Cả nước có hơn 24 triệu học sinh, sinh viên (chiếm hơn 1/4 dân số cả nước), do điều kiện môi trường trường học không đảm bảo, cộng với việc thiếu cán bộ y tế góp phần dẫn đến sự gia tăng đáng lo ngại một số bệnh học đường như: Cận thị, cong vẹo cột sống, suy nhược thần kinh, béo phì, bệnh răng miệng...

Kết quả điều tra mới đây của Bộ Y tế kết hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo được tiến hành với hơn 5.536 học sinh tiểu học và trung học cơ sở cho thấy, tỷ lệ cận thị ở học sinh tiểu học là 5,52%; trung học cơ sở là 14,38%. Tỷ lệ cận thị ở học sinh nữ cao hơn nam, đặc biệt là tỷ lệ cận thị ở khu vực nội thành cao hơn so với ở ngoại thành.

Cùng với đó là bệnh cong vẹo cột sống cũng đang có xu hướng tăng trong học sinh, sinh viên. Tỷ lệ chung của cong vẹo cột sống ở Hà Nội là 18,9%, trong đó nam chiếm 19,6% và nữ chiếm 18,3%. Phân theo cấp học: tiểu học: 17,2%, trung học cơ sở: 22,2% và phổ thông trung học là 18,8%. Cong vẹo cột sống còn ảnh hưởng đến hoạt động của tim, phổi, ảnh hưởng đến sự phát triển của khung chậu, do đó cản trở đến việc sinh nở của học sinh nữ khi đến tuổi làm mẹ sau này. Đặc biệt, có bệnh trong một thời gian dài đã không được phát hiện như trường hợp nhiều học sinh tại một số địa phương bị mắc xơ hóa cơ delta đã để lại những di chứng nặng nề ảnh hưởng tới sự phát triển thể chất và tinh thần.

Ở nhiều địa phương, do môi trường học đường chưa được quan tâm đầu tư, cải thiện, nên các công trình vệ sinh trong trường học còn thiếu và chưa đảm bảo tiêu chuẩn. Có tới 27,3% số trường được điều tra không có nhà vệ sinh. Trong khi đó có tới 92% số học sinh phải ngồi học ở những bộ bàn ghế không phù hợp về kích thước. Thêm vào đó là việc thiếu ánh sáng, sử dụng vi tính hoặc xem ti-vi quá nhiều… cũng là nguyên nhân dẫn đến các bệnh học đường và bệnh giun sán, ngộ độc thực phẩm, bệnh thấp tim... gia tăng.

 

Mặc dù các bệnh học đường không ngừng gia tăng, nhưng cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế phục vụ hoạt động khám và chăm sóc sức khoẻ ban đầu cũng như mạng lưới cán bộ y tế tại phần lớn các trường học trong cả nước hiện đang thiếu cả về số lượng và chất lượng. Cả nước mới chỉ có khoảng 10% Sở Giáo dục-Đào tạo có cán bộ chuyên trách về y tế dự phòng và khoảng 18,8% số trường học có cán bộ làm công tác y tế, song số này chủ yếu lại tập trung ở các tỉnh, thành phố lớn. Riêng ở bậc đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp thì tỷ lệ các trường có cán bộ y tế là 50%.

Phòng, chống tiến tới giảm tối đa các bệnh học đường là mục tiêu chung của Chương trình phòng, chống bệnh, tật trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 401/QĐ-TTg ngày 27-3-2009. Theo đó, Chương trình đề ra mục tiêu cụ thể đến năm 2015, tất cả 100% các Sở, Phòng Giáo dục và đào tạo, dạy nghề có cán bộ chuyên trách về công tác y tế trường học; 85% các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, trường dạy nghề có trạm y tế; 60% các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, các cơ sở giáo dục khác có phòng y tế và bố trí cán bộ chuyên trách công tác y tế trường học.

Cũng đến năm 2015, 80% trạm y tế, phòng y tế của các cơ sở giáo dục có đủ cơ số thuốc và trang thiết bị y tế thiết yếu theo quy định. Ngoài ra, hầu hết các cơ sở giáo dục sẽ tổ chức khám sức khỏe định kỳ hằng năm cho học sinh, sinh viên. Tại các cơ sở giáo dục có cán bộ y tế, 100% học sinh, sinh viên được chăm sóc sức khỏe ban đầu và được lập hồ sơ quản lý sức khỏe.

Để đạt được các mục tiêu trên, Thủ tướng Chính phủ giaocác bộ, ngành, địa phương có liên quan triển khai các nhiệm vụ cụ thể, như: Xây dựng cơ chế, chính sách về công tác y tế trong các cơ sở giáo dục; tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chăm sóc, bảo vệ sức khỏe và phòng, chống bệnh, tật cho học sinh, sinh viên, cũng như xây dựng kế hoạch, bố trí ngân sách, huy động nguồn vốn ODA để thực hiện Chương trình.

Với nỗ lực của Chính phủ và sự vào cuộc của các bộ, ngành cùng các địa phương, chắc chắn chúng ta sẽ giảm được bệnh học đường tại các cơ sở giáo dục trên phạm vi cả nước. Đây là cơ hội để chúng ta có một thế hệ làm chủ đất nước phát triển hài hòa cả về thể chất lẫn trí tuệ.

Giang Long