Ngành nông nghiệp làm gì để đóng góp vào tăng trưởng 2 con số?

"Sản xuất nông nghiệp" chuyển thành "kinh tế nông nghiệp"

Việt Nam là nước có truyền thống làm nông nghiệp và là cái nôi của nền văn minh lúa nước tại khu vực Đông Nam Á. Với kinh nghiệm tích lũy hàng nghìn năm và với những đóng góp to lớn vào nền kinh tế nước nhà, ngành nông nghiệp nước ta tự bản thân đã chứng minh được sức sống mãnh liệt và vai trò nền tảng, "bệ đỡ" của nền kinh tế quốc gia.

Giai đoạn 2021-2025 ghi nhận những dấu ấn tự hào của ngành nông nghiệp khi nhiều chỉ tiêu quan trọng đạt và vượt kế hoạch. Nổi bật là mức tăng trưởng GDP toàn ngành năm 2025 chạm mốc 4%, vượt xa mục tiêu đề ra (2,5-3%/năm). Kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng bình quân 10,5%/năm, vượt gấp đôi mục tiêu ban đầu. Đời sống người dân vùng nông thôn được cải thiện rõ rệt, với mức thu nhập bình quân năm 2025 đạt khoảng 59 triệu đồng, tăng gần 1,5 lần so với năm 2020.  

Quả sầu riêng đang là một trong những mặt hàng xuất khẩu giá trị cao của ngành nông nghiệp nước ta. Ảnh: CHIẾN THẮNG

Cùng với việc gia tăng về sản lượng, chất lượng sản phẩm nông nghiệp Việt cũng đang mạnh mẽ vươn tầm quốc tế. Bên cạnh các sản phẩm nông nghiệp nổi tiếng như lúa, gạo, hạt tiêu, hạt điều, cà phê..., lâm sản nước ta cũng đang ghi dấu ấn đậm nét khi Việt Nam giữ vị trí thứ 5 thế giới về xuất khẩu lâm sản, đứng thứ 2 châu Á và dẫn đầu Đông Nam Á, đưa các sản phẩm đồ gỗ có mặt tại hơn 140 quốc gia. Đặc biệt, bước tiến trong kinh tế carbon rừng đã khẳng định tư duy sản xuất xanh khi nước ta bán thành công 10,3 triệu tín chỉ carbon rừng vào năm 2023. Lĩnh vực thủy sản và trồng trọt cũng chuyển biến tích cực, tập trung ứng dụng công nghệ cao, nâng cao giá trị gia tăng trên mỗi héc-ta canh tác. 

Ngành nông nghiệp nước ta từ vị thế "sản xuất nông nghiệp" theo phương thức tự sản, tự tiêu, tự cung, tự cấp là chủ yếu đã chuyển lên một vị thế cao hơn, quan trọng hơn, đó là "kinh tế nông nghiệp", với nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực, đạt giá trị xuất khẩu hàng tỷ USD, một số ngành hàng đã vươn lên đạt mức giá trị xuất khẩu hàng chục tỷ USD, đồng thời đóng góp lớn vào nền kinh tế xanh toàn cầu như thế.

Nỗ lực đóng góp vào mục tiêu chung tăng trưởng 2 con số

Để nền kinh tế nước nhà vượt qua "bẫy thu nhập trung bình", Đảng, Nhà nước ta đã đặt ra mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030. Mọi ngành kinh tế đều đang nỗ lực hết mình để cơ cấu lại sản xuất, đổi mới mô hình tăng trưởng, đóng góp tích cực vào việc thực hiện mục tiêu chung. Ngành nông nghiệp cũng không ngoại lệ.

Trong bối cảnh đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, ngành nông nghiệp đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng. Cụ thể, toàn ngành đang phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng GDP ngành đạt 3,6-4%/năm, đưa thu nhập cư dân nông thôn tăng gấp 2,5-3 lần so với năm 2020, đồng thời tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức 42%.  

Để hiện thực hóa khát vọng này, ngành nông nghiệp tập trung phát triển các động lực mới như kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái thông minh, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và mở rộng thị trường thông qua các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Hướng tới tầm nhìn năm 2050, Việt Nam quyết tâm trở thành một trong những quốc gia có nền nông nghiệp hàng đầu thế giới, nơi nông thôn trở thành "nơi đáng sống", văn minh, xanh, sạch và không còn hộ nghèo.

Tuy nhiên, cũng cần nhấn mạnh rằng, năng suất lao động ở khu vực nông nghiệp, nông thôn vẫn còn là "vùng trũng" trong bức tranh tổng thể năng suất lao động chung của cả nước. Nâng cao năng suất lao động khu vực này đang trở thành yêu cầu cấp thiết, bởi mọi mục tiêu ngành nông nghiệp đặt ra có đạt được hay không, suy cho cùng vẫn phải phụ thuộc vào từng nông dân, từng hộ gia đình tham gia sản xuất nông nghiệp. Chuyển đổi nguồn nhân lực, từng bước hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao ngành nông nghiệp là yêu cầu sống còn để hiện thực hóa giấc mơ hóa rồng của ngành nông nghiệp nước nhà.

Với truyền thống cần cù, chịu khó, chịu khổ và chăm học hỏi, nếu có thêm định hướng đúng đắn và hỗ trợ đặc biệt, có lẽ, nông dân Việt Nam cũng không khó để bước vào hàng ngũ nông dân hiện đại, tiên tiến của thế giới. Khi ấy, ngành nông nghiệp nước nhà không những tiếp tục khẳng định được vị thế là ngành nông nghiệp nền tảng, bền vững hàng đầu của đất nước, mà còn đóng góp tích cực cho mục tiêu xây dựng Việt Nam thành nước phát triển, có thu nhập cao.