Phóng viên (PV): Là đơn vị được chọn làm điểm thực hiện Đề án 10609, Bộ tư lệnh Quân khu đã triển khai và đạt được những kết quả nổi bật nào, thưa đồng chí?

Thiếu tướng Quách Văn Nhỏ: Vùng biển Tây Nam có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế biển. Quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của cấp trên, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu xác định xây dựng Hải đội DQTT là nhiệm vụ quan trọng, cần triển khai đồng bộ, chặt chẽ, phù hợp với đặc điểm địa bàn và yêu cầu bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong tình hình mới.

Thiếu tướng Quách Văn Nhỏ. Ảnh: QUANG ĐỨC 

Tháng 3-2021, Hải đội DQTT tỉnh Kiên Giang (nay là An Giang) được thành lập, ngay từ đầu Quân khu chú trọng kiện toàn tổ chức, biên chế; tiếp nhận các phương tiện; tổ chức, cử đi đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nhân viên, chiến sĩ tại các học viện, nhà trường của Hải quân. Công tác huấn luyện, quản lý, duy trì nền nếp hoạt động và phối hợp với các lực lượng chức năng từng bước đi vào ổn định.

Qua thực tiễn, Hải đội DQTT đã phát huy vai trò trong tuần tra, kiểm soát theo chức năng, nhiệm vụ; tuyên truyền, vận động ngư dân không khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và hỗ trợ hoạt động hậu cần nghề cá. Quá trình xây dựng, hoạt động của Hải đội DQTT cũng cung cấp những kinh nghiệm thực tiễn về tổ chức lực lượng, huấn luyện, bảo đảm hậu cần, kỹ thuật và phối hợp thực hiện nhiệm vụ trên biển. Năm 2026, tham gia “Hội thi tàu tốt, Hội thao huấn luyện tàu Hải đội Dân quân thường trực” do Quân chủng Hải quân tổ chức, Hải đội DQTT đã đạt 4 giải nhất, 5 giải nhì, 1 giải ba và 2 giải khuyến khích.

Kết quả bước đầu khẳng định tính đúng đắn của chủ trương, đồng thời thể hiện vai trò lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu trong tổ chức thực hiện Đề án 10609, tạo cơ sở để tiếp tục nâng cao chất lượng tổng hợp, khả năng thực hiện nhiệm vụ của Hải đội DQTT.

PV: Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình triển khai thực hiện Đề án 10609 còn gặp những khó khăn gì, đề nghị đồng chí Phó tư lệnh chia sẻ?

Thiếu tướng Quách Văn Nhỏ: Khó khăn chủ yếu là cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động chưa đồng bộ; doanh trại, bến bãi neo đậu, cơ sở sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện và khu vực huấn luyện chuyên ngành cần tiếp tục được đầu tư. Hoạt động dài ngày trên biển đòi hỏi cán bộ, nhân viên, chiến sĩ phải có sức khỏe, bản lĩnh, trình độ chuyên môn và khả năng xử trí tình huống tốt, trong khi một bộ phận lực lượng xuất thân từ dân quân cơ sở còn hạn chế về kinh nghiệm đi biển và khả năng làm chủ trang bị kỹ thuật.

Thủ trưởng Bộ tư lệnh Quân khu 9 kiểm tra công tác xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ Hải đội dân quân thường trực tỉnh An Giang.   

Bên cạnh đó, thời tiết, khí hậu vùng biển Tây Nam diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến quá trình thực hiện nhiệm vụ và bảo đảm an toàn. Việc hoàn thiện chế độ, chính sách phù hợp với tính chất đặc thù của lực lượng, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng cũng cần tiếp tục được quan tâm.

Đầu năm 2025, Bộ Quốc phòng giao Bộ tư lệnh Quân khu nghiên cứu, triển khai đề tài khoa học nghệ thuật quân sự: “Hoạt động của Hải đội dân quân thường trực tham gia đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong tình hình mới”. Đề tài đã được nghiệm thu cấp cơ sở và trong tháng 11 này sẽ tổ chức nghiệm thu cấp Bộ Quốc phòng. Đây là cơ sở khoa học, lý luận quan trọng để Quân khu kiến nghị với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành liên quan tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, đầu tư nguồn lực, xây dựng Hải đội DQTT vững mạnh trong tình hình mới.

