Thủ đoạn “phi chính trị hóa văn hóa”

Những luận điệu xuyên tạc phương thức lãnh đạo của Đảng đối với văn hóa ngày càng tinh vi, lúc thì rõ “như ban ngày”, lúc thì núp bóng, nhân danh, cơ hội. Họ kiếm cớ liên kết các sự kiện rồi rêu rao: Phương thức lãnh đạo của Đảng về văn hóa bằng đường lối, nghị quyết là sự “áp đặt ý chí hành chính”, làm mất đi tính độc lập của văn nghệ sĩ (!). Họ đề cao một số tác phẩm của những văn nghệ sĩ cực đoan, bất mãn và cho rằng những tác phẩm này đã tạo nên một “luồng gió mới” trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật... Đồng thời, họ bôi nhọ, đả kích các nhân vật, các nhà phê bình văn hóa, văn nghệ có quan điểm chính thống.

Ảnh minh họa/qdnd.vn 

Nguy hiểm hơn, một số đối tượng lợi dụng những vấn đề nhạy cảm hoặc những hạn chế nhất thời để đưa ra các luận điệu “phi chính trị hóa văn hóa”, đòi “tự do tư tưởng”. Họ xét lại Chủ nghĩa Mác-Lênin, cho rằng văn hóa là một kiến trúc thượng tầng tồn tại độc lập với chính trị. Theo đó, văn hóa phải tách khỏi chính trị, tách khỏi sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước để tự do sáng tác, tự do thể hiện tư tưởng... Họ coi văn hóa chỉ là những hoạt động thuần túy về nghệ thuật, giải trí, tín ngưỡng nên không cần sự định hướng, lãnh đạo của một đường lối chính trị cụ thể. Cái đích họ nhắm đến là phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với lĩnh vực văn hóa, làm suy yếu vai trò chủ đạo của văn hóa xã hội chủ nghĩa, gieo rắc hoài nghi trong đời sống tinh thần của nhân dân; từ đó bày tỏ thái độ xem nhẹ nội dung xây dựng văn hóa chính trị, văn hóa Đảng. Thủ đoạn “phi chính trị hóa văn hóa” trong âm mưu “diễn biến hòa bình” không ngoài mục đích làm phai nhạt, tiến tới xóa bỏ vai trò chủ đạo của văn hóa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới của Đảng và các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp hàng nghìn năm của dân tộc.

Bản chất khoa học, cách mạng và nhân văn trong phương thức lãnh đạo của Đảng đối với văn hóa

Bản chất văn hóa không bao giờ đứng ngoài chính trị. Theo đó, sự lãnh đạo của Đảng đối với văn hóa ở Việt Nam là tất yếu khách quan để “văn hóa còn thì dân tộc còn”, “văn hóa là hồn cốt của dân tộc”. Phương thức lãnh đạo đúng đắn, khoa học, cách mạng và nhân văn của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với văn hóa không phải là rào cản mà trái lại, chính là bệ đỡ vững chắc, là ngọn hải đăng cho con thuyền văn hóa Việt Nam vượt qua sóng gió của thời đại để hội nhập quốc tế mà không bị đồng hóa, phát triển đúng định hướng xã hội chủ nghĩa, phục vụ nhân dân, phục vụ dân tộc.

Trước hết cần khẳng định, Đảng luôn tôn trọng tự do sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa. Phương thức lãnh đạo của Đảng đối với văn hóa không phải là mệnh lệnh hành chính mà lãnh đạo bằng đường lối, định hướng, bằng sự thuyết phục bởi các giá trị chân-thiện-mỹ. Mục tiêu lãnh đạo của Đảng là xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển con người Việt Nam toàn diện về đức, trí, thể, mỹ. Nghị quyết Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước xác định rõ: Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng vừa bảo đảm để văn hóa, văn học-nghệ thuật, báo chí phát triển đúng định hướng chính trị, tư tưởng của Đảng, vừa bảo đảm quyền tự do, dân chủ cá nhân trong sáng tạo trên cơ sở phát huy tính tự giác cao với mục đích đúng đắn; khắc phục tình trạng buông lỏng sự lãnh đạo hoặc mất dân chủ, hạn chế tự do sáng tạo. Đại hội lần thứ XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh việc phát triển hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong giai đoạn mới, đặt con người vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển văn hóa. Sự phát triển phong phú, đa dạng của các loại hình văn hóa, sự bùng nổ của các tài năng văn nghệ sĩ trẻ và sự tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống của Đảng, Nhà nước thời gian qua chính là minh chứng rõ ràng nhất phản bác luận điệu “bóp nghẹt tự do sáng tạo” mà các thế lực phản động vẫn xuyên tạc, rêu rao.

