Xây dựng mô hình như của Hollywood

Ngày 17-5-2025, tại Vịnh Cannes, một tàu khu trục chống ngầm dài 140m cập bến tại cầu tàu Croisette giữa những chiếc du thuyền của khách tham dự Liên hoan phim Cannes. Trở về từ các nhiệm vụ tác chiến ngoài khơi bờ biển Syria, tàu hải quân Pháp đón khoảng 10 nhân vật hàng đầu của ngành công nghiệp điện ảnh, vận chuyển họ trong hơn một giờ, rồi trở lại điểm xuất phát trong sự ngạc nhiên của các vị khách. Một thông điệp gửi đến thế giới giải trí: Quân đội Pháp, một nguồn cảm hứng vô tận, mở rộng vòng tay chào đón. Một sự kiện chưa từng có trong lịch sử Liên hoan phim Cannes…

 Một cảnh trong phim "Lính canh" phác họa một phần chiến dịch Barkhane của Pháp ở Mali. Ảnh: Le Point

Để hiểu được sự can thiệp chưa từng có tiền lệ của quân đội Pháp vào thế giới điện ảnh, cần quay ngược lại một thập kỷ trước. Khi đó, đạo diễn Éric Rochant và nhà sản xuất Alex Berger cần sự hỗ trợ của Cơ quan tình báo đối ngoại của Pháp (DGSE) để hiện thực hóa dự án mơ ước của họ: Một sự thâm nhập hư cấu nhưng chân thực vào trung tâm tình báo Pháp.

Vào thời điểm đó, ông Gaëtan Bruel là cố vấn của Bộ trưởng Bộ Quân đội Pháp Jean-Yves Le Drian giai đoạn 2012-2017 đã hỗ trợ các cuộc đàm phán trong Bộ Quân đội Pháp: Cần phải xác định các điều kiện sử dụng logo DGSE, các điều khoản về quyền tiếp cận của các nhóm sản xuất vào cơ sở và nhân viên mà không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia…

Ông Bruel đã làm việc không mệt mỏi để đóng vai trò trung gian. Vào mùa xuân năm 2015, mùa đầu tiên của bộ phim “Bureau des légendes” (tạm dịch: Cục Điều tra huyền thoại) đã thành công vang dội trên truyền hình Pháp, đến nỗi một ý tưởng táo bạo đã nảy ra trong văn phòng của ông Le Drian: Tạo ra một “đơn vị điện ảnh” trong lực lượng vũ trang Pháp, dựa trên mô hình đơn vị làm phim của CIA đã tồn tại nhiều năm ở Hollywood. “Cần phải mở cửa cơ quan quân sự cho các nhà biên kịch, để cung cấp chuyên môn và nguồn lực của Bộ Quốc phòng cho các đạo diễn và nhà sản xuất nhằm mang lại chiều sâu và sự phức tạp hơn, thông qua hư cấu, cho nhận thức về lực lượng vũ trang Pháp”, ông Bruel giải thích.

Trước đó nhiều thập kỷ, quân đội Pháp hầu như vắng bóng trên màn ảnh Pháp. Và do thiếu các sản phẩm trong nước, chính vô số phim chiến tranh của Mỹ như “Top Gun” (Phi công siêu đẳng), “American Sniper” (Tay bắn tỉa Mỹ) và “The Hurt Locker” (Chiến dịch Sói sa mạc) đã định hình nhận thức của khán giả về các vấn đề quốc phòng. “Đã đến lúc giành lại quyền kiểm soát, hé lộ thế giới quân sự của riêng Pháp và cuối cùng cho nó được biết đến trên phạm vi quốc tế”, ông Bruel nói thêm. 

Ngày 2-5-2016, 300 nhà biên kịch, đạo diễn và nhà sản xuất đã được mời đến trụ sở Bộ Quân đội Pháp để xem trước các tập đầu tiên của mùa 2 serie phim “Cục Điều tra huyền thoại”. Và trước khi đèn tắt, Bộ trưởng Le Drian tuyên bố, Bộ đang huy động các nguồn lực của mình để tạo điều kiện và khuyến khích tất cả các dự án phim khả thi. Sứ mệnh điện ảnh đã được thành lập.

