Không gian hoài niệm giữa lòng phố biển
Nha Trang những ngày đầu Đông, nắng vàng như rót mật hòa cùng gió heo may se lạnh, khiến lòng người bỗng chốc chông chênh, hoài niệm. Theo lời giới thiệu của Thầy thuốc Nhân dân, bác sĩ Nguyễn Văn Xáng, Phó chủ tịch Hội Những người ái mộ bác sĩ A. Yersin tỉnh Khánh Hòa, chúng tôi tìm về Khu đô thị Vĩnh Điềm Trung, thăm ngôi nhà của ông Đống Lương Sơn - Chủ tịch Hội Những người ái mộ bác sĩ A. Yersin kiêm Chủ tịch Hội Tem Khánh Hòa.
Bước qua cánh cửa nhỏ, sự ồn ào của phố thị lùi lại phía sau. Trước mắt chúng tôi là một “bảo tàng thu nhỏ” đậm dấu ấn thời gian. Ở từng góc nhỏ, bóng hình “ông Năm Yersin” - vị bác sĩ, nhà bác học người Thụy Sĩ từng chọn Nha Trang làm quê hương thứ hai để hiến trọn đời cho khoa học và người nghèo như vẫn hiện hữu qua từng kỷ vật.
 |
Ông Đống Lương Sơn giới thiệu với khách tham quan phòng trưng bày các hiện vật về bác sĩ, nhà bác học A. Yersin tại tư gia.
|
Đón chúng tôi là người đàn ông có phong thái đĩnh đạc, nụ cười hiền hậu và ánh mắt ngời lên nhiệt huyết. Từng trải qua năm tháng quân ngũ, bươn chải trên thương trường và quản lý các khách sạn, khu du lịch lớn, ở tuổi xế chiều, ông Sơn chọn cho mình ngã rẽ lặng lẽ, làm người giữ lửa cho quá khứ.
Bên chén trà ấm, ông chia sẻ: “Bác sĩ A. Yersin không chỉ là một nhà bác học lớn, mà còn là một người có nhân cách hòa quyện vào hồn cốt Khánh Hòa. Càng đi sâu sưu tầm kỷ vật hay con tem về ông, tôi càng thấy mình có trách nhiệm truyền ngọn lửa ấy cho thế hệ trẻ, để giá trị về lòng nhân ái, sự hy sinh vì cộng đồng mãi trường tồn”.
Từ năm 2019 đến nay, trên cương vị Chủ tịch Hội Những người ái mộ bác sĩ A. Yersin tỉnh Khánh Hòa, ông Đống Lương Sơn luôn là hạt nhân quy tụ những tấm lòng đồng điệu. Không chỉ tổ chức trang nghiêm lễ tưởng niệm ngày sinh (22-9) và ngày mất (1-3) hằng năm của bác sĩ A. Yersin, mà ông còn cùng Ban Chấp hành Hội duy trì bền bỉ nhiều hoạt động an sinh thiết thực. Điển hình là, phòng khám từ thiện A. Yersin (số 11 Sinh Trung, phường Nha Trang) dưới sự điều hành của ông đã trở thành điểm tựa quen thuộc, khám bệnh và cấp phát thuốc miễn phí cho hàng nghìn lượt người nghèo mỗi năm.
 |
| Ông Đống Lương Sơn phát biểu tại khai mạc hoạt động tham quan nơi lưu giữ ký ức về bác sĩ Alexandre Yersin tại nhà riêng. |
Bác sĩ Nguyễn Văn Xáng cho biết: “Anh Đống Lương Sơn là người có tâm, có tầm và rất tận tụy. Từng là nhà quản lý doanh nghiệp lớn, khi lui về công tác Hội, anh vẫn giữ nguyên vẹn sự nhiệt huyết. Nhờ sự năng nổ, uy tín và cách kết nối chân thành của anh, các hoạt động tri ân bác sĩ Yersin ngày càng lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng”.
