Mỹ chi 114,7 triệu USD nâng cấp trực thăng dòng H-1

Hải quân Mỹ vừa ký hợp đồng trị giá 114,7 triệu USD với Bell Textron để cung cấp thiết bị nâng cấp kết cấu và hệ thống điện cho trực thăng tấn công AH-1Z Viper và trực thăng đa nhiệm UH-1Y Venom của Thủy quân lục chiến Mỹ. Đơn hàng thuộc giai đoạn 3 của chương trình SPINE, tập trung cải thiện khả năng cung cấp điện và gia cường kết cấu máy bay, đáp ứng yêu cầu tích hợp các hệ thống và vũ khí mới.

Trực thăng AH-1Z Viper và UH-1Y Venom của Thủy quân lục chiến Mỹ cất cánh trong khuôn khổ Cuộc diễn tập huấn luyện tổng hợp 3-26, tại Twentynine Palms, bang California, ngày 7-6-2026. Ảnh: Defence Blog

Theo hợp đồng, Bell sẽ cung cấp 15 bộ nâng cấp cơ bản (A-kit), 4 bộ trang bị nhiệm vụ, triển khai lắp đặt đồng thời trên 9 máy bay. Đơn hàng còn bao gồm các linh kiện, vật tư, nhân công và phụ tùng dự phòng, dự kiến hoàn thành vào tháng 6-2028.

Theo Bell, chương trình SPINE cho phép trực thăng mang thêm các trang bị mới như vũ khí tầm xa, phương tiện tác chiến phóng từ trên không và hệ thống phi động năng, đồng thời khắc phục những hạn chế về nguồn điện và khả năng chịu tải của kết cấu.

Trước đó, tháng 3-2026, Bell đã hoàn thành nâng cấp SPINE cho 2 trực thăng đầu tiên, gồm 1 chiếc AH-1Z và 1 chiếc UH-1Y, sau 19 tháng triển khai. 2 trực thăng sau đó được chuyển tới Căn cứ Không quân Hải quân Patuxent River để thử nghiệm bay và hoàn thiện cấu hình nâng cấp trước khi áp dụng cho toàn phi đội.

Tháng 7-2026, Hải quân Mỹ tiếp tục trao cho Bell hợp đồng trị giá 33,6 triệu USD để sản xuất các thiết bị phục vụ chương trình SPINE giai đoạn 3, bao gồm bộ nâng cấp A-kit, D-kit, linh kiện phát điện và cụm hệ thống truyền động. Theo kế hoạch, chương trình sẽ nâng cấp tối đa 49 trực thăng dòng H-1, trong đó có 21 chiếc UH-1Y và 28 chiếc AH-1Z. Công tác cải tiến dự kiến bắt đầu vào giữa năm 2027 và những máy bay được nâng cấp đầu tiên dự kiến bàn giao trong năm 2028.

Chương trình SPINE được triển khai nhằm giải quyết hạn chế về công suất điện và khả năng chịu tải của các dòng trực thăng được thiết kế từ những năm 1990 và 2000, trong bối cảnh các hệ thống cảm biến, thiết bị tác chiến điện tử, đường truyền dữ liệu và vũ khí mới ngày càng đòi hỏi nhiều năng lượng hơn. Bell dự kiến thực hiện nâng cấp đội trực thăng H-1 của Thủy quân lục chiến Mỹ trong thập kỷ tới.

* Tuần dương hạm hạt nhân lớn nhất Hạm đội phương Bắc có thể bị loại biên?

Hải quân Nga đã chính thức hủy kế hoạch hiện đại hóa tuần dương hạm hạt nhân Pyotr Velikiy thuộc lớp Kirov (Dự án 1144.2 Orlan) do những hạn chế về ngân sách. Quyết định này khiến một trong những chiến hạm mặt nước lớn nhất của Nga có thể phải ngừng hoạt động vô thời hạn, trong khi Hải quân Nga chưa quyết định sẽ tiếp tục bảo quản hay đưa chiến hạm này ra khỏi biên chế.

Tuần dương hạm lớp Kirov Pyotr Velikiy của Hải quân Nga. Ảnh: TASS

Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, quyết định hủy kế hoạch nâng cấp Pyotr Velikiy được đưa ra sau khi tàu cùng lớp Admiral Nakhimov hoàn thành quá trình hiện đại hóa. Nguyên nhân là tình trạng kỹ thuật của Pyotr Velikiy đã xuống cấp, khiến việc sửa chữa và nâng cấp theo cấu hình tương tự Admiral Nakhimov đòi hỏi chi phí quá lớn. Quá trình hiện đại hóa Admiral Nakhimov kéo dài khoảng 12 năm. Chi phí nâng cấp con tàu được ước tính lên tới 5 tỷ USD, ảnh hưởng đáng kể đến nguồn kinh phí dự kiến dành cho Pyotr Velikiy.

Trong khoảng 25 năm phục vụ Hải quân Nga, Pyotr Velikiy là tuần dương hạm lớp Kirov duy nhất còn hoạt động. Con tàu từng tham gia nhiều cuộc tập trận, thực hiện các chuyến triển khai dài ngày và hoạt động quân sự của Nga tại Địa Trung Hải trong chiến dịch tại Syria. Cuối năm 2022, Pyotr Velikiy trở về cảng Severomorsk và chờ quyết định về kế hoạch nâng cấp.

Nếu được nâng cấp theo cấu hình 1144.2M tương tự Admiral Nakhimov, tàu sẽ được trang bị 80 ống phóng thẳng đứng đa năng, thay thế 20 tên lửa chống hạm P-700 Granit. Hệ thống phóng mới có thể sử dụng tên lửa siêu vượt âm Zircon, tên lửa chống hạm Oniks và tên lửa hành trình Kalibr. Hệ thống phòng không S-300FM cũng dự kiến được thay bằng tối đa 96 tên lửa thuộc hệ thống S-400.

Trong bối cảnh nhiều tàu chiến mặt nước từ thời Liên Xô đã cũ, Nga ngày càng chú trọng phát triển các lớp tàu hộ vệ và tàu hộ tống mới như Steregushchiy, Gremyashchiy và Admiral Gorshkov, đồng thời ưu tiên đầu tư cho lực lượng tàu ngầm, đặc biệt là các lớp Borei và Yasen.

* NATO thử nghiệm mạng 5G phát hiện mục tiêu trên chiến trường

NATO đang triển khai thử nghiệm ứng dụng công nghệ 5G và trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động quân sự, nhằm tăng cường khả năng kết nối giữa các hệ thống tác chiến, phát hiện mục tiêu và đối phó với máy bay không người lái (UAV). Thử nghiệm diễn ra tại Latvia trong khuôn khổ chương trình DiBaX 2026.

Họp báo về chương trình DiBaX 2026. Ảnh: Defence Blog

Đô đốc Pierre Vandier, Tư lệnh Bộ tư lệnh Tối cao Đồng minh về Chuyển đổi của NATO cho biết, liên minh đã ứng dụng AI tác nhân (Agentic AI) để kết nối hệ thống chỉ thị mục tiêu Maven với một hệ thống quân sự quốc gia trong vòng vài giờ. Công nghệ này cho phép các hệ thống vốn không tương thích có thể trao đổi dữ liệu và phối hợp hoạt động.

Trong khuôn khổ thử nghiệm, NATO cũng tổ chức diễn tập chống UAV xuyên biên giới. Một UAV xuất phát từ Lithuania, bay vào không phận Latvia và bị hệ thống phòng thủ chống UAV của nước này đánh chặn. Hoạt động nhằm kiểm tra khả năng phối hợp giữa các hệ thống cảm biến và vũ khí của nhiều quốc gia, thuộc Sáng kiến Phòng thủ chống UAV nhiều lớp của NATO.

Chương trình DiBaX 2026 tập trung thử nghiệm 3 giải pháp bảo đảm thông tin liên lạc cho lực lượng NATO. Cụ thể, giải pháp thứ nhất là thiết lập mạng 5G thương mại riêng, có bảo mật phục vụ mục đích quân sự, giúp các lực lượng duy trì kết nối ngay khi triển khai đến địa bàn. Giải pháp thứ hai là tự động chuyển đổi giữa các phương thức liên lạc như vô tuyến, vệ tinh và truyền dẫn tán xạ tầng đối lưu, khi một kênh bị gây nhiễu. Giải pháp thứ ba là khai thác các trạm phát sóng 5G thông thường làm cảm biến thụ động, qua đó phát hiện các vật thể di chuyển trong vùng phủ sóng.

Bên cạnh đó, NATO thử nghiệm ứng dụng AI trong hỗ trợ xác định mục tiêu, nhằm rút ngắn thời gian xử lý từ khâu thu thập thông tin đến triển khai hành động. Các nội dung diễn tập tập trung vào những tình huống an ninh vùng xám tại khu vực Baltic, như UAV xâm nhập và các vụ phá hoại cáp ngầm dưới biển.