Sự kiện thu hút đông đảo các thế hệ người dân địa phương, học giả và du khách đến tham quan thưởng lãm, tri ân một nhân cách lớn, người đã gắn bó trọn đời với dải đất miền Trung.

Tái hiện cuộc đời huyền thoại của “Ông Năm Yersin” tại Nha Trang

Không gian lưu giữ ký ức bác sĩ Alexandre Yersin được thiết lập tại Khu đô thị Vĩnh Điềm Trung (phường Tây Nha Trang) như một thước phim tư liệu sống động, đưa người xem ngược dòng thời gian về với những năm cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Tại chương trình, các đại biểu và khách mời đã tham quan không gian lưu giữ được ban tổ chức bố trí khoa học, tinh tế thành 5 phòng trưng bày theo các chủ đề chuyên biệt: “Tuổi thơ và quê hương”, “Những chuyến viễn du”, “Người chiến thắng bệnh dịch hạch”, “Nhà khoa học đa tài” và “Dấu ấn qua thời gian”.

Thông qua hàng trăm hình ảnh, tài liệu, hiện vật nguyên bản và bộ sưu tập tem bưu chính quý hiếm được dày công sưu tầm, triển lãm không chỉ tôn vinh một nhà khoa học lỗi lạc của thế giới, mà còn khắc họa sâu sắc hành trình gắn bó máu thịt của bác sĩ Alexandre Yersin đối với Nha Trang - Khánh Hòa. 

Ông Đống Lương Sơn, Chủ tịch Hội những người Ái mộ bác sĩ Yersin giới thiệu về cuộc đời và sự nghiệp của bác sĩ Alexandre Yersin.

Bác sĩ Alexandre Yersin (1863-1943), người gốc Thụy Sĩ, nhập quốc tịch Pháp, nhưng từ khi đặt chân đến Nha Trang vào năm 1891, ông đã xem nơi đây là quê hương thứ hai của mình. Suốt hơn nửa thế kỷ sống và làm việc tại xóm Cồn hiền hòa, người dân địa phương luôn gọi ông bằng cái tên đầy kính trọng và gần gũi: Ông Năm Yersin. Tại mảnh đất này, ông đã thành lập Viện Pasteur Nha Trang - bệ phóng cho nhiều công trình nghiên cứu y học nhiệt đới, đồng thời là người đầu tiên phát hiện ra cao nguyên Lang Biang (Đà Lạt ngày nay) và di thực thành công cây cao su, cây ký ninh vào Việt Nam.

Với lối sống giản dị, giàu lòng nhân ái, ông dành phần lớn thời gian và tài chính để chữa bệnh miễn phí cho người nghèo, hỗ trợ ngư dân làng chài. Cho đến những hơi thở cuối cùng vào năm 1943, ông để lại di nguyện được mãi mãi nằm lại tại mảnh đất Suối Dầu (Khánh Hòa), minh chứng cho một tình yêu thủy chung, trọn vẹn với xứ trầm hương.

 Ông Nguyễn Văn Xáng, Phó chủ tịch Hội Những người Ái mộ bác sĩ Yersin (ngoài cùng, bên trái) giới thiệu với du khách về các kỷ vật khoa học tại phòng trưng bày “Nhà khoa học đa tài”.

Gìn giữ di sản nhân văn cho các thế hệ mai sau

Phát biểu tại khai mạc trưng bày, đồng chí Trần Thu Mai, Phó chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh: "Không gian ký ức này là một công trình văn hóa có ý nghĩa tinh thần to lớn. Đây không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử thuần túy, mà còn là cầu nối giáo dục lý tưởng sống, tinh thần cống hiến khoa học không mệt mỏi và lòng yêu thương con người cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau". 

Du khách tham quan phòng trưng bày “Nhà khoa học đa tài”.

Dẫn các đại biểu tham quan những kỷ vật gắn liền với các công trình nghiên cứu sinh học, thiên văn và nông nghiệp của Yersin, ông Nguyễn Văn Xáng, Phó chủ tịch Hội những người yêu mến bác sĩ Yersin xúc động cho biết: "Mỗi hiện vật, bức thư hay tài liệu được trưng bày ở đây đều mang một tâm hồn, một câu chuyện kể về tư duy vượt thời đại của bác sĩ Yersin. Chúng tôi thành lập không gian này với tâm nguyện không để những ký ức vô giá ấy bị bụi thời gian làm mờ nhạt. Đối với người dân Nha Trang, bác sĩ Yersin không chỉ là một vĩ nhân y học thế giới, mà đã trở thành một biểu tượng tinh thần, một phần di sản văn hóa không thể tách rời của vùng đất này. Chúng tôi hy vọng đây sẽ là địa chỉ "văn hóa, tâm linh, khoa học đỏ", thu hút không chỉ du khách đến với Festival Biển, mà còn là điểm đến thường xuyên của các nhà nghiên cứu, học sinh, sinh viên trong và ngoài nước". 

Tranh thêu bác sĩ Alexandre Yersin.
 Mô hình ngôi nhà làm việc của bác sĩ Alexandre Yersin thời kỳ ở Hòn Bà, xã Suối Dầu (tỉnh Khánh Hòa).

Đồng quan điểm đó, ông Đống Lương Sơn, Chủ tịch Hội Những người yêu mến bác sĩ Yersin đã trực tiếp giới thiệu đến đoàn đại biểu phòng trưng bày “Dấu ấn qua thời gian”, nơi phản ánh tầm ảnh hưởng sâu rộng và sự ngưỡng vọng của các thế hệ sau đối với vị bác sĩ lỗi lạc.

Sau lễ khai mạc chính thức, không gian lưu giữ ký ức sẽ chính thức mở cửa xuyên suốt để đón người dân địa phương và du khách thập phương đến thưởng lãm, kết hợp tìm hiểu sâu về cuộc đời, sự nghiệp của vị bác sĩ, nhà khoa học nổi tiếng.

Hoạt động này không chỉ nhằm tôn vinh, tri ân những đóng góp to lớn mang tính bước ngoặt của bác sĩ Alexandre Yersin đối với y học toàn cầu và sự phát triển của Việt Nam, mà còn góp phần lan tỏa mạnh mẽ các giá trị lịch sử, văn hóa và nhân văn sâu sắc mà ông để lại.