Nhiều không gian hưởng thụ và trải nghiệm văn hóa

Đi qua khu vực hồ Hoàn Kiếm những ngày này, chúng tôi khá bất ngờ với hình ảnh một chiếc thuyền tạo hình được bố trí trước cửa Trung tâm Thông tin Văn hóa Hồ Gươm. Chiếc thuyền là tác phẩm sắp đặt có tên “Bến Kẻ Chợ-Con thuyền chở tinh hoa”, trong khuôn khổ Trưng bày “Tinh hoa hội tụ” với thông điệp “Theo dấu làng nghề-Chạm tay di sản-Mang tinh hoa về nhà” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (VHVN). Lấy cảm hứng từ lịch sử Thăng Long-Kẻ Chợ, con thuyền mang biểu tượng cho sự giao lưu, kết nối con người, tri thức và những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

 Các bạn trẻ trải nghiệm làm túi thơm tại Trưng bày “Nốt hương di sản” ở Di tích số 28 Hàng Buồm.

 

Từ vị trí chiếc thuyền bước vào trong trung tâm, chúng tôi ấn tượng với gian trưng bày tôn vinh các làng nghề truyền thống của Thăng Long-Hà Nội như: Mây tre đan, thêu, gốm... Trực tiếp giới thiệu nghề mây tre đan Phú Vinh và giao lưu với du khách, Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tĩnh bày tỏ sự xúc động khi sản phẩm của quê hương được hiện diện giữa trung tâm Thủ đô. "Các sản phẩm của chúng tôi mang tới trưng bày đều chắt lọc những đường nét hoa văn đặc trưng, có kỹ thuật đan cầu kỳ độc bản và độ bền có thể lên tới hàng trăm năm", Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tĩnh nói.

Tại Di tích số 28 Hàng Buồm (phường Hoàn Kiếm), chúng tôi như bước vào một không gian văn hóa trầm mặc, sâu lắng qua Trưng bày “Nốt hương di sản”, do Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội phối hợp với NÉN-Heritage Incense tổ chức. Tại không gian trưng bày, chúng tôi được tìm hiểu, giới thiệu các sản phẩm về hương và trầm hương truyền thống, kết hợp với các hoạt động trải nghiệm thực tế. Anh Đặng Tuấn Minh, đại diện NÉN-Heritage Incense cho biết: "Những ngày qua, gian trưng bày đón nhiều bạn trẻ và du khách nước ngoài đến tham quan, trải nghiệm làm nụ trầm, túi thơm. Thông qua các hoạt động này, chúng tôi mong muốn giới thiệu đến công chúng các sản phẩm hương, trầm thủ công truyền thống của Việt Nam”.

Hưởng ứng Ngày VHVN, Hà Nội là địa phương đầu tiên trong cả nước tổ chức lễ phát động (diễn ra ngày 3-10), đồng thời triển khai các kế hoạch tổ chức nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, thể thao và trải nghiệm. Tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam, các hoạt động kỷ niệm Ngày VHVN gắn với Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc. Tiêu biểu là chương trình diễn ra ngày 14 và 15-11 có sự tham gia của hơn 200 nghệ nhân, đồng bào các dân tộc cùng đại diện nhiều địa phương cùng sum họp.

Chương trình Ngày VHVN tại Hà Nội diễn ra từ ngày 21 đến 24-11, tại không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, với điểm nhấn là lễ khai mạc và lễ dâng hương Đức Vua Lý Thái Tổ, với sự tham gia của hơn 3.000 người. Đặc biệt, chương trình nghệ thuật chào mừng Ngày VHVN tổ chức vào 20 giờ ngày 24-11 tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình, quy tụ khoảng 50.000 khán giả. Chương trình kết hợp nghệ thuật truyền thống, nghệ thuật đương đại và công nghệ sân khấu hiện đại, cùng các màn pháo hoa đan xen.

 Giới thiệu văn hóa Mường tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam.

 

Đưa ngày hội văn hóa đến gần người dân

Cùng với nhiều không gian giúp người dân thụ hưởng và trải nghiệm văn hóa, Hà Nội đã triển khai hưởng ứng Ngày VHVN đến 126 xã, phường. Tại phường Văn Miếu-Quốc Tử Giám, UBND phường đã xây dựng kế hoạch tổ chức Ngày VHVN tại Hà Nội năm 2026 gồm nhiều hoạt động gắn với thế mạnh di sản. Bà Nguyễn Đan Sa, Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội phường Văn Miếu-Quốc Tử Giám cho biết, trong ngày 21-11, địa phương tổ chức đoàn diễu hành giới thiệu di sản tín ngưỡng thờ Thăng Long tứ trấn tại khu vực tượng đài Vua Lý Thái Tổ và xung quanh hồ Hoàn Kiếm, với 40 người tham gia. Ngày 22-11, tại sân đền Kim Liên, không gian trưng bày, giới thiệu và trải nghiệm nghề cắt tóc Kim Liên được tổ chức, kết hợp hoạt động cắt tóc miễn phí phục vụ người dân, du khách. Đặc biệt, trong hai ngày 23 và 24-11, các trường tiểu học, THCS trên địa bàn sẽ tổ chức tìm hiểu, thực hành trò chơi dân gian trong giờ sinh hoạt ngoại khóa.

Tại phường Tây Hồ, Tuần lễ hưởng ứng Ngày VHVN năm 2026 diễn ra từ ngày 17 đến 24-11, với sự tham gia của các tổ dân phố, cơ sở giáo dục, di tích, cơ quan, đơn vị và các tổ chức đoàn thể. Theo bà Chử Phùng Lệ Giang, Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội phường Tây Hồ, các tổ dân phố trên địa bàn phường sẽ tổ chức hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục-thể thao, giao lưu câu lạc bộ; đồng thời lồng ghép hưởng ứng Ngày VHVN gắn với Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc và các phong trào xây dựng đời sống văn hóa. Công tác giáo dục lịch sử, văn hóa và di sản địa phương cho học sinh cũng được chú trọng thông qua các hoạt động đọc sách, kể chuyện lịch sử, vẽ tranh, tham quan di tích và trải nghiệm văn hóa truyền thống.

“Đến nay, 100% xã, phường đã ban hành kế hoạch tổ chức, trong đó 115/126 xã, phường đã đăng ký các hoạt động cụ thể hưởng ứng Ngày VHVN. Mỗi địa phương tổ chức ít nhất một hoạt động văn hóa, thể thao cấp xã và lựa chọn một sản phẩm, câu chuyện, không gian văn hóa hoặc mô hình đặc trưng để giới thiệu, quảng bá. Chúng tôi xác định Ngày VHVN tại Hà Nội là một trong 5 chương trình văn hóa tiêu biểu mang thương hiệu Thủ đô, cùng với các lĩnh vực điện ảnh, âm nhạc, thiết kế sáng tạo và thể thao”. (Bà Nguyễn Thị Mai Hương, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Hà Nội)