PV: Bước sang giai đoạn 2 thực hiện Đề án 10609, Bộ tư lệnh Quân khu đã có những chủ trương gì để nâng cao hiệu quả hoạt động của Hải đội DQTT?

Thiếu tướng Quách Văn Nhỏ: Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu xác định đầu tư cơ sở hạ tầng, bảo đảm nơi ăn ở, làm việc, huấn luyện và hậu cần, kỹ thuật là nhiệm vụ trọng tâm. Cùng với tiếp tục đẩy mạnh xây dựng Hải đội DQTT tỉnh An Giang, Bộ tư lệnh Quân khu sẽ chỉ đạo Bộ CHQS tỉnh Cà Mau phối hợp tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương quy hoạch, đầu tư xây dựng các công trình thiết yếu phục vụ Hải đội DQTT.

Các kíp tàu Hải đội Dân quân thường trực tỉnh An Giang tham gia “Hội thi tàu tốt, Hội thao huấn luyện tàu Hải đội Dân quân thường trực năm 2026”. 

Dự án đang được triển khai tại xã Sông Đốc (tỉnh Cà Mau), diện tích gần 10ha, kinh phí gần 500 tỷ đồng từ nguồn ngân sách địa phương. Các hạng mục xây dựng gồm khu làm việc, nhà ở, trung tâm huấn luyện, khu hậu cần, kỹ thuật; hệ thống bến cảng, khu neo đậu tàu, thuyền. Công trình dự kiến hoàn thành năm 2028, qua đó sẽ góp phần khắc phục những hạn chế về hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi cho Hải đội DQTT tỉnh Cà Mau duy trì nền nếp sinh hoạt, huấn luyện, bảo quản, bảo dưỡng phương tiện và thực hiện nhiệm vụ.

Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, Quân khu tiếp tục chỉ đạo rà soát nhu cầu trang bị, nâng cao chất lượng bảo đảm hậu cần, kỹ thuật, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Hải đội DQTT có trình độ chuyên môn, khả năng làm chủ phương tiện và sức bền, đáp ứng yêu cầu hoạt động dài ngày trên biển.

PV: Cụ thể, Quân khu sẽ tập trung vào những giải pháp trọng tâm nào để tiếp tục xây dựng lực lượng này “tinh, gọn, mạnh”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ?

Thiếu tướng Quách Văn Nhỏ: Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp; quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của cấp trên về nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo; cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch phù hợp với địa bàn. Xây dựng lực lượng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; quan tâm tuyển chọn, bồi dưỡng nguồn nhân lực có sức khỏe, trình độ chuyên môn phù hợp; nghiên cứu giải pháp thu hút quân nhân xuất ngũ có kinh nghiệm chuyên môn hàng hải tham gia lực lượng. Đồng thời, thực hiện tốt chế độ, chính sách, chăm lo đời sống, tạo động lực để cán bộ, chiến sĩ yên tâm công tác, gắn bó với đơn vị.

Cùng với đó tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện; tập trung nâng cao trình độ chuyên môn, khả năng làm chủ các phương tiện, trang bị kỹ thuật; tăng cường huấn luyện thực hành, hiệp đồng, rèn luyện thể lực, kỹ năng xử trí tình huống, ứng dụng công nghệ trong quản lý và thực hiện nhiệm vụ.

 
 
Kíp tàu Hải đội Dân quân thường trực tỉnh An Giang tham gia “Hội thi tàu tốt, Hội thao huấn luyện tàu Hải đội Dân quân thường trực năm 2026”. Ảnh: NGUYỄN KHOA 

Song song đó, phối hợp với các cơ quan chức năng, địa phương đẩy nhanh tiến độ đầu tư các công trình theo kế hoạch; duy trì nghiêm công tác bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện; quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, chăm lo tốt đời sống cán bộ, nhân viên, chiến sĩ. Tăng cường công tác phối hợp giữa Hải đội DQTT với lực lượng Hải quân, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Kiểm ngư và các lực lượng liên quan theo chức năng, nhiệm vụ; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành pháp luật, không vi phạm vùng biển nước ngoài, không khai thác IUU; phát huy vai trò của ngư dân trong tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo...

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu, sự phối hợp, giúp đỡ của cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng, tin rằng Hải đội DQTT sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng tổng hợp, hoàn thành tốt nhiệm vụ, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo Tây Nam của Tổ quốc.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!