Căn cứ Luật Nghĩa vụ quân sự số 78/2015/QH13, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 98/2025/QH15 và Luật số 14/2026/QH16, cùng các thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ, công tác tuyển quân hằng năm được triển khai chặt chẽ, bảo đảm đúng quy trình, đủ chỉ tiêu, nâng cao chất lượng và an toàn.

Công tác tuyển quân, quy trình tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ được tiến hành qua 10 bước cơ bản sau:

Bước 1: Chuẩn bị nguồn nhập ngũ (đăng ký, rà soát, phúc tra)

Hằng năm, cơ quan quân sự phối hợp với chính quyền địa phương rà soát, quản lý công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự; tổ chức đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu, đăng ký bổ sung và phúc tra nguồn sẵn sàng nhập ngũ. Danh sách công dân được miễn, tạm hoãn và đủ điều kiện sơ tuyển được tổng hợp, xét duyệt theo quy định.

Hội đồng nghĩa vụ quân sự phường Móng Cái 2 (TP Quảng Ninh) tiếp nhận đơn tình nguyện nhập ngũ năm 2027 của thanh niên trên địa bàn. Ảnh: qdnd.vn

Bước 2: Sơ tuyển nghĩa vụ quân sự

Công tác sơ tuyển được tổ chức trong tháng 10 hằng năm nhằm sàng lọc ban đầu về sức khỏe, phát hiện những trường hợp không đủ điều kiện khám tuyển. Công dân được gọi sơ tuyển phải có mặt đúng thời gian, địa điểm, mang theo quyết định gọi sơ tuyển, căn cước và các giấy tờ liên quan đến diện miễn, tạm hoãn (nếu có).

Bước 3: Khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Thời gian khám sức khỏe hằng năm thường từ ngày 1-11 đến hết ngày 31-12. Công dân đã qua sơ tuyển và có quyết định gọi khám sức khỏe sẽ được kiểm tra, đánh giá theo tiêu chuẩn quy định. Kết quả khám là căn cứ quan trọng để xem xét tuyển chọn công dân nhập ngũ.

Bước 4: Xác minh tiêu chuẩn chính trị, thâm nhập công dân

Địa phương phối hợp với các cơ quan chức năng xác minh tiêu chuẩn chính trị, lý lịch, hoàn cảnh gia đình, phẩm chất đạo đức và tư tưởng của công dân đủ điều kiện sức khỏe. Việc gặp gỡ trực tiếp công dân và gia đình giúp nắm chắc tình hình, bảo đảm tuyển chọn đúng đối tượng, đủ tiêu chuẩn.

Bước 5: Xét duyệt công dân nhập ngũ, hoàn thiện hồ sơ

Hội đồng Nghĩa vụ quân sự tổ chức xét duyệt từng trường hợp trên cơ sở các tiêu chuẩn về tuổi đời, trình độ văn hóa, sức khỏe, chính trị và lý lịch. Công tác bình cử tại thôn, khu dân cư được thực hiện trước khi xét duyệt. Hồ sơ của công dân đủ điều kiện được hoàn thiện đầy đủ theo quy định, làm cơ sở đề nghị gọi nhập ngũ.

Bước 6: Tổ chức hiệp đồng giao nhận quân; nghiên cứu hồ sơ, chốt quân số giữa địa phương và đơn vị nhận quân

Cơ quan quân sự địa phương phối hợp với các đơn vị nhận quân thống nhất chỉ tiêu, thời gian, địa điểm và phương thức giao nhận quân. Các đơn vị tiến hành nghiên cứu hồ sơ, kiểm tra thông tin và chốt danh sách công dân nhập ngũ chính thức, dự phòng, bảo đảm đúng tiêu chuẩn và chỉ tiêu được giao.

Bước 7: Giao quyết định gọi nhập ngũ, bồi dưỡng nhận thức về Đảng, gặp mặt, tặng quà, động viên công dân nhập ngũ

Trên cơ sở danh sách được phê duyệt và chốt với đơn vị nhận quân, Chủ tịch UBND cấp xã ký quyết định gọi công dân nhập ngũ. Quyết định được giao đến công dân trước ngày giao nhận quân ít nhất 15 ngày.

Căn cứ tình hình thực tế, các địa phương, đơn vị, tổ chức bồi dưỡng nhận thức về Đảng cho những công dân ưu tú đủ điều kiện, có nguyện vọng phấn đấu vào Đảng. Qua đó, giúp thanh niên nâng cao nhận thức chính trị, xác định động cơ phấn đấu đúng đắn, phát huy tinh thần trách nhiệm và ý chí rèn luyện trong môi trường Quân đội.

Địa phương tổ chức gặp mặt, động viên, tặng quà và cấp phát quân trang cho công dân chuẩn bị lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Bước 8: Tổ chức Lễ giao, nhận quân

Lễ giao, nhận quân được tổ chức theo kế hoạch, bảo đảm trang trọng, an toàn, đúng quy định. Công dân có quyết định gọi nhập ngũ thực hiện việc giao nhận quân theo thời gian, địa điểm được thông báo và được bàn giao trực tiếp cho đơn vị nhận quân, chính thức bắt đầu hành trình rèn luyện trong môi trường quân ngũ.

Bước 9: Theo dõi phúc tra sức khỏe, thực hiện bù đổi

Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày giao quân, Ban CHQS cấp xã phối hợp với đơn vị nhận quân theo dõi kết quả phúc tra sức khỏe chiến sĩ mới. Trường hợp phát hiện công dân không đủ tiêu chuẩn nhập ngũ hoặc cần xác minh, giám định, địa phương phối hợp xử lý và thực hiện bù đổi theo quy định.

Bước 10: Tổng kết, rút kinh nghiệm và xử lý vi phạm

Sau khi hoàn thành công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ, hội đồng nghĩa vụ quân sự các cấp tổ chức đánh giá kết quả, khen thưởng, rút kinh nghiệm và triển khai nhiệm vụ năm tiếp theo. Các hành vi vi phạm pháp luật về nghĩa vụ quân sự được xem xét, xử lý theo quy định.

Để quá trình tuyển chọn, gọi nhập ngũ diễn ra thuận lợi, mỗi công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự cần chủ động tìm hiểu Luật Nghĩa vụ quân sự, thường xuyên theo dõi thông báo của địa phương, chấp hành nghiêm các quyết định gọi đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe và nhập ngũ. Đồng thời, cần kê khai trung thực thông tin cá nhân, lý lịch, tình trạng sức khỏe và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ theo yêu cầu.