốc độ tối đa 10 hải lý/giờ khi nổi và 21,5-22 hải lý/giờ khi lặn, được trang bị 8 ống phóng ngư lôi 533mm và khả năng mang tối đa 14 ngư lôi AEG SUT 264. Tàu từng được chuẩn bị cho khả năng tích hợp tên lửa UGM-84 Sub-Harpoon, nhưng Nam Phi không mua hoặc tích hợp loại tên lửa này.

Dù SAS Manthatisi đã hoạt động trở lại, khả năng sẵn sàng của đội tàu ngầm Nam Phi vẫn đáng lo ngại khi 2 tàu còn lại thuộc lớp Heroine là SAS Charlotte Maxeke (S102) và SAS Queen Modjadji I (S103) vẫn nằm trong chương trình sửa chữa giai đoạn 1, dự kiến hoàn thành vào tháng 11-2026. Trong khi đó, chương trình nâng cấp giữa vòng đời của SAS Manthatisi, vốn được lên kế hoạch từ năm 2022, vẫn chưa được thực hiện. Do đó, nếu SAS Manthatisi phải vào ụ, gặp sự cố lớn hoặc bắt đầu chương trình nâng cấp bị trì hoãn trước khi một trong hai tàu còn lại trở lại hoạt động, năng lực tàu ngầm của Nam Phi có thể một lần nữa giảm xuống bằng 0.

Trong khi đó, Hải quân Nam Phi cũng không có tàu cứu hộ lặn sâu riêng. Theo thỏa thuận ký với Ấn Độ năm 2024, Hải quân Ấn Độ có thể triển khai tàu cứu hộ lặn sâu để hỗ trợ cứu hộ tàu ngầm Nam Phi trong tình huống khẩn cấp.

* Swarm Aero giới thiệu UAV tầm xa Gamera

Swarm Aero, một công ty sản xuất máy bay không người lái của Mỹ, mới đây đã giới thiệu mẫu UAV 2 thân mang tên Gamera tại Hội nghị Hàng không, Vũ trụ và Không gian mạng năm 2026 ở National Harbor (bang Maryland).

Theo công ty, Gamera sử dụng động cơ turboprop, có sải cánh khoảng 22m, tải trọng 1.270kg, tầm bay gần 16.700km mà không cần tiếp nhiên liệu, cùng 7 điểm treo vũ khí. Thiết kế mô-đun cho phép Gamera đáp ứng nhiều yêu cầu nhiệm vụ khác nhau.  

Khác với Reaper và phần lớn UAV tầm xa đang được sử dụng, Gamera không có thân máy bay trung tâm mà sử dụng hai thân thuôn dài, song song và lệch khỏi trục giữa. Swarm Aero cho biết, đây là UAV đầu tiên được thiết kế chuyên biệt để mang các tải trọng tấn công tầm xa hạng nặng như tên lửa AGM-158C và JASSM-ER.

 Theo Swarm Aero, Gamera có tầm bay gần 16.700km và khả năng mang tải trọng lớn. Ảnh: Swarm Aero

Điểm đáng chú ý của Gamera là cấu trúc mô-đun, cho phép một khung máy bay đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau, từ tấn công, tình báo, giám sát và trinh sát, tác chiến điện tử đến thông tin liên lạc. Hình ảnh do Swarm công bố cho thấy nhiều cấu hình tải trọng, gồm một tên lửa AGM-158C, 8 tên lửa AGM-114 Hellfire, 4 tên lửa AIM-9X, 2 tên lửa Rusty Dagger... Cách tiếp cận này cho phép phân bổ các chức năng cảm biến, liên lạc, tác chiến điện tử và tấn công giữa nhiều máy bay thay vì tập trung trên một số ít nền tảng có giá trị cao.

Gamera cũng phù hợp với định hướng đang nổi lên của Không quân Mỹ về máy bay mô-đun khối lượng lớn, trong đó nhấn mạnh khả năng sản xuất quy mô lớn, tính mô-đun, chi phí hợp lý và khả năng duy trì hiệu quả chiến đấu ngay cả khi chịu tổn thất. Swarm Aero cho biết, công ty đã đầu tư vào Gamera từ năm 2022 và cho rằng nền tảng này có thể tạo ra các hiệu ứng tấn công ngoài tầm nhìn tầm xa với chi phí thấp hơn 10 lần so với các nền tảng hiện có. Tuy nhiên, đây mới chỉ là tuyên bố của công ty và cần được kiểm chứng qua quá trình sản xuất, vận hành.

Gamera còn được kết nối với Legion, cấu trúc chỉ huy, kiểm soát và tự hành của Swarm Aero. Hệ thống này được thiết kế để một người điều khiển hoặc nhóm nhỏ có thể chỉ huy hàng chục hệ thống không người lái đa dạng thay vì điều khiển từng phương tiện riêng lẻ.

* Hy Lạp hiện đại hóa xe quân sự G-Class 30 năm tuổi

ELVO, nhà sản xuất xe quân sự chủ lực của Hy Lạp, đang hiện đại hóa những chiếc Mercedes G-Class có tuổi đời khoảng 30 năm nhằm kéo dài thời gian phục vụ của đội xe quân sự đã cũ thay vì thay thế hoàn toàn bằng phương tiện mới.

Theo đó, phương tiện sẽ được trang bị động cơ mới và hộp số tự động nhằm cải thiện hiệu suất và đơn giản hóa quá trình vận hành. Hệ thống điều hòa không khí cũng được bổ sung, trong khi nội thất được thiết kế lại với ghế ngồi công thái học, có thể điều chỉnh và tích hợp hệ thống treo, cùng tay vịn dành cho kíp xe.

Khả năng quan sát và nhận thức tình huống cũng được tăng cường với hệ thống camera 360 độ hoạt động cả ngày lẫn đêm. Xe được trang bị hệ thống đèn LED và các đèn bên ngoài bổ sung nhằm cải thiện khả năng quan sát trong quá trình hoạt động ngoài thực địa.

 Xe Mercedes G-Class sau khi được tái cấu hình. Ảnh: ELVO

Về khả năng bảo vệ, ELVO bổ sung lưới chống UAV, hệ thống ngụy trang nhiệt và ngụy trang thị giác. Kính chắn gió được gia cường để có khả năng chống chịu trong các nhiệm vụ kiểm soát bạo loạn, trong khi gương chiếu hậu được thiết kế để không bị vỡ.

ELVO cho biết, các phương tiện sau hiện đại hóa sẽ đáp ứng những tiêu chuẩn quân sự của Mỹ và NATO, được gọi là MIL-STD. Thiết kế mô-đun của xe cũng cho phép tích hợp thêm các hệ thống vũ khí.

Thay vì loại biên toàn bộ đội xe để mua phương tiện mới, chương trình của ELVO tập trung tận dụng những phương tiện đang có trong biên chế, qua đó kéo dài tuổi thọ hoạt động và bổ sung các năng lực mới với chi phí thấp hơn.