Bên trong căn nhà vốn quen với những cuộc họp bản, hôm nay vang lên tiếng máy đo huyết áp, tiếng bác sĩ hỏi bệnh xen lời hướng dẫn ân cần của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng. Giữa đại ngàn biên giới Lai Châu, Chiến dịch 90 ngày đêm khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân do UBND tỉnh phát động đã và đang nối dài câu chuyện nghĩa tình quân dân.

Bản làng thức dậy cùng màu xanh biên phòng

Hơn 6 giờ sáng, sân Nhà văn hóa bản Dền Thàng đã đông người. Tiếng Mông, tiếng Dao hòa cùng tiếng trẻ nhỏ ríu rít, xua bớt cái se lạnh của buổi sớm vùng cao. Những chiếc xe máy còn vương bùn đất dựng thành hàng ngay ngắn dưới gốc sa mộc. Không ít người đi bộ từ bản xa, đôi ống quần vẫn lấm đất sau cơn mưa đêm.

 Người dân bản Dền Thàng, xã Dào San (Lai Châu) có mặt từ sáng sớm để được khám sức khỏe.

Bên trong nhà văn hóa, bàn ghế được kê thành từng khu vực khám bệnh. Góc này đo huyết áp, góc kia lấy máu xét nghiệm, phía cuối hội trường là nơi các y, bác sĩ khám và tư vấn sức khỏe. Xen giữa những chiếc áo blouse trắng là màu xanh quân phục của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu hướng dẫn bà con làm thủ tục, dìu người già vào chỗ ngồi, bế giúp trẻ nhỏ để cha mẹ yên tâm khám bệnh.

Anh Chang A Khi, ở bản Dền Thàng, gấp phiếu khám sức khỏe bỏ vào túi áo rồi nở nụ cười kể: “Nhà tôi cách đây khá xa. Mấy hôm trước, cán bộ Biên phòng có đến nhà thông báo. Được khám miễn phí, lại biết sức khỏe của mình thế nào nên ai cũng mừng. Nếu phải xuống trung tâm xã thì vừa xa vừa tốn kém!”.

Trước phòng khám, một chiến sĩ trẻ nhẹ nhàng đỡ cụ bà người Mông bước lên bậc tam cấp. Ở góc khác, em bé òa khóc khi chuẩn bị lấy máu. Người cán bộ quân y khẽ xoa đầu, đưa chiếc kẹo nhỏ rồi kiên nhẫn dỗ dành. Ít phút sau, em đã nép vào lòng mẹ, tay vẫn nắm chặt món quà. Những cử chỉ giản dị khiến không gian khám bệnh trở nên gần gũi như cuộc gặp của những người thân quen.

Xã Dào San có 15 bản, nhiều bản nằm cheo leo trên sườn núi, cách trung tâm xã hàng chục km. Mùa mưa, đất đá sạt lở khiến việc đi lại rất vất vả. Trước ngày khám, Đồn Biên phòng Dào San (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu) đã phối hợp với chính quyền, cán bộ y tế đến từng bản thông báo lịch, hướng dẫn người dân chuẩn bị giấy tờ và vận động mọi người tham gia khám bệnh miễn phí.

 Quân y Đồn Biên phòng Dào San phối hợp với cán bộ y tế xã Dào San đo huyết áp cho người dân.

Vừa ghi thông tin sức khỏe của người dân, Thiếu tá Nguyễn Ngọc Tứ, cán bộ quân y Đồn Biên phòng Dào San chia sẻ: “Chúng tôi mong bà con thay đổi thói quen, không đợi đến đau nặng mới đi khám. Nhiều người lần đầu được đo huyết áp, xét nghiệm đường huyết, qua đó phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật để được tư vấn, theo dõi. Thấy bà con tin tưởng, mình càng hiểu những chuyến lên bản ý nghĩa thế nào”.

Tại điểm khám, đội ngũ y, bác sĩ của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lai Châu, Bệnh viện Đa khoa Phong Thổ, Trạm Y tế xã Dào San cùng quân y Bộ đội Biên phòng tổ chức đón tiếp, khám sức khỏe cho người dân theo từng khâu. Sau khi được đo huyết áp, kiểm tra thị lực và xét nghiệm đường huyết, bà con được bác sĩ thăm khám, tư vấn cách phòng, điều trị một số bệnh thường gặp. Những trường hợp có dấu hiệu bất thường được hướng dẫn đến cơ sở y tế tiếp tục kiểm tra, theo dõi.

