Nỗ lực từng ngày, quyết tâm tìm lại danh tính liệt sĩ

Phóng viên (PV): Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, LLVT tỉnh Đồng Tháp được giao nhiệm vụ cụ thể nào, thưa đồng chí?

Đại tá Nguyễn Văn Hoa: Tỉnh Đồng Tháp được giao tìm kiếm, quy tập 370 HCLS; tổ chức lấy mẫu đối với 12.290 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 30 nghĩa trang liệt sĩ để giám định ADN, xác định danh tính. Đây là khối lượng công việc lớn, đòi hỏi quyết tâm cao, cách làm khoa học và sự phối hợp chặt chẽ.

Đại tá Nguyễn Văn Hoa. Ảnh do đơn vị cung cấp

Là Cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo 515 tỉnh Đồng Tháp, Bộ CHQS tỉnh chủ động tham mưu, hướng dẫn triển khai nhiệm vụ; phối hợp rà soát hồ sơ, xác minh thông tin, kết luận địa bàn; tổ chức tìm kiếm, quy tập trong nước và tại Campuchia. Đồng thời, phối hợp tổ chức khai quật, lấy mẫu, quản lý, bảo quản, bàn giao mẫu, số hóa dữ liệu phục vụ xác định danh tính liệt sĩ.

Theo đó, Bộ CHQS tỉnh đã tham mưu thành lập tổ công tác liên ngành, tổ chức lực lượng lấy mẫu gồm 144 đồng chí, bố trí thành một đội và 3 tổ. Đội lấy mẫu tập trung tại nghĩa trang có khối lượng lớn; các tổ phối hợp với địa phương thực hiện ở nghĩa trang có ít mộ hơn. Đội K91 thuộc Bộ CHQS tỉnh sau khi hoàn thành nhiệm vụ mùa khô 2025-2026 tại Campuchia thì tiếp tục tìm kiếm trong nước, đồng thời được bồi dưỡng nghiệp vụ để tham gia lấy mẫu. Chúng tôi xác định mỗi công đoạn đều phải chặt chẽ, chính xác, an toàn, giữ trọn sự tôn nghiêm.

PV: Đồng chí có thể phác thảo những thách thức và kết quả đạt được trong giai đoạn 1 của chiến dịch?

Đại tá Nguyễn Văn Hoa: Khó khăn lớn là địa bàn rộng, thông tin nơi chôn cất liệt sĩ mà chúng tôi nắm được rất hạn chế. Cùng với đó, địa hình, địa vật, hiện trạng sử dụng đất đã thay đổi; nhân chứng ngày càng ít đi, nhất là tại Campuchia; việc xác định vị trí mộ đòi hỏi phải kiên trì thu thập, kiểm chứng thông tin, phối hợp khảo sát với phía bạn.

Triển khai công tác lấy mẫu ADN, số hóa thông tin và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Cao Lãnh, xã Mỹ Thọ, tỉnh Đồng Tháp. Ảnh do đơn vị cung cấp

Mặt khác, việc lấy mẫu hài cốt là nhiệm vụ mới, lần đầu triển khai đồng bộ trên địa bàn tỉnh. Nhiều nghĩa trang được tôn tạo qua các thời kỳ, kết cấu mộ không thống nhất; có mộ chôn sâu, nhiều bùn, hài cốt mủn, mục, vỡ vụn, ảnh hưởng đến việc thu mẫu đủ tiêu chuẩn. Trong khi đó, khai quật, lấy mẫu, hoàn trả hiện trạng đều cần thời gian, yêu cầu kỹ thuật cao.

Vượt qua mọi khó khăn, đến ngày 10-11-2026, Đội K91 đã tìm kiếm, quy tập 274 bộ HCLS, gồm 62 bộ tại Campuchia, 212 bộ trong nước; đạt 119,13% chỉ tiêu năm 2026 và 74,05% chỉ tiêu chiến dịch. Những con số ấy gắn với hơn 120.000m² diện tích đào tìm, hơn 264.000m³ đất đá đào, lấp. Riêng tại xã Ngũ Hiệp quy tập được 77 bộ, xã Tân Thành quy tập được 66 bộ, xã Kim Sơn quy tập được 16 bộ.