Khơi nguồn cảm hứng cho nhà sản xuất, đạo diễn

10 năm sau, các bộ phim truyện như “Tiếng gọi của sói”, “Vì nước Pháp”, “13 ngày, 13 đêm”, và các bộ phim như  “Trái tim đen tối”, “Lính canh” và “Những chiến binh” đã được lên sóng. Hiện có 200 dự án đang được Quỹ Nhiệm vụ điện ảnh hỗ trợ. Có thể nói rằng, quân đội Pháp giờ đây đã trở thành một chủ đề thường xuyên xuất hiện trên màn ảnh.

Để phục vụ cho việc quay bộ phim "Trái tim đen tối" về lực lượng đặc nhiệm ở Iraq, các diễn viên đã chia sẻ cuộc sống thường nhật ở Trung đoàn Kỵ binh Nhảy dù số 13. Ảnh: SP 

“Chúng tôi đang thực hiện truyền thông gây ảnh hưởng”, bà Ève-Lise Blanc-Deleuze, Giám đốc Sở Điện ảnh và Công nghiệp Sáng tạo (MCIC), giải thích. Theo bà Deleuze, thông qua sản xuất nghe nhìn nhưng cũng thông qua manga, truyện tranh và trò chơi điện tử nhằm tiết lộ cho công chúng Pháp về lực lượng vũ trang, từ đó truyền cảm hứng tới những người muốn gia nhập quân đội… “Chúng tôi kết nối các nhà sản xuất và biên kịch với phi công, chỉ huy tàu ngầm và bất kỳ binh sĩ hoặc sĩ quan cấp cao nào có kinh nghiệm thực địa. Chúng tôi cũng thường xuyên cử đạo diễn và diễn viên đến trải nghiệm thực tế tại các căn cứ của mình”, bà giải thích. 

Nhiệm vụ này thậm chí còn đi xa đến mức huấn luyện các nhân viên quân sự để giao tiếp tốt hơn với các chuyên gia điện ảnh. Và vài lần mỗi năm, họ đề nghị đưa các nhóm nhỏ gồm các nhà biên kịch, họa sĩ minh họa hoặc đạo diễn đến các địa điểm quốc phòng nhạy cảm hoặc ít được biết đến như: Huấn luyện của Bộ tư lệnh Không gian ở Toulouse, các cuộc gặp gỡ với nhân viên an ninh mạng từ căn cứ Rennes, các cuộc trình diễn máy bay Rafale, hoặc các buổi nâng cao nhận thức về chiến tranh điện tử.

Thông qua các buổi gặp gỡ trên, các biên kịch, đạo diễn và diễn viên đã có những trải nghiệm sống và làm việc mật thiết với các đơn vị đặc nhiệm thực tế của Pháp. “Chúng tôi ngủ lại tại chiến trường, tập thể thao và hành quân đêm cùng trung đoàn. Những câu chuyện của họ kể về các chiến dịch đã ảnh hưởng sâu sắc đến tất cả chúng tôi. Sự tận tâm của họ lớn đến nỗi chúng tôi phải thể hiện điều đó trên màn ảnh”, nhà sản xuất Gilles de Verdière cho hay. Ông nhấn mạnh, sự hỗ trợ từ quân đội là yếu tố thiết yếu tạo nên chất lượng gần như phim tài liệu cho tác phẩm hư cấu của ông. 

Còn ông Henri Debeurme, nhà sản xuất của loạt phim “Le Charles”, hiện đang quay phim và lấy bối cảnh trên tàu sân bay Charles de Gaulle, chia sẻ: “Các kỹ thuật viên của chúng tôi phải hòa nhập vào trung tâm các cuộc diễn tập và huấn luyện mà không làm gián đoạn hoạt động của họ. Đó là một trải nghiệm tuyệt vời”. Ông Henri nhận định, tuy hệ sinh thái của quân đội và ngành công nghiệp điện ảnh, với hệ thống cấp bậc, chuyên môn kỹ thuật khác nhau, nhưng tinh thần làm việc nhóm lại giống nhau hơn nhiều so với người ta tưởng.