Bác sĩ Phạm Công Hợp, Giám đốc Trạm Y tế xã Dào San cho biết, tại địa bàn vùng cao, giao thông cách trở, việc đưa người dân đến khám đầy đủ không dễ. Nhờ am hiểu địa bàn, gần gũi với đồng bào, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đã cùng đội ngũ y tế đến từng bản tuyên truyền, vận động. Sự phối hợp ấy giúp nhiều người dân, nhất là người cao tuổi và các hộ ở xa trung tâm, có điều kiện kiểm tra sức khỏe, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật để được tư vấn, điều trị kịp thời.

Người dân xã Dào San được quân y Biên phòng và cán bộ y tế xã khám, tư vấn sức khỏe.

Những “cột mốc lòng dân” dựng từ nghĩa tình

Ở Lai Châu, hình ảnh người lính Bộ đội Biên phòng băng rừng, vượt suối tuần tra đã rất thân thuộc với đồng bào vùng biên. Những ngày thực hiện Chiến dịch “90 ngày đêm khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân”, hành trang lên bản của các tổ công tác có thêm máy đo huyết áp, sổ quản lý sức khỏe, tài liệu hướng dẫn phòng bệnh. Có những buổi sáng sớm, mưa rừng chưa dứt, những người lính quân hàm xanh đã rời đồn. Xe máy chật vật vượt những con dốc trơn trượt; gặp đoạn sạt lở không thể đi tiếp, tổ công tác lại khoác ba lô, mang theo thuốc và thiết bị y tế cuốc bộ vào bản. Có điểm bản phải mất gần ba giờ vừa chạy xe vừa đi bộ mới tới, nhưng buổi khám vẫn bắt đầu đúng hẹn, không để bà con phải chờ lâu.

Theo Đại tá Lô Văn Quý, Phó chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, để hưởng ứng chiến dịch, Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu chỉ đạo các đơn vị chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền và ngành y tế triển khai trên toàn tuyến biên giới. Đến nay, các đơn vị đã phối hợp tổ chức hàng chục buổi tuyên truyền, phố biến kiến thức chăm sóc sức khỏe với hơn 3.400 lượt người tham gia; gần 2.200 lượt người được khám, tư vấn miễn phí.

Việc triển khai hiệu quả chiến dịch đã cho thấy, chăm sóc sức khỏe nhân dân vùng biên không chỉ là nhiệm vụ phối hợp mà còn là trách nhiệm, tình cảm của người lính Bộ đội Biên phòng, với mong muốn mọi người dân dù ở bản xa, đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế, được phát hiện bệnh sớm để chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Thượng tá Hà Đức Long, Chính trị viên Đồn Biên phòng Dào San chia sẻ: “Đơn vị xác định công tác dân vận phải bắt đầu từ những điều thiết thực đối với cuộc sống của nhân dân. Khi bà con khỏe mạnh, yên tâm lao động sản xuất, gắn bó với bản làng thì biên giới cũng thêm bình yên. Đó là điều cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng luôn hướng tới”.

Không chỉ khám sức khỏe, Bộ đội Biên phòng còn thăm hỏi tình hình đời sống của các hộ dân.

Chiều muộn, người cuối cùng rời điểm khám cũng là lúc hòm thuốc, máy đo và hồ sơ sức khỏe được xếp lên xe. Mặt trời khuất sau dãy núi, rót những vệt nắng cuối ngày xuống mái nhà còn vương hơi ẩm. Sương chiều bắt đầu buông, một số người dân vẫn nán lại cảm ơn đoàn công tác.

Chiếc xe lăn bánh rời bản xa. Qua ô cửa kính, những nếp nhà nhỏ dần khuất sau màu xanh núi rừng. Sau buổi khám, bà con không chỉ có phiếu ghi những chỉ số sức khỏe mà còn, biết cách phòng bệnh, sử dụng thuốc… và hơn hết là tình cảm của những người lính quân hàm xanh luôn gắn bó với địa bàn.

Nơi phên giậu Tổ quốc, có những cột mốc không làm bằng bê tông hay đá hoa cương mà được bồi đắp từ sự tận tụy và lòng nhân ái. Đó là cái nắm tay dìu cụ già vào phòng khám, lời dặn uống thuốc đúng giờ hay những chuyến công tác vượt mưa rừng lên bản vận động bà con đi khám bệnh..., tất cả đã góp thêm những viên gạch xây chắc “thế trận lòng dân” nơi vùng biên.