Theo Thông tư số 105/2023/TT-BQP ngày 6-12-2023 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 106/2025/TT-BQP ngày 30-9-2025, việc khám mắt trong khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự tập trung vào các nội dung như đo thị lực, phát hiện tật khúc xạ, kiểm tra mộng thịt, bệnh lý ở mi mắt, hốc mắt và khả năng nhận biết màu sắc.

Đo thị lực: Kiểm tra từng mắt và thị lực sau chỉnh kính

Khi khám, công dân được nhân viên chuyên môn hướng dẫn đọc bảng thị lực để đánh giá khả năng nhìn. Bảng thị lực phải được bố trí ở vị trí phù hợp với tầm mắt, bảo đảm điều kiện chiếu sáng theo quy định chuyên môn, tránh ánh sáng quá mạnh gây lóa hoặc thiếu sáng làm ảnh hưởng kết quả.

 Khám mắt là một trong những nội dung quan trọng trong khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Ảnh: qdnd.vn

Công dân lần lượt che từng mắt bằng miếng bìa cứng theo hướng dẫn, không dùng tay che mắt. Nhân viên chuyên môn chỉ vào từng chữ trên bảng để công dân đọc. Với trường hợp không biết đọc hoặc có biểu hiện đọc không trung thực, nhân viên chuyên môn có thể sử dụng máy đo khúc xạ tự động để hỗ trợ đánh giá.

Kết quả đo được ghi nhận theo thị lực của từng mắt và tổng thị lực hai mắt. Vì vậy, công dân cần lưu ý: Thị lực tốt của một mắt không đồng nghĩa với việc mắt còn lại cũng đáp ứng tiêu chuẩn. Việc đánh giá phải căn cứ vào các chỉ tiêu quy định đối với từng mắt, không chỉ dựa vào tổng thị lực hai mắt.

Nếu thị lực khi không đeo kính chưa đạt ngưỡng quy định, nhân viên chuyên môn tiếp tục kiểm tra thị lực sau chỉnh kính để xác định khả năng nhìn tối đa. Trường hợp thị lực sau chỉnh kính vẫn không đạt yêu cầu, bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ đánh giá nguyên nhân giảm thị lực và phân loại theo tiêu chuẩn hiện hành.

Kiểm tra tật khúc xạ và các bệnh lý về mắt

Ngoài đo thị lực, công dân được kiểm tra nhằm phát hiện các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị và những bất thường khác ảnh hưởng đến chức năng nhìn.

Theo tiêu chuẩn được nêu trong các quy định về tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ và khám sức khỏe, công dân có cận thị lớn hơn 1,5 diop hoặc viễn thị thuộc diện không gọi nhập ngũ theo quy định. Việc xác định tình trạng tật khúc xạ phải căn cứ vào kết quả khám và tiêu chuẩn sức khỏe hiện hành.

Đối với mộng thịt, bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương và phạm vi xâm lấn vào giác mạc. Mộng thịt được phân thành 4 độ, từ trường hợp mới xâm lấn rìa giác mạc đến trường hợp phát triển qua tâm giác mạc. Mức độ tổn thương là căn cứ để đánh giá và phân loại sức khỏe.

Các bệnh lý ở mi mắt và hốc mắt cũng được kiểm tra. Trong đó, sụp mi là dấu hiệu cần được đánh giá về mức độ. Việc xác định mức độ sụp mi căn cứ vào khoảng cách từ ánh phản quang giác mạc đến bờ mi trên (MRD1), được phân thành các mức từ độ 1 đến độ 4.

Kiểm tra khả năng nhận biết màu sắc

Khả năng nhận biết màu sắc là nội dung khác trong khám mắt. Việc kiểm tra mù màu được thực hiện bằng bảng Ishihara gồm 24 hình, theo hướng dẫn chuyên môn. Công dân được yêu cầu đọc từng hình trong thời gian tối đa 3 giây.

Theo tiêu chí đánh giá được nêu trong bài, khi kiểm tra từ hình 1 đến hình 15, trường hợp đọc chính xác 13 hình được xác định là bình thường; đọc chính xác từ 9 hình trở xuống được xác định là bất thường. Việc kết luận phải căn cứ vào hướng dẫn sử dụng bảng kiểm tra và quy trình chuyên môn áp dụng.

Để quá trình khám sức khỏe diễn ra thuận lợi, công dân cần: Chấp hành đúng thời gian, địa điểm ghi trong lệnh gọi khám sức khỏe. Phối hợp với cán bộ, nhân viên y tế, đọc bảng thị lực và thực hiện các thao tác kiểm tra theo hướng dẫn. Không tự ý che mắt, đọc trước bảng hoặc có hành vi làm sai lệch kết quả kiểm tra. Nếu đang sử dụng kính hoặc có hồ sơ khám, điều trị bệnh về mắt, nên thông tin với cán bộ, nhân viên y tế để được xem xét trong quá trình khám.

Kết quả khám là căn cứ để phân loại sức khỏe, xác định việc đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe nghĩa vụ quân sự theo quy định. Công dân cần chủ động phối hợp, cung cấp thông tin trung thực và chấp hành nghiêm các yêu cầu trong quá trình khám sức khỏe.