Thực tiễn hoạt động, công tác của Bộ đội Biên phòng cho thấy, phần lớn các đơn vị đóng quân ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, nơi điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, kinh tế-xã hội nhiều khó khăn, tình hình an ninh, trật tự phức tạp...

 Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn.

Vượt lên muôn vàn khó khăn, thử thách, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ BĐBP đã bền bỉ rèn luyện, phát huy truyền thống vẻ vang của lực lượng, khẳng định bản lĩnh chính trị, ý chí chiến đấu kiên cường và tinh thần tận tụy vì nhân dân, lập nhiều chiến công, thành tích xuất sắc. Những đóng góp to lớn, sự cống hiến, hy sinh thầm lặng của lực lượng BĐBP đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận, trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, đặc biệt là hai lần phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

Năm 2025 vừa qua đánh dấu bước chuyển quan trọng của BĐBP trong quá trình kiện toàn tổ chức, tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu. Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống gia tăng, BĐBP đã chủ động nắm chắc tình hình, tham mưu đúng, trúng, kịp thời cho Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng xử lý hiệu quả các tình huống, không để bị động, bất ngờ. Toàn lực lượng hoàn thành toàn diện các mặt công tác. Nổi bật là:

Đảng bộ BĐBP đã tổ chức thành công đại hội đảng các cấp; đặc biệt Đại hội đại biểu Đảng bộ BĐBP lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định rõ các chủ trương, giải pháp lớn mang tầm chiến lược nhằm xây dựng lực lượng BĐBP vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Cùng với đó, BĐBP đã triển khai quyết liệt, đồng bộ việc sắp xếp tổ chức, biên chế theo chỉ đạo của cấp trên, hoàn thành việc giải thể 44 bộ chỉ huy BĐBP tỉnh, thành phố; thành lập 30 ban chỉ huy BĐBP trực thuộc bộ CHQS cấp tỉnh, bảo đảm chặt chẽ, khoa học, giữ vững ổn định tư tưởng, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ huy.

 Lãnh đạo Bộ đội Biên phòng trao thưởng thành tích xuất sắc trong đấu tranh Chuyên án SL126 đối với lực lượng biên phòng tỉnh Sơn La, tháng 1-2026. Ảnh: QUÀNG HÙNG
 Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Chía (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai) tuần tra trên sông Pô Cô. Ảnh: THANH BÌNH
Chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Ma Lù Thàng (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu) giúp dân san nền làm nhà. Ảnh: ĐỨC DUẨN
 Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu) giúp dân làm nhà. Ảnh: DUY KHÁNH

BĐBP tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, chuyên trách trong quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia. Năm 2025, lực lượng BĐBP đã chủ trì, phối hợp đấu tranh thành công 102 chuyên án; phát hiện, bắt giữ 7.258 vụ, với 11.236 đối tượng vi phạm pháp luật, thu giữ hơn 2,4 tấn ma túy các loại; đã khởi tố, điều tra 579 vụ, với 782 đối tượng, xử phạt vi phạm hành chính 5.010 vụ, với 7.715 đối tượng, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 66,3 tỷ đồng. Công tác phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) được triển khai quyết liệt.

Các đơn vị BĐBP chủ động nắm chắc tình hình, bảo đảm tốt an ninh, trật tự ở khu vực cửa khẩu; thực hiện nghiêm quy trình thủ tục tại các cửa khẩu; đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý cửa khẩu, kiểm soát xuất nhập cảnh, xây dựng cửa khẩu thông minh, cửa khẩu số. Qua đó, góp phần quan trọng cùng cả nước đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế.

 Cán bộ Đồn Biên phòng Pa Tần (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu) hướng dẫn người dân bản Pho 1, xã Pa Tần quét mã QR Hòm thư tố giác tội phạm ẩn danh, tháng 9-2025. Ảnh: ĐỨC DUẨN
 Cán bộ Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh) kiểm soát người xuất, nhập cảnh. Ảnh: SONG HIẾU

 Quân y Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai kiểm tra sức khỏe cho người dân di dời tránh lũ tại Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Quy Nhơn, tháng 11-2025. Ảnh: THANH BÌNH
 Đồn Biên phòng Bắc Sơn (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh) triển khai mô hình vườn cây ăn quả kiểu mẫu giúp dân phát triển kinh tế, tháng 10-2025. Ảnh: XUÂN HÙNG

Cùng với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới, BĐBP duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu; tham gia hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn; giữ vững an ninh, trật tự ở khu vực biên giới. Công tác đối ngoại biên phòng được triển khai chủ động, linh hoạt, sáng tạo, góp phần xây dựng biên giới giữa Việt Nam với các nước láng giềng hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển.

Đặc biệt, BĐBP đã phối hợp, tham mưu tổ chức thành công các chương trình giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới, giao lưu sĩ quan trẻ, giao lưu công tác chính trị với lực lượng quản lý, bảo vệ biên giới các nước bạn; tham gia tích cực các hoạt động của Ủy ban Hợp tác quản lý cửa khẩu Việt Nam-Trung Quốc; duy trì có hiệu quả hoạt động kết nghĩa của 252 cặp/265 đồn-trạm biên phòng, LLVT và 228 cặp cụm dân cư hai bên biên giới.

