Sắc màu văn hóa dân tộc Mông trên vùng đất kinh tế - quốc phòng

Gìn giữ hồn cốt văn hóa dân tộc

Đến bản Giang Châu, xã Quảng Tân, tỉnh Lâm Đồng, giữa nhịp sống ngày càng đổi thay, những nét văn hóa truyền thống của đồng bào Mông vẫn được gìn giữ trong mỗi gia đình và cộng đồng. Tiếng nói, trang phục, phong tục tập quán, tiếng khèn, điệu múa dân gian... tạo nên sắc thái văn hóa riêng, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần trên vùng đất kinh tế - quốc phòng.

Năm 2002, Trung đoàn 720 (nay là Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 720, Binh đoàn 16) được giao nhiệm vụ tiếp nhận, tổ chức tái định cư cho 312 hộ đồng bào Mông di cư tự do từ các tỉnh phía Bắc vào Tây Nguyên. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị, xã hội sâu sắc, gắn ổn định dân cư với phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh. Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã đồng hành, giúp đỡ bà con ổn định nơi ăn ở, phát triển sản xuất, từng bước xây dựng cuộc sống mới. Qua hơn hai thập kỷ, cộng đồng người Mông ngày càng ổn định, tình cảm quân dân thêm gắn bó.

Vợ chồng người Mông cùng xem, lựa chọn các sản phẩm thổ cẩm truyền thống.

Cùng với phát triển kinh tế, đồng bào luôn coi trọng gìn giữ bản sắc dân tộc. Những bộ trang phục truyền thống với hoa văn thêu thùa tinh tế, tiếng khèn trong ngày hội, điệu múa dân gian và phong tục tốt đẹp được bà con trân trọng, trao truyền qua các thế hệ. Trong đó, người cao tuổi, già làng, người có uy tín giữ vai trò quan trọng trong giáo dục con cháu giữ gìn tiếng nói, phong tục, tập quán.

Già làng Giàng A Lừ, bản Giang Châu, xã Quảng Tân chia sẻ: “Văn hóa dân tộc Mông là tài sản quý báu cha ông để lại. Người già chúng tôi luôn nhắc nhở con cháu phải biết nói tiếng dân tộc, hiểu phong tục, trân trọng trang phục truyền thống, tiếng khèn và những nét đẹp của dân tộc mình. Cuộc sống hôm nay đã có nhiều đổi thay, nhưng những giá trị tốt đẹp của tổ tiên phải được gìn giữ và trao truyền cho thế hệ sau”.

Phụ nữ người dân tộc Mông ở bản Giang Châu gìn giữ nghề may, thêu thổ cẩm truyền thống, góp phần trao truyền nét đẹp văn hóa dân tộc qua các thế hệ.

Trong quá trình giao lưu, hội nhập, việc bảo tồn bản sắc văn hóa cũng đứng trước những thách thức. Một bộ phận thanh thiếu niên chưa thực sự quan tâm đến phong tục truyền thống; một số sinh hoạt văn hóa cộng đồng có nguy cơ mai một.

Trước thực tế đó, vai trò của gia đình, người có uy tín và các hoạt động văn hóa cộng đồng ngày càng được đề cao. Những dịp lễ hội, giao lưu văn nghệ là cơ hội để bà con mặc trang phục truyền thống, biểu diễn dân ca, dân vũ, giới thiệu phong tục, tập quán. Qua đó, các giá trị văn hóa tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa trong đời sống.

Phụ nữ dân tộc Mông tham quan gian hàng trưng bày sản phẩm thổ cẩm truyền thống.

Bộ đội đồng hành, lan tỏa sắc màu văn hóa các dân tộc

Nhận thức rõ vai trò của văn hóa trong xây dựng địa bàn kinh tế - quốc phòng, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 720 thường xuyên phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức các hoạt động lễ hội, giao lưu văn hóa, văn nghệ, hội thao, hội diễn quần chúng. Đây không chỉ là sân chơi bổ ích, nâng cao đời sống tinh thần, mà còn tạo điều kiện để đồng bào các dân tộc gặp gỡ, giới thiệu nét đẹp truyền thống, tăng cường tình đoàn kết, gắn bó.

Trong các hoạt động, đồng bào Mông cùng các dân tộc anh em tích cực hưởng ứng. Những bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu, các tiết mục múa, hát dân ca, biểu diễn nhạc cụ dân tộc được chuẩn bị chu đáo. Qua hội thao, hội diễn, bà con có dịp trình diễn trang phục, thể hiện tiếng khèn, điệu múa và tham gia các trò chơi dân gian, tạo nên không khí vui tươi, đậm đà bản sắc.

Phụ nữ dân tộc Mông tham gia thi đấu bóng đá do Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 720 tổ chức.

Điều đáng quý là người dân thực sự trở thành chủ thể của các hoạt động. Người cao tuổi hướng dẫn con cháu những điệu múa, bài hát truyền thống; thanh niên, phụ nữ và thiếu nhi tích cực tham gia các đội văn nghệ, thể thao. Sự giao lưu giữa các dân tộc không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần mà còn góp phần bồi đắp sự hiểu biết, tôn trọng và gắn bó trong cộng đồng.

Đại tá Đoàn Mạnh Nghĩa, Bí thư Đảng ủy, Phó đoàn trưởng Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 720 khẳng định: “Đơn vị xác định bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc là nội dung quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng địa bàn kinh tế - quốc phòng. Vì vậy, chúng tôi thường xuyên phối hợp với địa phương tổ chức các hoạt động lễ hội, giao lưu văn hóa, văn nghệ, hội thao, hội diễn, tạo điều kiện để đồng bào Mông và các dân tộc anh em cùng tham gia, giới thiệu những nét đẹp truyền thống của dân tộc mình. Qua đó, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, tăng cường tình đoàn kết quân dân và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc”.

Phụ nữ đồng bào dân tộc Mông tham gia thi đấu trò chơi dân gian do đoàn Kinh tế-Quốc phòng 720 tổ chức.

Không chỉ chăm lo đời sống văn hóa, cán bộ, chiến sĩ đơn vị còn tích cực thực hiện công tác dân vận, tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; xây dựng nếp sống văn minh, đoàn kết, giúp nhau phát triển kinh tế. Thông qua hỗ trợ sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, giúp đỡ hộ nghèo và thực hiện chính sách an sinh xã hội, đơn vị góp phần nâng cao đời sống vật chất, tạo nền tảng để nhân dân quan tâm gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống.

Đặc biệt, thế hệ trẻ được chú trọng trong kế thừa và phát huy bản sắc dân tộc. Các hoạt động giao lưu, hội diễn, hội thao tạo môi trường để thanh niên người Mông thể hiện tài năng, niềm tự hào dân tộc, đồng thời giao lưu, học hỏi với thanh niên các dân tộc anh em. Qua đó, góp phần bồi dưỡng ý thức trách nhiệm với cộng đồng, tình yêu quê hương, đất nước.

Từ dấu mốc tiếp nhận, tái định cư 312 hộ đồng bào Mông năm 2002 đến những hoạt động chăm lo đời sống hôm nay, Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 720 luôn đồng hành cùng nhân dân xây dựng quê hương mới. Những hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao thiết thực đã góp phần gìn giữ, lan tỏa bản sắc các dân tộc, thắt chặt tình đoàn kết quân dân. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng địa bàn ổn định, phát triển, củng cố thế trận lòng dân, góp phần để Binh đoàn 16 hoàn thành tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng, an ninh.