“Vững” phải được đo bằng việc làm và kết quả
Trong xây dựng Quân đội, mọi chủ trương chỉ thực sự có sức sống khi được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, chỉ tiêu, quy trình và trách nhiệm của từng cấp, từng người; “5 vững” cũng vậy. Không thể đánh giá chính trị vững chỉ bằng số buổi học tập chính trị; kỷ luật vững chỉ bằng số lần kiểm tra; công nghệ vững chỉ bằng số thiết bị hiện đại được trang bị. Càng không thể nói nghệ thuật quân sự vững nếu huấn luyện, diễn tập chưa sát thực tiễn; hay đời sống bộ đội vững nếu người quân nhân chưa thực sự yên tâm công tác.
Chính trị vững trước hết phải được biểu hiện ở bản lĩnh, niềm tin, ý chí và sự thống nhất giữa nhận thức với hành động. Đó là khả năng giữ vững mục tiêu, lý tưởng, bình tĩnh trước khó khăn, nhạy bén trước những vấn đề mới, sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ khó. Cấp ủy vững về chính trị phải thể hiện ở năng lực ra nghị quyết đúng, lãnh đạo trúng, tổ chức thực hiện quyết liệt; cán bộ vững về chính trị phải thể hiện ở trách nhiệm nêu gương và khả năng truyền niềm tin cho bộ đội.
Kỷ luật vững là nền tảng tạo nên sức mạnh đặc thù của Quân đội. Kỷ luật không chỉ là chấp hành mệnh lệnh, điều lệnh, chế độ quy định mà cao hơn là hình thành ý thức tự giác, thói quen hành động đúng nguyên tắc, đúng quy trình, nhất là trong những tình huống khó khăn, phức tạp. Vì thế, quản lý chặt chẽ phải đi đôi với giáo dục, thuyết phục; xử lý vi phạm phải gắn với phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở; người chỉ huy phải thực sự là tấm gương về chấp hành kỷ luật.
Thực tiễn Quân khu 3 cho thấy cách tiếp cận này đang được cụ thể hóa trong huấn luyện, xây dựng chính quy, quản lý bộ đội. Tại Sư đoàn 395, các cơ quan, đơn vị tập trung quán triệt nghiêm những nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn; chuẩn bị đầy đủ thao trường, bãi tập, vật chất huấn luyện, đồng thời tổ chức rút kinh nghiệm thường xuyên để khắc phục hạn chế. Ở Trường Quân sự Quân khu 3, công tác huấn luyện, giáo dục, xây dựng chính quy và quản lý kỷ luật cũng được đặt trong một chỉnh thể thống nhất.
Điều đó cho thấy “kỷ luật vững” không phải là một khẩu hiệu đứng riêng, mà được tạo dựng từ những việc rất cụ thể: Quản lý tốt, huấn luyện chặt, kiểm tra sát, rút kinh nghiệm kịp thời và cán bộ gương mẫu.
Công nghệ vững lại đặt ra một yêu cầu mới: Người quân nhân phải làm chủ công nghệ chứ không chỉ sử dụng công nghệ. Trong tiến trình xây dựng Quân đội hiện đại, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ, khai thác trang bị mới phải trực tiếp nâng cao chất lượng chỉ huy, huấn luyện, quản lý và bảo đảm kỹ thuật; đồng thời phải gắn chặt với bảo đảm an toàn thông tin.
Quân đoàn 12 là một minh chứng đáng chú ý. Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân đoàn đã triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách hành chính, chuyển đổi số, gắn các mô hình với yêu cầu thực tiễn, hướng tới hiệu quả thực chất. Tại Trường Quân sự Quân đoàn 12, việc thực hiện Đề án chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng được kiểm tra, đôn đốc cụ thể; trong đào tạo, nhà trường tăng cường thực hành, đặt yêu cầu chuyển kiến thức thành kỹ năng xử trí tình huống.
 |
| Xe tăng Lữ đoàn Tăng thiết giáp 22 (Binh chủng Tăng thiết giáp) thực hành đột kích trong diễn tập. Ảnh: CƯỜNG KHOA |
“5 vững” tạo thành sức mạnh thống nhất
Nếu chính trị là nền tảng, kỷ luật là sức mạnh tổ chức, công nghệ là công cụ và năng lực mới thì nghệ thuật quân sự vững chính là khả năng biến sức mạnh ấy thành hiệu quả thực tế trong thực hiện nhiệm vụ.
Nghệ thuật quân sự Việt Nam không phải một hệ thống bất biến. Trong điều kiện chiến tranh hiện đại, phương thức tác chiến thay đổi nhanh, khoa học-công nghệ phát triển mạnh, tổ chức lực lượng và trang bị tiếp tục được điều chỉnh, yêu cầu đặt ra là phải không ngừng nghiên cứu, vận dụng và phát triển nghệ thuật quân sự phù hợp thực tiễn. Vì vậy, huấn luyện phải sát đối tượng, sát địa bàn, sát phương án; diễn tập phải đặt bộ đội vào những tình huống thực; hiệp đồng phải thực chất; cán bộ phải có khả năng xử trí linh hoạt khi tình huống thay đổi.
