Nhắc đến Starshield, trước hết cần hiểu về Starlink, mạng lưới internet vệ tinh gồm hơn 11.000 vệ tinh phát sóng dịch vụ băng thông rộng trực tiếp đến các thiết bị đầu cuối của người dùng có kích thước bằng một tờ báo gấp lại. Tờ The Guardian cho biết, Starlink có 13 triệu thuê bao trải rộng từ các hộ gia đình đến các công ty vận tải biển, các hãng hàng không lớn. Kể từ khi phóng những vệ tinh Starlink đầu tiên vào năm 2019, tập đoàn hàng không vũ trụ SpaceX đã xây dựng được một chòm sao vệ tinh khổng lồ ở quỹ đạo trái đất tầm thấp, bao phủ phần lớn hành tinh, cung cấp kết nối nhanh hơn so với các vệ tinh liên lạc truyền thống. Đáng chú ý, Starlink không thể được sử dụng cho các hoạt động tấn công quân sự, mà chỉ dành cho các hoạt động phòng thủ hoặc dân sự.

Binh sĩ Mỹ thiết lập kết nối với dịch vụ Starlink của SpaceX tại căn cứ không quân RAF Fairford, Vương quốc Anh. Ảnh: Space News 

Trong khi đó, Starshield là một đơn vị kinh doanh của SpaceX chuyên phát triển các hệ thống vệ tinh phục vụ mục đích quân sự và tình báo của Bộ Chiến tranh Mỹ. Trang Defense News cho biết, các dịch vụ liên lạc an toàn của Starshield sử dụng mã hóa nâng cao, các thiết bị đầu cuối chuyên dụng và tận dụng công nghệ, kỹ thuật, kinh nghiệm vận hành của Starlink. Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, tỷ phú Elon Musk, người sáng lập và Giám đốc điều hành (CEO) của SpaceX nêu rõ, Starshield thuộc sở hữu và được kiểm soát bởi Chính phủ Mỹ, bất kỳ giới hạn nào về tốc độ hoặc sử dụng của hệ thống này đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định.

Báo cáo được hãng tin Reuters đăng tải năm 2024 cho biết, Lầu Năm Góc-khách hàng lớn nhất của Starshield-đã chi hàng tỷ USD cho cả dịch vụ Starlink và Starshield. Họ cũng đã mua các vệ tinh Starshield chuyên dụng, bao gồm tàu vũ trụ liên lạc cho các nhiệm vụ cảnh báo tên lửa và một chòm sao vệ tinh do thám cho Văn phòng Tình báo Quốc gia Mỹ. Đến nay, Anh cũng đã sử dụng Starshield, trong khi những đối tác khác của Mỹ đang đánh giá hệ thống này.

Vấn đề là sự khác biệt giữa Starlink và Starshield không phải lúc nào cũng rõ ràng và thậm chí đã trở thành vấn đề gây tranh cãi hồi đầu năm nay, khi Lầu Năm Góc bất đồng với tập đoàn SpaceX về mức giá dịch vụ vệ tinh cao hơn dành cho các thiết bị bay không người lái quân sự được sử dụng trong cuộc xung đột với Iran. Đáp lại, SpaceX lập luận rằng một số khách hàng sử dụng các thiết bị đầu cuối kết nối Starlink với mức giá khoảng 5.000USD/thiết bị, nhưng nếu các thiết bị đầu cuối này phục vụ hoạt động quân sự thì chúng phải sử dụng Starshield, với mức giá cao gấp 5 lần.

Đặc biệt, theo Tạp chí Time, Starshield cùng công nghệ thông tin liên lạc vệ tinh làm nền tảng cho hệ thống này đã trở thành yếu tố thiết yếu đối với các hoạt động quân sự của Ukraine trong cuộc xung đột ở nước này. Todd Harrison, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Doanh nghiệp Mỹ chuyên nghiên cứu về chiến lược, ngân sách quốc phòng và chính sách an ninh không gian mô tả công nghệ này là “cực kỳ quan trọng” đối với Ukraine, đồng thời giải thích rằng bất kỳ hạn chế nào cũng có thể khiến hoạt động liên lạc với các phương tiện quân sự di chuyển vượt quá ngưỡng tốc độ cho phép bị gián đoạn, khiến người điều khiển không còn nhận được những thông tin cần thiết để chỉ huy nhiệm vụ. Ông cho biết, một khi vượt quá ngưỡng tốc độ này, kết nối sẽ đột ngột bị ngắt, khiến phương tiện gần như phải hoạt động trong tình trạng mất phương hướng.

Những hệ quả này đặc biệt nghiêm trọng đối với hoạt động sử dụng UAV của Ukraine, vốn phụ thuộc vào hệ thống liên lạc để thực hiện cả nhiệm vụ tấn công lẫn phòng thủ.