Toàn tỉnh đã hoàn thành khai quật 12.290/12.290 mộ tại 30/30 nghĩa trang, thu được 9.776 mẫu, đạt 79,54% số mộ khai quật. Toàn bộ số mẫu đã bàn giao cho hai cơ quan giám định, gồm 3.216 mẫu cho Trung tâm Giám định ADN (Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) và 6.560 mẫu cho Viện Pháp y Quân đội (Cục Quân y, Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật). Các phần mộ được hoàn trả hiện trạng, bảo đảm kỹ thuật và cảnh quan...

PV: Qua công tác tìm kiếm, quy tập, lấy mẫu HCLS, Bộ CHQS tỉnh rút ra những bài học và kinh nghiệm gì?

Đại tá Nguyễn Văn Hoa: Tôi cho rằng, công tác chuẩn bị phải đi trước, từ khảo sát, đối chiếu hồ sơ, sơ đồ mộ đến bố trí lực lượng, trang bị, phương tiện. Tỉnh chọn Nghĩa trang liệt sĩ Châu Thành làm trước, kiểm nghiệm quy trình, rút kinh nghiệm rồi triển khai diện rộng. Nhờ đó, lực lượng thống nhất cách khai quật, lấy mẫu, mã hóa, bảo quản, bàn giao và cập nhật dữ liệu.

Lực lượng chuyên môn tiến hành các bước lấy mẫu ADN đối với những phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang Liệt sĩ tại phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Ảnh do đơn vị cung cấp

Cùng với đó, thông tin chính xác là cơ sở để tìm kiếm hiệu quả. Qua rà soát, kết luận địa bàn đợt 1 sau sáp nhập, tỉnh tiếp nhận 109 thông tin, đã xác minh, kết luận 90 thông tin; 19 thông tin còn lại tiếp tục được bổ sung. Vì vậy, cần kiên trì vận động cựu chiến binh, nhân chứng, thân nhân và nhân dân cung cấp thông tin, đồng thời đối chiếu kỹ hồ sơ, dữ liệu với thực địa...

Bài học rút ra là tập huấn sát nhiệm vụ, hiệp đồng thông suốt, rút kinh nghiệm sau từng đợt. Trước khi đào tìm phải dò tìm vật liệu nổ; suốt quá trình thực hiện phải bảo đảm an toàn, chăm lo, động viên kịp thời những người thực hiện.

PV: Chỉ tiêu, biện pháp, tổ chức thực hiện của Bộ CHQS tỉnh trong giai đoạn tới như thế nào, thưa đồng chí?

Đại tá Nguyễn Văn Hoa: Mục tiêu là phấn đấu đến ngày 27-7-2027 hoàn thành tìm kiếm, quy tập 370 HCLS; tiếp tục thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân, hoàn thiện hồ sơ, phối hợp xác định danh tính. Tỉnh dự kiến tổ chức lễ truy điệu, an táng 200 HCLS trước ngày 22-12-2026, bảo đảm trang trọng, đúng quy định.

Nghi thức phủ Quốc kỳ và chuẩn bị lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ diễn ra trang nghiêm tại Nghĩa trang liệt sĩ Cao Lãnh, xã Mỹ Thọ, tỉnh Đồng Tháp. Ảnh do đơn vị cung cấp

Bộ CHQS tỉnh sẽ tham mưu rà soát tiến độ, phân công rõ trách nhiệm; chỉ đạo Đội K91 tập trung địa bàn có thông tin, cơ sở xác định, tăng cường khảo sát, xác minh. Tiếp tục phối hợp với chính quyền Campuchia, LLVT và nhân dân hai tỉnh Prey Veng, Pursat thực hiện nhiệm vụ mùa khô 2026-2027 theo thỏa thuận...

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!