Trò chuyện với ông Sơn, chúng tôi cảm nhận rõ nguồn năng lượng tỏa ra từ sự khiêm nhường và tình yêu thương con người. Bên cạnh việc bảo tồn di sản, ông cùng Hội còn tích cực đỡ đầu, chăm lo cho học sinh nghèo hiếu học và trẻ em khuyết tật, tiếp thêm niềm tin để các em vươn lên trong cuộc sống.
 |
| Ông Đống Lương Sơn (ngoài cùng, bên trái) chụp ảnh cùng các đại biểu tham dự kỷ niệm 163 năm ngày sinh bác sĩ A. Yersin (22-9-1863/22-9-2026). |
Đưa di sản vươn tầm qua những con tem
Không chỉ nặng lòng với di sản bác sĩ Yersin, ông Đống Lương Sơn còn là gương mặt uy tín trong giới sưu tập tem nghệ thuật Việt Nam với vai trò Ủy viên Thường trực Ban Chấp hành Hội Tem Việt Nam kiêm Chủ tịch Hội Tem tỉnh Khánh Hòa.
Với ông, mỗi con tem không đơn thuần là mẩu giấy có răng cưa, mà là lát cắt lịch sử, là “đại sứ văn hóa” đưa linh hồn đất nước vượt qua biên giới. Ông miệt mài truyền đam mê ấy cho thế hệ trẻ, đưa phong trào chơi tem vào học đường. Trên trường quốc tế, ông ghi dấu ấn khi bộ sưu tập chuyên đề “MY JOBS” xuất sắc giành giải Mạ vàng lớn (Large Vermeil) tại Triển lãm tem thế giới ở Indonesia (2022) và Thái Lan (2023).
Ông Ngụy Như Ánh, một bậc cao niên trong giới sưu tập tem, đánh giá: “Sưu tập tem chuyên đề về một nhà bác học lớn như bác sĩ A. Yersin để đạt tầm cỡ quốc tế đòi hỏi sự kiên nhẫn phi thường và phông văn hóa uyên bác. Anh Đống Lương Sơn không chỉ làm tốt cho riêng mình, mà còn truyền lửa mạnh mẽ để đưa câu chuyện lịch sử qua con tem đến gần hơn với giới trẻ và bạn bè quốc tế”.
 |
| Ông Đống Lương Sơn (người đang phát biểu) tại Đại hội đại biểu Hội Tem tỉnh Khánh Hòa nhiệm kỳ 2025-2030. |
Ghi nhận những cống hiến bền bỉ ấy, ông Đống Lương Sơn vinh dự đón nhận Bằng khen của UBND tỉnh Khánh Hòa, Bằng khen của Bộ Thông tin và Truyền thông, cùng danh hiệu “Cá nhân tiêu biểu” nhân dịp kỷ niệm 100 năm xây dựng và phát triển TP Nha Trang (năm 2024).
Đặc biệt, dấu mốc đáng tự hào trong hành trình đối ngoại nhân dân của ông là được Văn phòng Chủ tịch nước mời tham gia các sự kiện ngoại giao cấp cao, đón tiếp nguyên thủ quốc gia như chuyến thăm của Tổng thống Liên bang Thụy Sĩ Guy Parmelin và phu nhân, hay chuyến thăm của Phó tổng thống, Bộ trưởng Ngoại giao Thụy Sĩ Ignazio Cassis. Nhiều bộ sưu tập tem quý và ấn phẩm về bác sĩ Yersin do ông cùng Hội Ái mộ dày công thực hiện đã được chọn làm quà tặng ngoại giao cấp nhà nước gửi tới lãnh đạo Thụy Sĩ.
Nhắc lại kỷ niệm này, ông Sơn xúc động: “Đó là niềm vinh dự không chỉ của riêng tôi hay Hội Ái mộ bác sĩ Yersin, mà là sự ghi nhận cho tình hữu nghị bền chặt giữa hai nước Việt Nam - Thụy Sĩ, cũng như sự tôn vinh di sản mà bác sĩ Yersin đã để lại trên quê hương thứ hai của mình”.
Chia tay ông ra về khi bóng chiều buông xuống khu đô thị, văng vẳng bên tai chúng tôi vẫn là tiếng cười đôn hậu và nhịp bước thong thả của người cựu chiến binh, nhà hoạt động xã hội tận tụy. Giữa dòng chảy thời gian, những người như ông Đống Lương Sơn vẫn lặng lẽ cúi đầu trước quá khứ để thắp sáng tương lai - tựa như ngọn đèn dầu trên bàn làm việc của bác sĩ Yersin năm xưa chưa bao giờ tắt, vẫn ấm áp soi đường cho tình người và lòng nhân ái mãi mãi được trường tồn.