Ẩn ý đằng sau diễn tập hạt nhân đầu tiên giữa Pháp và Anh

“Rummy” - hình thức hợp tác mới giữa hai cường quốc hạt nhân

Theo thông báo của Bộ Quân đội Pháp, cuộc diễn tập mang mật danh “Rummy” diễn ra trong hai ngày 20 và 21-10, do lực lượng Không quân chiến lược Pháp (FAS) tổ chức. Xuất phát từ căn cứ không quân Saint-Dizier, các máy bay chiến đấu Rafale đã mô phỏng nhiệm vụ tấn công hạt nhân trên Địa Trung Hải. Máy bay Eurofighter Typhoon của Không quân Hoàng gia Anh lần đầu tiên đảm nhiệm vai trò hộ tống. Tham gia cuộc diễn tập này còn có máy bay tiếp nhiên liệu A330 MRTT.

Mặc dù Paris và London có lịch sử HTQP lâu dài, nhưng đây là lần đầu tiên máy bay Anh tham gia vào diễn tập do FAS tổ chức. Cho đến nay, Anh chủ yếu tham gia với vai trò quan sát, đặc biệt là trong cuộc tập trận “Poker” của Pháp. Do đó, diễn tập “Rummy” đánh dấu sự chuyển đổi từ quan sát sang tích hợp tác chiến, dù còn hạn chế nhưng có ý nghĩa chính trị quan trọng: Các phi công Anh không mang vũ khí hạt nhân và không tham gia vào quyết định sử dụng chúng, nhưng họ đã góp phần bảo vệ phương án tấn công.

Cả lãnh đạo Bộ Quốc phòng Anh và Bộ Quân đội Pháp đều nhấn mạnh, diễn tập “Rummy” được tiến hành theo các quy trình an toàn và an ninh nghiêm ngặt với mục tiêu cải thiện sự phối hợp, khả năng tương tác và hiểu biết lẫn nhau giữa các lực lượng của hai nước. Pháp hiện duy trì lực lượng răn đe hạt nhân nghiêm ngặt, dựa trên quyết định chủ quyền của Tổng thống Cộng hòa. Trong khi đó, sự tham gia của Anh thuộc phạm trù hỗ trợ thông thường cho một hoạt động hạt nhân (hộ tống, bảo vệ và bảo đảm an ninh không phận) chứ không phải là chia sẻ quyền kiểm soát vũ khí. Theo nhận định của các chuyên gia quân sự, thông qua diễn tập, lực lượng không quân Pháp và Anh đã thử nghiệm một hình thức hợp tác mới, có ý nghĩa chính trị vượt xa việc các máy bay chiến đấu bay lượn đơn thuần trên Địa Trung Hải.

Ngoài mục đích huấn luyện, diễn tập “Rummy” còn gửi đi thông điệp tới các đồng minh châu Âu và những đối thủ tiềm năng, trong đó nhấn mạnh tính bổ sung cho nhau giữa Pháp và Anh cũng như khả năng hợp tác mà không từ bỏ quyền tự chủ chiến lược của mình.

Hình ảnh từ diễn tập “Rummy”: Máy bay chiến đấu Rafale của Pháp (phía trên) và máy bay Eurofighter Typhoon của Không quân Hoàng gia Anh (phía dưới). Ảnh: Bộ Quân đội Pháp

Bước tiến quan trọng trong hợp tác quốc phòng song phương

Cuộc diễn tập “Rummy” là một phần của Tuyên bố Northwood, được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer ký kết ngày 10-7-2025. Tuyên bố Northwood là cơ sở thúc đẩy hợp tác hạt nhân giữa hai nước, quy định sự phối hợp chiến lược và học thuyết giữa hai cường quốc hạt nhân châu Âu trước những mối đe dọa mới, đồng thời duy trì tính độc lập và chủ quyền hoàn toàn của cấu trúc chỉ huy mỗi quốc gia.

Bộ trưởng Quân đội và Cựu chiến binh Pháp Catherine Vautrin đã ca ngợi thành công của diễn tập, coi đây là cột mốc quan trọng trong HTQP Pháp-Anh, thể hiện sự phối hợp và cam kết của hai cường quốc hạt nhân châu Âu đối với an ninh châu Âu và khả năng răn đe đáng tin cậy. Về phần mình, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting khẳng định: “Trong một thế giới ngày càng nguy hiểm, Anh và Pháp luôn đoàn kết, cam kết bảo đảm an ninh châu Âu. Thực tế đã chứng minh, duy trì khả năng răn đe giúp gìn giữ hòa bình qua nhiều giai đoạn”.

Theo Le Monde, Pháp chi khoảng 5,6 tỷ euro mỗi năm để duy trì kho vũ khí hạt nhân lớn thứ tư thế giới gồm 290 đầu đạn hạt nhân có thể được phóng từ tàu ngầm hoặc máy bay. Anh hiện sở hữu 225 đầu đạn hạt nhân. Trong khi đó, Nga và Mỹ mỗi nước hiện có hơn 5.000 đầu đạn hạt nhân. Trước đó, ngày 2-3, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố Paris sẽ mở rộng kho vũ khí hạt nhân. Ông Macron cũng khởi xướng sáng kiến mời các đối tác châu Âu tham gia các cuộc diễn tập chung, đồng thời xem xét khả năng triển khai tạm thời các khí tài có năng lực hạt nhân của Pháp trên lãnh thổ những nước này. Đến nay, các quốc gia đã tham gia hoặc bày tỏ sự quan tâm đối với sáng kiến này gồm: Ba Lan, Hà Lan, Bỉ, Hy Lạp, Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy và Phần Lan.