Các đại biểu tham gia Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” năm 2026, tại khu vực biên giới tỉnh Hà Tĩnh. Ảnh: VĂN GIANG

Công tác vận động quần chúng, xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân tiếp tục được đẩy mạnh. Bên cạnh tiếp tục tổ chức tốt các chương trình, mô hình: “Nâng bước em tới trường-Con nuôi đồn biên phòng”, “Biên cương-Đêm hội trăng rằm”, “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, chăm lo Tết cho nhân dân ở khu vực biên giới, Ngày Biên phòng toàn dân, “Thầy giáo quân hàm xanh”, “Thầy thuốc quân hàm xanh”..., năm 2025, BĐBP triển khai mạnh mẽ mô hình “Chiến sĩ quân hàm xanh đẩy nhanh chuyển đổi số” và mô hình “Bản sáng vùng biên”. Đặc biệt, nhiều đơn vị BĐBP thực hiện mô hình “Ngày giúp dân làm nhà, tối giúp bà con chuyển đổi số” được cấp ủy, chính quyền và nhân dân các địa phương biên giới đánh giá rất cao.

Cùng với đó, sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, BĐBP tiếp tục phát huy vai trò, hiệu quả của cán bộ đồn biên phòng tham gia cấp ủy địa phương biên giới. Hiện nay, toàn lực lượng có 350 cán bộ tham gia cấp ủy, chính quyền cấp xã, gần 2.626 đảng viên đồn biên phòng sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản và hơn 8.500 cán bộ, đảng viên được phân công phụ trách gần 40.000 hộ gia đình khu vực biên giới, trực tiếp giúp dân phát triển kinh tế-xã hội, xóa đói, giảm nghèo...

 Cán bộ Đồn Biên phòng Ea H'Leo (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk) phổ biến thông tin về chủ quyền lãnh thổ, đường biên, cột mốc cho lực lượng tuần tra. Ảnh: LÊ HIẾU
 Cán bộ Đồn Biên phòng A Pa Chải (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên) tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân. Ảnh: ANH DŨNG
 Chiến sĩ Đồn Biên phòng A Pa Chải (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên) giúp dân thu hoạch lúa. Ảnh: QUỐC TẬP
 Đồn Biên phòng Sơn Vĩ (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang) tổ chức “Tiết học biên cương” cho học sinh, tháng 8-2025. Ảnh: XUÂN MINH

Hình ảnh cán bộ, chiến sĩ BĐBP tận tụy, trách nhiệm, gần dân, sát dân tiếp tục lan tỏa sâu rộng, củng cố vững chắc “thế trận lòng dân”, tạo nền tảng chính trị, xã hội vững chắc cho sự nghiệp bảo vệ biên giới quốc gia và làm sáng đẹp thêm hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới.

Thời gian tới, trước yêu cầu nhiệm vụ đòi hỏi ngày càng cao, để tiếp tục giữ vững và phát huy truyền thống vẻ vang của lực lượng BĐBP hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân, xây dựng BĐBP cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, cấp ủy, chỉ huy các cấp và toàn lực lượng BĐBP tập trung thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm sau:

Một là, quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện nghiêm túc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của cách mạng, của Quân đội và BĐBP trong tình hình mới. Trọng tâm là quán triệt và tổ chức thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ BĐBP nhiệm kỳ 2025-2030; tạo sự thống nhất cao về nhận thức, ý chí và hành động trong toàn lực lượng, quyết tâm xây dựng BĐBP vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ. Đặc biệt là nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo, tham mưu và đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong quản lý, bảo vệ biên giới.

Cán bộ Đồn Biên phòng Mường Lèo (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La) giúp dân xóa mù chữ, tháng 6-2024. Ảnh: QUÀNG HÙNG
Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Mường Lạn (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La) tuần tra, bảo vệ biên giới. Ảnh: QUÀNG HÙNG

Hai là, tăng cường giáo dục, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ. Tiếp tục triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết của Quân ủy Trung ương về phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới; cụ thể hóa và thực hiện chặt chẽ quy định của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên giai đoạn mới, phù hợp với đặc điểm, yêu cầu nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị. Chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ trì, người đứng đầu thực sự gương mẫu về phẩm chất đạo đức, lối sống, tác phong công tác, nói đi đôi với làm.

Ba là, chú trọng xây dựng các cấp ủy, tổ chức đảng trong BĐBP vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên; nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm và tinh thần tự giác chấp hành kỷ luật của cán bộ, chiến sĩ. Gắn giáo dục chính trị, tư tưởng với xây dựng nền nếp chính quy, rèn luyện kỷ luật; xây dựng các đơn vị biên phòng thật sự mẫu mực, là điểm sáng văn hóa ở khu vực biên giới.

Bốn là, tập trung nâng cao toàn diện chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của BĐBP, đáp ứng tốt với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Tiếp tục đổi mới đồng bộ, hiệu quả các mặt công tác quản lý, bảo vệ biên giới, sẵn sàng chiến đấu, cứu hộ, cứu nạn và khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa. Chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời tham mưu, xử lý hiệu quả các vấn đề, tình huống, không để bị động, bất ngờ. Nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm; phát huy vai trò nòng cốt trong xây dựng nền biên phòng toàn dân; làm tốt công tác vận động quần chúng, củng cố mối quan hệ đoàn kết, gắn bó máu thịt với nhân dân. Phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, phát triển toàn diện.

Năm là, tiếp tục đẩy mạnh Phong trào Thi đua Quyết thắng gắn chặt với thực hiện nhiệm vụ chính trị trọng tâm và các khâu đột phá của lực lượng BĐBP. Tổ chức các phong trào thi đua thường xuyên, thi đua cao điểm, thi đua đột kích và thi đua chuyên đề theo hướng thiết thực, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào khâu yếu, mặt yếu, nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới, nhất là những nội dung đột phá trong nâng cao chất lượng quản lý, bảo vệ biên giới, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật và xây dựng đội ngũ cán bộ. Kết hợp chặt chẽ Phong trào Thi đua Quyết thắng với phong trào thi đua yêu nước và các cuộc vận động của các cấp, các ngành, tạo sức lan tỏa sâu rộng, góp phần hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị.