Biến quyết sách thành kết quả - Bài 4: Rõ trách nhiệm

Từ khâu lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, tổ chức đảng đến việc thực hiện nhiệm vụ của mỗi cán bộ, đảng viên đều phải có địa chỉ chịu trách nhiệm cụ thể, có cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu đó như một điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu lực lãnh đạo của Đảng, hiệu quả quản trị của Nhà nước và đưa các quyết sách nhanh chóng đi vào cuộc sống. 

Trong lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn coi trách nhiệm là yếu tố bảo đảm cho sự thống nhất giữa chủ trương và hành động. Nghị quyết chỉ thực sự phát huy giá trị khi mỗi nhiệm vụ đều được giao đúng chủ thể, đúng thẩm quyền và được tổ chức thực hiện đến cùng. Nếu trách nhiệm không rõ ràng, việc triển khai rất dễ rơi vào tình trạng chồng chéo, đùn đẩy hoặc né tránh; ngược lại, khi trách nhiệm của từng tổ chức, từng cá nhân được xác lập minh bạch thì mọi nguồn lực sẽ được phát huy, quá trình thực hiện sẽ thông suốt và hiệu quả hơn.

Phiên bế mạc Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: qdnd.vn

Điểm đáng chú ý trong các văn kiện Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV là yêu cầu xác định trách nhiệm không chỉ đối với cá nhân mà trước hết là đối với các cấp ủy, tổ chức đảng. Đây là chủ thể giữ vai trò lãnh đạo toàn diện, quyết định chất lượng tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng. Trách nhiệm của cấp ủy không dừng lại ở việc quán triệt nghị quyết hay ban hành chương trình hành động mà còn phải lãnh đạo cụ thể hóa chủ trương thành nhiệm vụ phù hợp với từng địa phương, cơ quan, đơn vị; phân công rõ trách nhiệm; bảo đảm sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Điều đó cũng có nghĩa, trách nhiệm của tập thể không thể chỉ dừng ở những kết luận chung chung. Một tập thể lãnh đạo vững mạnh phải biết tổ chức công việc khoa học, xác định rõ mục tiêu, lộ trình, tiến độ, phân định rõ trách nhiệm của từng bộ phận và từng cá nhân, đồng thời chịu trách nhiệm về kết quả chung. Khi trách nhiệm của tập thể được phát huy đúng mức sẽ tạo ra sự thống nhất trong lãnh đạo, sự đồng thuận trong tổ chức thực hiện và sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị.

Cùng với trách nhiệm của tập thể là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên. Mỗi chủ trương của Đảng cuối cùng đều được hiện thực hóa thông qua hành động cụ thể của từng con người trong bộ máy. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành công việc được giao mà còn phải chủ động thực hiện đầy đủ chức trách, nhiệm vụ; phối hợp chặt chẽ với đồng nghiệp; nâng cao chất lượng tham mưu, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả công việc của mình. Tinh thần trách nhiệm phải trở thành chuẩn mực trong thực thi công vụ và trong sinh hoạt Đảng, được thể hiện bằng thái độ tận tụy, kỷ luật, liêm chính và ý thức phục vụ nhân dân.

Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và xây dựng nền quản trị hiện đại, yêu cầu về trách nhiệm càng phải được đặt ra rõ ràng hơn. Phân cấp không có nghĩa là buông lỏng lãnh đạo; trao quyền phải luôn gắn với trách nhiệm giải trình. Mỗi cơ quan, đơn vị và mỗi cán bộ được giao quyền đều phải chịu trách nhiệm trước tổ chức, trước pháp luật và trước nhân dân về quyết định của mình. Đây là nguyên tắc quan trọng để phát huy tính chủ động, sáng tạo, đồng thời phòng ngừa tình trạng lạm quyền, né tránh trách nhiệm hoặc đùn đẩy công việc.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, ở đâu trách nhiệm được phân định rõ thì ở đó công việc được giải quyết nhanh hơn, phối hợp hiệu quả hơn và người dân, doanh nghiệp cũng được phục vụ tốt hơn. Ngược lại, khi trách nhiệm còn chồng lấn, thiếu rành mạch thì không chỉ làm chậm tiến độ xử lý công việc mà còn gây lãng phí nguồn lực, giảm hiệu quả quản lý và ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân. Bởi vậy, xây dựng cơ chế "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả" không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật quản lý mà còn là yêu cầu về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và nâng cao hiệu lực quản trị quốc gia.

Một nội dung quan trọng khác được các văn kiện Trung ương đặt ra là tăng cường trách nhiệm giải trình. Trong nền quản trị hiện đại, quyền hạn và trách nhiệm luôn phải song hành. Mỗi quyết định quản lý, mỗi chủ trương triển khai đều cần có căn cứ, có quy trình, có người chịu trách nhiệm và có cơ chế kiểm chứng kết quả. Trách nhiệm giải trình không nhằm tạo thêm thủ tục hành chính mà nhằm bảo đảm mọi quyền lực đều được kiểm soát, mọi quyết định đều hướng tới lợi ích chung và mọi sai sót đều được nhận diện, khắc phục kịp thời.

Đi cùng với đó là yêu cầu xây dựng văn hóa trách nhiệm trong toàn hệ thống chính trị. Văn hóa ấy được hình thành khi mỗi tổ chức đảng coi việc hoàn thành nhiệm vụ là danh dự của tập thể; mỗi cán bộ, đảng viên coi chất lượng, hiệu quả công việc là thước đo phẩm chất, năng lực và uy tín của mình. Đó cũng là môi trường khuyến khích những người dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, đồng thời kiên quyết khắc phục những biểu hiện làm việc cầm chừng, thiếu trách nhiệm, né tránh hoặc đùn đẩy công việc.

Để thực hiện được yêu cầu đó, cùng với việc hoàn thiện cơ chế phân công, phân cấp, cần tiếp tục đổi mới công tác đánh giá cán bộ theo hướng thực chất, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ, sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp và hiệu quả phục vụ xã hội làm căn cứ quan trọng. Mỗi tập thể phải được đánh giá bằng chất lượng lãnh đạo, điều hành; mỗi cán bộ, đảng viên phải được đánh giá bằng kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Khen thưởng phải đúng người, đúng việc; đồng thời xử lý nghiêm những tập thể, cá nhân thiếu trách nhiệm, vi phạm kỷ luật, làm ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân.

Rõ trách nhiệm không chỉ để quy trách nhiệm khi có hạn chế, khuyết điểm mà trước hết nhằm khơi dậy tinh thần chủ động, ý thức cống hiến và sức sáng tạo của mỗi tổ chức, mỗi cán bộ, đảng viên. Khi trách nhiệm của tập thể được xác lập đầy đủ, trách nhiệm của từng cá nhân được thực hiện nghiêm túc và trách nhiệm giải trình trở thành nguyên tắc trong hoạt động của bộ máy, mọi chủ trương của Đảng sẽ được triển khai đồng bộ, hiệu quả hơn, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng và xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

(còn nữa)