Lý luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh khẳng định, chính trị và văn hóa luôn song hành, có mối quan hệ biện chứng, không thể tách rời. Thực tiễn minh chứng, văn hóa càng thẩm thấu sâu vào chính trị thì chính trị càng trở nên có văn hóa; và ngược lại, chính trị truyền tải càng nhiều giá trị văn hóa thì việc thực thi quyền lực giai cấp càng tích cực, hiệu quả. Theo đó, tư tưởng “phi chính trị hóa văn hóa”, “nghệ thuật vị nghệ thuật”, tư duy cho rằng văn hóa phải hoàn toàn độc lập, tách rời khỏi chính trị mà các thế lực thù địch vẫn rêu rao là hoàn toàn phi khoa học. Có thể nói, trên thế giới này, không có thứ văn hóa, nghệ thuật nào nằm ngoài chính trị, tồn tại trong “chân không” giai cấp. Vì vậy, việc đòi “phi chính trị hóa văn hóa” ở Việt Nam thực chất là một âm mưu thâm độc, hòng xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng, để trống trận địa tư tưởng và dần xâm lăng văn hóa.

Đại hội lần thứ XIV của Đảng xác định: Tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước về văn hóa là chủ trương hoàn toàn đúng đắn. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược về giá trị ngày càng gay gắt hiện nay, phủ nhận tính chính trị-xã hội của văn hóa đồng nghĩa với việc từ bỏ quyền tự vệ trên mặt trận tư tưởng, tạo điều kiện cho các thế lực thù địch áp đặt giá trị ngoại lai, làm cho bản sắc văn hóa Việt Nam mất đi sức đề kháng vốn có của nó, khiến văn hóa không còn giữ được vai trò hệ điều tiết phát triển đất nước. Chính vì vậy, luận điệu “Đảng không có năng lực quản lý văn hóa” là hoàn toàn bịa đặt, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo ra hố ngăn cách, sự đối đầu giữa cơ quan quản lý văn hóa Nhà nước với đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức văn hóa.

Kiên quyết đấu tranh với những luận điệu xuyên tạc

Rõ ràng, mục tiêu xuyên suốt của các thế lực thù địch không hề thay đổi. Chúng luôn hướng tới phủ nhận tính giai cấp, tính Đảng của văn hóa; tiêm nhiễm làm xói mòn, lệch chuẩn văn hóa truyền thống, các giá trị đạo đức, nhân ái, nhân văn tốt đẹp của dân tộc Việt Nam được hun đúc từ hàng nghìn năm lịch sử; kích thích tâm lý, lối sống thực dụng, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, tiến tới đích cuối cùng là xóa bỏ phương thức, vai trò lãnh đạo của Đảng về văn hóa.

Do đó, cần tích cực tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, nhân dân và đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức về đường lối, phương thức lãnh đạo văn hóa của Đảng. Khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực nội sinh và là nguồn lực quan trọng để phát triển đất nước.

Tiếp tục đổi mới tư duy lãnh đạo của Đảng về văn hóa, kịp thời ban hành các cơ chế đặc thù cho hoạt động văn hóa nghệ thuật. Tạo cơ chế, chính sách kinh tế trong văn hóa phù hợp. Đầu tư xứng đáng cho các công trình văn hóa trọng điểm, nâng cao đời sống của các nghệ nhân di sản, các biên đạo, nhạc sĩ, nhà văn... để họ yên tâm cống hiến, gắn bó máu thịt với Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Tích cực, chủ động chiếm lĩnh không gian mạng, sử dụng công nghệ và các phương tiện truyền thông hiện đại (Facebook, TikTok, YouTube) để lan tỏa các giá trị văn hóa tốt đẹp. Các cơ quan thông tấn, báo chí phải là lá chắn vững chắc, kịp thời đăng tải những bài viết sắc bén, vạch trần bộ mặt thật của các phần tử cơ hội, phản động.

Phát huy vai trò chiến sĩ của văn nghệ sĩ như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”. Sự sáng tạo ra những tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật chính là câu trả lời đanh thép nhất đánh bại mọi luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch.

Việc nhận diện, đấu tranh và bác bỏ các luận điệu xuyên tạc phương thức lãnh đạo của Đảng đối với văn hóa không chỉ là nhiệm vụ cấp bách, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng mà còn là điều kiện tiên quyết để giữ gìn bản sắc, phát triển nền văn hóa dân tộc. Mọi luận điệu xuyên tạc phương thức lãnh đạo của Đảng về văn hóa chỉ là những tiếng nói lạc lõng, đi ngược lại lợi ích của dân tộc và xu thế phát triển của lịch sử.