Công nghệ radar xuyên đất hỗ trợ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Quảng Trị

Thời gian qua, thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, đồng thời phát huy hiệu quả ứng dụng khoa học và công nghệ trong thực hiện nhiệm vụ chính trị, tỉnh Quảng Trị, Sư đoàn 968 (Quân khu 4) phối hợp với Viện Thiết kế, Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật (Bộ Quốc phòng) đã triển khai khảo sát bằng công nghệ radar xuyên đất tại khu vực thôn Tân An, xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị.

Từ đầu tháng 5-2026, Sư đoàn 968 đã phối hợp với Viện Thiết kế tổ chức khảo sát thực địa, ứng dụng công nghệ radar xuyên đất nhằm hỗ trợ xác định các vị trí nghi có hố chôn tập thể của các liệt sĩ hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước tại khu vực này. Đợt khảo sát được triển khai trên cơ sở nhiều nguồn thông tin lịch sử đã được thu thập, đối chiếu trong thời gian dài. Đặc biệt, các nhân chứng từng trực tiếp tham gia chiến đấu tại khu vực đã cung cấp nhiều thông tin có giá trị về diễn biến trận đánh cũng như vị trí chôn cất bộ đội.

Theo thông tin từ các nhân chứng, tại khu vực Cồn Tiên có rãnh mộ tập thể dài khoảng 60m, rộng khoảng 2m là nơi chôn cất các cán bộ, chiến sĩ của Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 812 trong trận chiến vào tháng 5-1967, cách điểm đài quan sát OP2 khoảng 200m về phía Đông Nam. Trải qua gần 60 năm, những vị trí được xác định trên bản đồ quân sự trước đây hiện nay đã trở thành rừng cao su, đất sản xuất nông nghiệp hoặc bị biến đổi bởi quá trình bồi lấp và cải tạo địa hình. Điều đó khiến công tác xác định chính xác vị trí chôn cất các liệt sĩ gặp nhiều khó khăn.

Đoàn khảo sát tiếp nhận thông tin từ nhân chứng về vị trí nghi có mộ liệt sĩ tập thể.

Xuất phát từ những thông tin của các nhân chứng, kết hợp với các tài liệu lịch sử, bản đồ tác chiến, hồ sơ lưu trữ của Quân đội và kết quả khảo sát nhiều năm trước, UBND tỉnh Quảng Trị, Sư đoàn 968 cùng các cơ quan chức năng sau khi khảo sát thực địa đã thống nhất triển khai khảo sát bằng công nghệ radar xuyên đất nhằm kiểm chứng các khu vực nghi vấn, phục vụ công tác tìm kiếm và quy tập trong thời gian tới.

Khu vực khảo sát lần này có diện tích khoảng 12.000m², địa hình tương đối bằng phẳng nhưng chịu nhiều tác động của hoạt động sản xuất nông nghiệp trong nhiều năm. Trước khi tiến hành đo đạc, các cán bộ kỹ thuật đã phối hợp với lực lượng địa phương tiến hành khảo sát hiện trạng, xây dựng lưới tọa độ, phân chia các ô khảo sát và đánh dấu các tuyến quét nhằm bảo đảm dữ liệu thu thập được có độ chính xác cao.

Trong quá trình khảo sát, hệ thống radar xuyên đất tần số kép 200-600MHz được vận hành liên tục theo các tuyến quét được thiết kế trước. Thiết bị phát các xung sóng điện từ xuống lòng đất và thu nhận tín hiệu phản xạ từ các lớp địa chất cũng như các đối tượng nằm bên dưới bề mặt. Những thay đổi bất thường về cấu trúc địa tầng, các vùng đất từng bị đào đắp hoặc các khoang rỗng trong lòng đất sẽ được phát hiện dựa vào các tín hiệu phản xạ đặc trưng, giúp các chuyên gia xác định những vị trí cần tiếp tục phân tích và kiểm chứng.

Dữ liệu radar sau khi thu thập được xử lý bằng các phần mềm chuyên dụng để xây dựng mặt cắt địa chất, bản đồ phân bố dị thường và mô hình không gian dưới bề mặt. Trên cơ sở đó, các chuyên gia của Viện Thiết kế sẽ tiến hành phân tích, đánh giá mức độ tin cậy của từng dị thường, đối chiếu với tài liệu lịch sử, tọa độ bản đồ quân sự và thông tin của các nhân chứng để khoanh vùng những vị trí có khả năng cao nhất phục vụ cho công tác xác minh bằng các phương pháp chuyên môn tiếp theo.

Khảo sát bằng radar tại hiện trường.

Kết quả khảo sát và phân tích dữ liệu radar xuyên đất sẽ là cơ sở khoa học quan trọng để UBND tỉnh Quảng Trị, Sư đoàn 968, các cơ quan chức năng và lực lượng làm nhiệm vụ xây dựng phương án xác minh, khai quật tại những khu vực nghi vấn, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.