Kiến tạo Thủ đô xanh trên nền tảng bản sắc

UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt Đề án “Quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước”. Đề án định hướng mỗi tuyến phố có 1 đến 2 loài cây chủ đạo làm yếu tố nhận diện cảnh quan; ưu tiên trồng một loài chính, thống nhất về chủng loại, chiều cao và tán cây.

Việc Hà Nội triển khai đề án trồng cây đặc trưng theo tuyến phố không chỉ là chỉnh trang cảnh quan mà còn mở ra hướng đi mới trong xây dựng đô thị xanh, văn minh và giàu bản sắc. Theo PGS, TS Trần Ngọc Hải, nguyên Phó trưởng khoa Quản lý tài nguyên rừng và môi trường, Trường Đại học Lâm nghiệp, đề án được triển khai có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Thủ đô đang đối mặt với nhiều thách thức về môi trường đô thị. Mật độ xây dựng cao, áp lực giao thông, hiệu ứng đảo nhiệt và tình trạng thiếu không gian xanh tại một số khu vực ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân. Vì thế, hệ thống cây xanh được quy hoạch trồng, chăm sóc đúng cách sẽ tạo thêm nhiều bóng mát, góp phần lọc bụi, hấp thụ khí carbon và cải thiện môi trường sống cho cộng đồng.

Hàng cây sấu cổ thụ quanh năm rợp bóng làm nên vẻ đẹp đặc trưng của tuyến phố Phan Đình Phùng.

Từ lâu, Hà Nội không chỉ làm say lòng du khách bốn phương bởi những công trình kiến trúc cổ kính, những con phố mang dấu ấn lịch sử và nhịp sống sôi động của một đô thị hiện đại mà còn bởi màu xanh của cây cối và vẻ đẹp riêng của từng tuyến phố. Nhiều hàng cây đã trở thành hình ảnh quen thuộc của Thủ đô như cây sấu cổ thụ trên phố Phan Đình Phùng; cây sao đen trên phố Lò Đúc; cây xà cừ ở các phố Hoàng Diệu, Hoàng Văn Thụ; cây phượng vĩ ở phố Lý Thường Kiệt; cây hoa sữa trên phố Nguyễn Du...

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hà Nội, thành phố hiện có khoảng 26.400 cây sấu, 17.500 cây bằng lăng, 16.000 cây phượng vĩ, 14.400 cây hoa sữa, 12.500 cây muồng, 10.400 cây xà cừ và 1.800 cây sao đen. Tuy nhiên, diện tích cây xanh bình quân tại khu vực nội đô Hà Nội hiện chỉ đạt khoảng 2-3m²/người, trong khi mức tham chiếu quốc tế là 9-12m²/người. Vì vậy, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 12.100ha đất cây xanh, chỉ tiêu cây xanh đô thị phấn đấu đạt trên 10m²/người.

Theo các chuyên gia, việc lựa chọn trồng cây xanh cần dựa trên điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, chiều rộng vỉa hè, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đặc điểm kiến trúc và nhu cầu sử dụng không gian của người dân. Đồng thời, cần có sự cân nhắc, xử lý hài hòa giữa việc tạo dựng nét đặc trưng và bảo tồn hệ thống cây xanh hiện hữu. Những cây cổ thụ khỏe mạnh, có giá trị cảnh quan và ăn sâu vào ký ức cộng đồng cần được ưu tiên duy trì, bảo vệ.

Có thể nói, đề án trồng cây đặc trưng theo tuyến phố là một hướng tiếp cận tích cực trong hành trình xây dựng Hà Nội xanh, sạch, đẹp. Hiệu quả của đề án không chỉ được đo bằng số lượng cây được trồng mà cần đánh giá bằng tác dụng cải thiện môi trường, bảo đảm an toàn, gìn giữ cây cổ thụ, duy trì ký ức cộng đồng và làm tươi đẹp không gian sống của người dân.