Thực tiễn huấn luyện tại Quân đoàn 12 cho thấy yêu cầu đó được cụ thể hóa ngay từ khâu chuẩn bị. Sư đoàn 312 tổ chức kiểm tra toàn diện hệ thống văn kiện, kế hoạch, thao trường, mô hình, học cụ, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, giáo án, nhận thức chính trị và bảo đảm hậu cần-kỹ thuật trước mùa huấn luyện.
Ở các đơn vị thuộc Quân khu 5, yêu cầu nâng cao chất lượng huấn luyện cũng được đặt trong điều kiện sát thực tế chiến đấu hơn: Tăng cường huấn luyện đêm, huấn luyện thể lực, chỉ huy-cơ quan, chuyên ngành; nâng cao khả năng cơ động, ngụy trang, sinh tồn; tổ chức diễn tập theo tình huống, thời gian chuẩn bị ngắn, đẩy mạnh huấn luyện đối kháng và khả năng tác chiến độc lập, hiệp đồng quân, binh chủng. Đó là biểu hiện sinh động của “nghệ thuật quân sự vững”: Học để làm, luyện để xử trí được tình huống, diễn tập để nâng cao khả năng chiến đấu thực tế.
Tuy nhiên, xây dựng Quân đội không chỉ tập trung vào vũ khí, trang bị và khả năng chiến đấu. Đời sống bộ đội vững là điều kiện để giữ vững con người-nhân tố quyết định của sức mạnh Quân đội. Đời sống ấy bao gồm ăn, ở, sức khỏe, sinh hoạt văn hóa, tinh thần, chính sách và hậu phương; đồng thời là sự quan tâm của cấp ủy, chỉ huy đối với từng hoàn cảnh cụ thể của cán bộ, chiến sĩ.
Điều này càng có ý nghĩa với những đơn vị đóng quân ở địa bàn khó khăn, lực lượng làm nhiệm vụ đặc thù. Chăm lo đời sống không phải là “việc hậu cần” thuần túy, mà là chăm lo nguồn sức mạnh nội sinh của đơn vị. Khi người lính được bảo đảm tốt về vật chất, ổn định về tinh thần, gia đình được quan tâm, họ có thêm sự yên tâm để cống hiến.
Ở Quân khu 5, yêu cầu ấy còn gắn với xây dựng “thế trận lòng dân”. Chăm lo đời sống nhân dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng bị thiên tai, cũng là góp phần tạo dựng môi trường xã hội vững chắc cho nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc.
Nhìn từ Quân đoàn 12, Quân khu 3 và Quân khu 5 có thể thấy một điểm chung: “5 vững” chỉ có giá trị khi được cụ thể hóa thành những việc làm rất cụ thể, phù hợp đặc điểm từng đơn vị. Quân đoàn 12 chú trọng chuyển đổi số, đổi mới huấn luyện và làm chủ kỹ thuật; Quân khu 3 coi trọng nền nếp, kỷ luật, chất lượng huấn luyện và năng lực tổ chức thực hiện; Quân khu 5 nhấn mạnh huấn luyện sát thực tế, khả năng xử trí tình huống, đồng thời chăm lo địa bàn, củng cố "thế trận lòng dân".
Đó cũng chính là phương pháp để biến một phương châm chung thành sức mạnh riêng của từng đơn vị.
“5 vững” vì thế không nên được hiểu là 5 mục tiêu tách rời. Chính trị vững để định hướng; kỷ luật vững để tổ chức; công nghệ vững để nâng cao năng lực; nghệ thuật quân sự vững để giành hiệu quả trong thực tiễn; đời sống bộ đội vững để giữ người, giữ sức chiến đấu. 5 yếu tố ấy bổ trợ, quyện chặt vào nhau, tạo thành một chỉnh thể thống nhất.
Vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện. Mỗi cấp ủy phải xác định rõ khâu yếu, việc cần làm ngay; mỗi cơ quan phải có tiêu chí cụ thể; mỗi người chỉ huy phải rõ trách nhiệm; mỗi cán bộ, chiến sĩ phải biết hôm nay mình cần làm gì để đơn vị “vững” hơn hôm qua. Kiểm tra không chỉ ở hội nghị mà phải xuống tận nơi thực hiện nhiệm vụ; đánh giá không chỉ bằng báo cáo mà bằng kết quả; thi đua không chỉ bằng danh hiệu mà bằng sự chuyển biến thực chất của đơn vị và phản hồi của bộ đội.
Suy cho cùng, “5 vững” phải bắt đầu từ những việc cụ thể nhưng được thực hiện đều đặn, nghiêm túc và có trách nhiệm mỗi ngày. Một giờ học chính trị có chất lượng, một buổi huấn luyện sát thực tế, một lần chấp hành nghiêm mệnh lệnh, một sáng kiến công nghệ giải quyết được việc khó, một tình huống được xử trí đúng, một bữa ăn được bảo đảm tốt, một hoàn cảnh gia đình được cấp ủy, chỉ huy quan tâm... đều là những viên gạch tạo nên “5 vững” của Quân đội.
Khi “5 vững” trở thành thói quen hành động của mỗi người, thành nền nếp của mỗi cơ quan, đơn vị và thành tiêu chí đánh giá cán bộ, chất lượng thực hiện nhiệm vụ, phương châm ấy sẽ không còn là một khẩu hiệu. Nó sẽ trở thành sức mạnh nội sinh, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đủ khả năng hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.