Ví dụ được nêu ra là khi cơ quan chức năng phát hiện dấu hiệu bất thường của một lô thực phẩm ở địa phương mình, truy xuất thì thấy lô hàng đã được phân phối tới nhiều tỉnh, thành phố, kể cả qua thương mại điện tử. Theo báo cáo giải trình của Bộ Y tế, nếu sự cố ảnh hưởng nhiều địa phương thì địa phương nơi xảy ra sự cố chủ trì phối hợp. Sự cố nghiêm trọng thì cấp Trung ương điều phối. Tuy nhiên, đại biểu Trần Mạnh Huy cho rằng, phạm vi lan rộng của một lô hàng và mức độ nghiêm trọng của hậu quả là hai tiêu chí khác nhau. Một lô hàng có thể lưu thông trên toàn quốc trước khi gây hậu quả nghiêm trọng ở bất kỳ địa phương nào. Nếu đã chọn quản lý theo nguy cơ, thì cơ chế phối hợp phải có khả năng đi trước hậu quả, chứ không chỉ vận hành tốt sau khi sự cố xảy ra.

 Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan giải trình làm rõ nội dung đại biểu quan tâm tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Rõ ràng, nguy cơ xảy ra sự cố như cảnh báo của đại biểu Trần Mạnh Huy là có và thực tế đã xảy ra. Trên thế giới, các nước phát triển cũng đã lường trước và có những quy định rất cụ thể để ứng phó với sự cố này. Họ có cơ chế cảnh báo nhanh trên hệ thống được kết nối toàn quốc. Sau đó, tùy theo mức độ phân loại nguy cơ, các nhà quản lý sẽ truy xuất đường đi của sản phẩm từ doanh nghiệp tới từng siêu thị, điểm bán lẻ, thậm chí đến tận từng người tiêu dùng để thu hồi sản phẩm. Đồng thời, họ truyền thông rộng khắp về tên sản phẩm, hình ảnh sản phẩm, số lô, số mã vạch của sản phẩm để người tiêu dùng có thể nhận diện, nhanh chóng đình chỉ sử dụng, gửi trả sản phẩm để nhận lại tiền, hoặc kịp thời đi kiểm tra sức khỏe khi đã sử dụng... Đó là phương pháp rất hay mà nước ta có thể học tập.

Có một điểm mà cử tri và nhân dân rất mong muốn, đó là khi đã có căn cứ chuyên môn về nguy cơ mất an toàn, thì cơ quan chuyên môn phải phản ứng thật nhanh để đình chỉ kinh doanh, thu hồi các sản phẩm đã được đưa ra thị trường, kể cả khi sản phẩm đã đến tay người tiêu dùng, không thể chờ đến khi có người bị ngộ độc mới xử lý. Tuy nhiên, cũng cần có cơ chế hiệu quả để ngăn chặn tình huống lạm dụng quyền lực, từ một tín hiệu chưa được xác minh đã nhanh chóng đưa ra quyết định thu hồi sản phẩm, gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

Phát hiện, truy xuất, thu hồi sản phẩm có nguy cơ mất an toàn thực phẩm là việc làm rất khó. Nhưng khó đến mấy, chúng ta cũng phải làm cho được. Bởi đó chính là cách tốt nhất để bảo đảm sức khỏe, an toàn tính mạng cho người dân, cho cộng đồng.