Bên dòng sông Thảo

Tại bến sông Thảo, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 4, Lữ đoàn Công binh 513 (Quân khu 3) đang tập trung cao độ cho nhiệm vụ bắc cầu phao PMP, bảo đảm cho các lực lượng phối thuộc với Sư đoàn 395 (Quân khu 3) diễn tập chỉ huy - cơ quan một bên, hai cấp, có một phần thực binh với đề mục vô cùng phức tạp: "Trung đoàn bộ binh tiến công địch đổ bộ đường không".

Đứng trên điểm cao nhìn xuống, dòng sông Thảo hiền hòa là thế nhưng lại ẩn chứa bao nhiêu thử thách không nhìn thấy, đòi hỏi mỗi người lính công binh phải có bản lĩnh thép cùng tay nghề cực kỳ thuần thục. Không khí trên thao trường căng lên như một sợi dây đàn.

Sau mệnh lệnh đanh gọn, vang xa của Ban tổ chức diễn tập, Trung tá Nguyễn Văn Thành, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 4 cất tiếng hạ lệnh: "Vượt sông!".

Xe tăng T-54BV chạy trên cầu phao PMP.

Hiệu lệnh phát ra, cả bến sông như bừng tỉnh. Từ bờ ta, những cỗ xe tăng T-54BV gầm rú, tiếng động cơ gầm vang cả một khoảng trời, nhả ra những quầng khói xám rồi từ từ tiến xuống mép nước. Chiếc xe dẫn đầu lần lượt đè nặng lên mặt cầu phao PMP. Tiếng xích sắt nghiến trên thảm thép vang lên những âm thanh "ken két" đặc trưng, rộn rã và khỏe khoắn. Dưới sức nặng hàng chục tấn của cỗ xe thiết giáp, đốt mố cầu phao chìm sâu xuống mặt nước, chao nhẹ một nhịp như nhún nhường, rồi lập tức trở lại vị trí cân bằng nhờ lực nổi bền bỉ của các đốt phao ghép chặt.

Cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 4, Lữ đoàn Công binh 513, Quân khu 3 tổ chức bắc cầu phao PMP vượt sông Thảo. Ảnh: VĂN VIỆT

Nhìn những chiếc xe tăng bám chắc mặt cầu, di chuyển êm thuận, nhịp nhàng sang bờ đối diện giữa dải nắng thu óng ả, lòng tôi chợt sống dậy cuộc trò chuyện gần đây với Đại tá Nguyễn Văn Đầy, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Công binh 513.

Anh từng bảo tôi: "Trong chiến tranh hay trong diễn tập thực chiến, bến vượt bao giờ cũng là một “tử địa”!

Lời người chỉ huy Lữ đoàn dày dạn kinh nghiệm cứ xoáy vào tâm trí tôi. Đúng vậy, trong nghệ thuật tác chiến tiến công, bến vượt sông chính là "nút thắt cổ chai" trên đường hành tiến của bộ đội và các phương tiện kỹ thuật hạng nặng. Đó là nơi đối phương đặc biệt chú ý, tập trung mọi hỏa lực để đánh phá nhằm ngăn chặn, chia cắt đội hình tiến công của quân ta. Cầu phao hay các phương tiện vượt sông rất dễ trở thành mục tiêu mồi cho bom, tên lửa, pháo binh tầm xa và cả những phương tiện tiến công không người lái (UAV) hiện đại ngày nay.

Đặc biệt, khoảng thời gian khi xe tăng, xe thiết giáp hạ bến, tiếp cận mặt cầu hoặc nhích từng chút một lên bờ đối diện là lúc nguy hiểm nhất. Khi ấy, tốc độ di chuyển của phương tiện bị giảm xuống tối đa, mục tiêu bộc lộ rõ nét, nguy cơ bị tập kích tổn thất là lớn nhất.

Bởi vậy, tổ chức một bến vượt thông suốt chưa bao giờ là một nhiệm vụ đơn giản. Đó không thuần túy là việc ghép những khối thép trên mặt nước, mà là một công trình kỹ thuật phức hợp đỉnh cao. Nó đòi hỏi sự tính toán tỉ mỉ đến từng mi-li-mét về sức chịu tải, vận tốc dòng chảy, độ bám của mố cầu; đòi hỏi sự hiệp đồng chặt chẽ giữa lực lượng công binh, bộ binh, pháo binh, phòng không; cùng khả năng xử trí tình huống linh hoạt, mưu trí và tinh thần dũng cảm vô bờ của mỗi cán bộ, chiến sĩ.

Đứng bên bờ sông Thảo, ngắm nhìn những gương mặt trẻ măng rạng ngời dưới chiếc mũ cứng, lưng áo chiến sĩ đầm đìa mồ hôi quyện với bụi đường thao trường nhưng ánh mắt vẹn nguyên sự tự tin, tôi thấy thương và yêu biết bao những người lính "Mở đường thắng lợi". Mặc cho sóng nước dập dềnh dưới chân, mặc cho cái nắng thu hanh hao tạt vào mặt, từng động tác thả neo, nối đốt, ghép phao, chèn mố của bộ đội công binh 513 vẫn chính xác, nhịp nhàng.

