Ngay khi nghe tin về một số hài cốt liệt sĩ sau quy tập được “an táng nổi” trên mặt đất tại Nghĩa trang Liệt sĩ TP Vinh (cũ)-Nghệ An, Báo Quân đội nhân dân đã cử người đến nghĩa trang này xác minh và khẳng định: Đó là sự thật. Nghĩa là, các hài cốt liệt sĩ sau khi đưa vào tiểu thì bộ phận an táng đã đặt tiểu trên mặt đất, xây quây lại, rồi dùng nắp bê tông đậy lên trên. Sau đó họ tiến hành ốp lát ngôi mộ.
Có lẽ phong tục an táng hài cốt người đã khuất ở Việt Nam xưa nay không có nơi nào làm như vậy. Thông thường, hài cốt của người đã khuất sau khi cải táng, hỏa táng... thì đều được đào huyệt, chôn sâu dưới lòng đất với quan niệm “yên nghỉ vĩnh hằng”, rồi tùy vào khả năng kinh tế của mỗi gia đình mà quyết định có xây cất hay không. Chưa từng thấy ở đâu làm việc cẩu thả, thiếu lương tâm như ở Nghĩa trang Liệt sĩ TP Vinh.
 |
| Nghĩa trang Liệt sĩ TP Vinh (cũ), tỉnh Nghệ An. |
 |
|
Một ngôi mộ liệt sĩ được “an táng nổi” tại Nghĩa trang Liệt sĩ TP Vinh (cũ), tỉnh Nghệ An. Ảnh: Báo Cựu chiến binh Việt Nam
|
Dù giải thích thế nào đi chăng nữa thì đó cũng là sự vô trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và các cơ quan chức năng địa phương trong việc tổ chức an táng, giám sát thi công công trình nghĩa trang liệt sĩ.
Các thế hệ cha anh đã không tiếc máu xương chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Có nhiều liệt sĩ sau nhiều năm phải nằm lại nơi rừng sâu núi thẳm, nay may mắn được tìm thấy và quy tập về nghĩa trang. Nhiều liệt sĩ, hài cốt đã không còn nguyên vẹn. Thế nhưng ban quản trang và những người làm nhiệm vụ an táng, thi công công trình mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ TP Vinh lại có những việc làm vô cảm.
Chúng tôi cho rằng, Tỉnh ủy, UBND và cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An cần khẩn trương vào cuộc, kiểm tra và khắc phục ngay hiện tượng “an táng nổi” hài cốt liệt sĩ trên mặt đất. Các cơ quan chức năng cũng cần ban hành quy chuẩn kích thước, mẫu mộ liệt sĩ để các địa phương trong cả nước căn cứ vào đó mà thực hiện cho thống nhất, chu đáo đối với các liệt sĩ.
Ngày 20-11, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh đã phát hiện, quy tập thêm 14 bộ hài cốt liệt sĩ trong đó có 3 bộ kèm theo di vật tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh).
Trong 2 ngày 16 và 17-11, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ (HCLS) Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh đang làm nhiệm vụ tại khu vực hang núi Pha Dat, huyện Viengthong, tỉnh Bolikhamxay (Lào) đã tìm kiếm, quy tập được 5 HCLS.
Ngày 4-11, Ban chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban chỉ đạo) Quân khu 4 tổ chức hội nghị tổng kết công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin năm 2026; sơ kết giai đoạn 1 “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” (Chiến dịch 500 ngày đêm).
Giữa những hàng cao su non ở xã Tân Lợi (TP Đồng Nai), cán bộ, chiến sĩ Đội K76, Bộ CHQS TP Đồng Nai cần mẫn lật từng lớp đất tìm hài cốt liệt sĩ (HCLS). Điều đặc biệt, đồng hành với cán bộ, chiến sĩ còn có các cựu chiến binh (CCB), cựu thanh niên xung phong (TNXP) trở lại chiến trường xưa, mang theo ký ức và niềm mong mỏi đưa những người còn nằm lại trở về.
Sáng 22-10, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (HCLS) tỉnh Quảng Trị (Ban chỉ đạo) tổ chức hội nghị tổng kết nhiệm vụ năm 2026, sơ kết giai đoạn 1 “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS”. Đến nay, toàn tỉnh đã tìm kiếm, quy tập được 220 HCLS.
Sáng 22-10, Ban chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (HCLS) tỉnh Thanh Hóa (Ban chỉ đạo) tổ chức Hội nghị tổng kết nhiệm vụ năm 2026, sơ kết giai đoạn 1 “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS”. Thượng tướng Lê Quang Minh, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Ủy viên ban chỉ đạo quốc gia dự và chỉ đạo hội nghị.
Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh vừa tìm kiếm, cất bốc thêm 5 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện Việt Nam tại Lào, trong đó có một phần mộ còn bia ghi đầy đủ thông tin liệt sĩ.