Viết bằng những ký ức không phai mờ

Tại cuộc trao thưởng Cuộc thi tìm hiểu truyền thống 80 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22-12-1944/22-12-2024) và 35 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22-12-1989/22-12-2024), tôi (tác giả bài viết) chú ý đến một cựu chiến binh dáng gầy nhỏ nhưng nhanh nhẹn, đến nhận Giải đặc biệt của cuộc thi. Đó là cựu chiến binh, Đại úy Nguyễn Chính Quy, hội viên Hội Cựu chiến binh xã Tân Bình, TP Thái Bình (nay là phường Thái Bình, tỉnh Hưng Yên).

Cựu chiến binh, Đại úy Nguyễn Chính Quy cho biết, để thực hiện tác phẩm dự thi, ông cùng các cộng sự sưu tầm tư liệu, biên soạn nhiều tháng liền. Ông trực tiếp đến các địa phương ở Nam Định (nay thuộc tỉnh Ninh Bình), Thanh Hóa, Đồng Nai... để liên hệ, sưu tầm tài liệu, hình ảnh phục vụ cho tác phẩm.

Ngoài giải đặc biệt nêu trên, cựu chiến binh Nguyễn Chính Quy còn giành giải Nhất thi tìm hiểu truyền thống và Đại hội Hội Cựu Chiến binh Việt Nam năm 2022; giải Nhì cuộc thi tìm hiểu truyền thống LLVT Quân khu 3 với chủ đề “Sáng mãi phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ” năm 2004; được công nhận là điển hình tiên tiến trong học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, giai đoạn 2016-2021.

Khi tôi hỏi động lực nào để ông say mê làm việc và giành được những kết quả tốt, cựu chiến binh Nguyễn Chính Quy cho biết: “Tôi viết bằng tinh thần của người lính, với trách nhiệm cao nhất và viết bằng ký ức không phai mờ trong những năm quân ngũ, trực tiếp chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị và những năm tháng công tác trong ngành Thi hành án của tỉnh Thái Bình (cũ) (nay là tỉnh Hưng Yên). Có những bài viết dự thi tìm hiểu về Bác Hồ với Thái Bình, tôi đều đến trực tiếp cơ sở, nghe các nhân chứng kể chuyện, liên hệ từ những lời dạy của Bác để học tập, làm theo”.

Cựu chiến binh Nguyễn Chính Quy (thứ hai, từ trái sang) kể về những kỷ vật cùng ông chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị.

Cựu chiến binh Nguyễn Chính Quy sinh năm 1950 tại xã Tân Bình, huyện Vũ Thư (nay là phường Thái Bình, tỉnh Hưng Yên). Tháng 4-1968, ông nhập ngũ vào Tiểu đoàn 429, Trung đoàn 61, Sư đoàn 330. Sau 3 tháng huấn luyện, ông cùng các đồng đội được bổ sung về Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 102, Sư đoàn 308. Năm 1969, ông cùng đơn vị hành quân vào chiến đấu ở Quảng Trị và hơn 3 năm (từ 1969-1972), ông chiến đấu ở đây. Nhiều lần ông bị thương, song điều trị khỏi ông lại xung phong trở lại chiến trường.

“Lần thứ nhất tôi bị thương là khi cùng đơn vị đánh địch ở điểm cao 500 thuộc địa bàn Hướng Hóa (Quảng Trị), năm 1970. Trận này, tôi bị mảnh đạn găm vào lưng, xuyên phổi và ở tay. Đồng đội đưa ra hang đá gần đó băng bó rồi đưa về tuyến sau. Điều trị khỏi, tôi lại xung phong trở lại đơn vị chiến đấu. Trong chiến dịch bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972, tôi 3 lần vượt sông Thạch Hãn cùng đơn vị chiến đấu. Ngày 19-8-1972, trong trận chiến đấu ác liệt ở Thành cổ Quảng Trị, tôi bị thương nặng. Được đồng đội đưa ra tuyến sau, lại vượt sông Thạch Hãn. Sang bên này sông, tôi được lực lượng thanh niên xung phong vận chuyển ra điều trị ở Quảng Bình. Đầu năm 1973, tôi được đưa về điều trị tại Đoàn an dưỡng 153 tỉnh Thái Bình. Sau này giám định, tỷ lệ thương tật của tôi là 65%, xếp hạng 2/4”, cựu chiến binh Nguyễn Chính Quy nhớ lại.

Cũng trong năm 1973, vết thương bình phục, ông chuyển ngành vào học Trường Cán bộ Tòa án Trung ương. Tốt nghiệp ra trường năm 1975, ông được phân công về công tác tại Tòa án nhân dân huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Ông lần lượt đảm nhiệm các cương vị: Thư ký, Thẩm phán, Trưởng phòng Tư pháp kiêm Đội trưởng Thi hành án huyện Vũ Thư.

Tháng 8-2010, ông Quy nghỉ hưu trên cương vị Chi cục trưởng Thi hành án huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Ông tham gia Hội Luật gia huyện Vũ Thư; Phó trưởng ban Tuyên giáo Đảng ủy xã Tân Bình (2011-2022). Ông là một cán bộ hòa giải có uy tín của Trung tâm Hòa giải Tòa án nhân dân huyện Vũ Thư (nay là Tòa án Khu vực 5, tỉnh Hưng Yên). Ngoài công tác chuyên môn, với sự đam mê sưu tầm tư liệu và biên soạn tài liệu, ông là báo cáo viên tiêu biểu của Đảng ủy xã và Hội Cựu chiến binh xã Tân Bình, huyện Vũ Thư (nay là phường Thái Bình, tỉnh Hưng Yên).

“Hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao và giành kết quả cao trong các cuộc thi tìm hiểu truyền thống, báo cáo viên giỏi là do tôi luôn xác định mình là Bộ đội Cụ Hồ, luôn rèn ý chí, nghị lực vượt qua khó khăn, hết lòng vì đồng đội, vì mọi người”, ông Quy cho biết.

Cựu chiến binh Nguyễn Chính Quy lục tìm trong ký ức và giới thiệu với tôi những kỷ vật mà ông lưu giữ từ khi ở chiến trường. Đó là chiếc bình tông, ca nước ông đã sử dụng ở chiến trường Quảng Trị mà nay ông vẫn giữ gìn. Là những tấm huân chương, huy chương, kỷ niệm chương ông được tặng qua chiến đấu và tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Những lần vượt sông Thạch Hãn, chiến đấu trong Thành cổ Quảng Trị vẫn trong ký ức ông, không thể phai mờ. Đặc biệt là những câu chuyện truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ qua các bài thi tìm hiểu truyền thống, kể chuyện chiến đấu mà chính ông là người trong cuộc.