Chia sẻ với chúng tôi, Hạ sĩ Nguyễn Duy Mạnh, Chiến sĩ Đại đội 13, cười tươi rạng rỡ: "Lúc đầu nhận nhiệm vụ bắc cầu cho xe tăng qua sông trong điều kiện giả định có địch tập kích, chúng em cũng hồi hộp lắm. Nhưng khi đã bước xuống ca-nô, tay cầm dây neo, nghe tiếng động cơ xe tăng gầm vang đằng sau, tự nhiên bao nhiêu lo lắng biến mất. Chúng em chỉ biết tập trung cao độ để giữ cho đốt phao thật phẳng, thật êm, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho đồng đội qua sông!

Lời chia sẻ mộc mạc của người lính trẻ làm tôi xúc động. Họ chính là những người thầm lặng kê vai, nâng đỡ cho những bước chân đoàn quân qua sông. Không có tiếng súng diệt đồn bốt, không có những chiến công hiển hách bộc lộ ngay trước mắt, nhưng chiến công của lính công binh nằm ở chính những nhịp cầu thông suốt, ở sự an toàn của từng cỗ xe tăng khi sang bờ bên kia trận địa.

Trong lịch sử giữ nước của dân tộc, những bến vượt sông luôn gắn liền với trang sử hào hùng và oai hùng nhất. Từ sông Hồng, sông Lô, sông Thao năm xưa đến bến sông Thảo hôm nay, dấu chân của người lính công binh đã in đậm trên khắp mọi nẻo đường sông nước. Cầu phao PMP hôm nay dẫu hiện đại hơn, vững chãi hơn, nhưng cái tinh thần "Mở đường thắng lợi", cái chí khí "Cầu bến là trận địa, dòng sông là chiến trường" của lính công binh thì vẫn nguyên vẹn như ngày nào.

Nhìn từng cỗ xe tăng T-54BV nối đuôi nhau qua sông an toàn, nhanh chóng chiếm lĩnh trận địa đúng thời gian quy định, cả một bờ sông bừng lên tiếng reo vui nhỏ nhẹ nhưng tràn đầy tự hào của cán bộ, chiến sĩ. Dải cầu phao PMP dài cả trăm mét nối liền hai bờ sông Thảo kiêu hãnh, vững chãi vươn mình trong nắng thu vàng.

Tôi bước chậm trên mép nước, lắng nghe tiếng sóng vỗ rì rào vào thân phao thép, chợt nghĩ về những tầng nghĩa sâu xa hơn của hai từ "bến vượt". Trong cuộc đời mỗi con người hay trong hành trình phát triển của một dân tộc, chẳng phải chúng ta cũng từng nhiều lần phải đứng trước những "bến vượt" gian nan đó sao?

Trời về chiều, dải nắng thu trên vùng đất TB1 chuyển sang màu vàng cam ấm áp. Những đám mây trắng xốp thong dong trôi trên đỉnh núi xa. Tiếng động cơ xe tăng sau khi qua sông đã xa khuất sau những dải đồi trọc, nhường lại không gian thanh bình cho dòng sông Thảo. Các chiến sĩ Tiểu đoàn 4 lại nhanh chóng bắt tay vào nhiệm vụ thu hồi cầu phao, thu dọn bến vượt với tinh thần khẩn trương như lúc hạ lệnh.

Tôi chia tay cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 513 khi hoàng hôn bắt đầu buông xuống. Bắt tay Trung tá Nguyễn Văn Thành và những người lính trẻ, như Hạ sĩ Đinh Công Thao, Chiến sĩ Đại đội 13, Hạ sĩ Nguyễn Duy Khánh, chiến sĩ Đại đội 10 tôi cảm nhận được độ nhám, vết chai sần trên lòng bàn tay họ. Vết chai sần của những người lính miệt mài gánh vác gian lao trên sông nước khiến tôi rưng rưng.

Rời sông Thảo, bóng dáng những người lính công binh 513 in trên nền trời chiều rực rỡ vẫn ở lại sâu đằm trong tâm trí tôi. Ở bến vượt sông Thảo hôm nay, họ không chỉ hoàn thành xuất sắc một bài tập diễn tập khắt khe, mà đang ngày đêm tôi luyện bản lĩnh, giữ cho mạch máu giao thông của Tổ quốc luôn thông suốt. Và tôi tin, dẫu mai này có phải đối mặt với dòng sông cuồn cuộn hay bất kỳ "tử địa" nào, những người lính ấy vẫn sẽ vững vàng bắc nên nhịp cầu thắng lợi.