QĐND - Theo kết quả điều tra quốc gia về lao động trẻ em (LĐTE) do Viện Khoa học Lao động và Xã hội thực hiện, Việt Nam có khoảng 9,6% dân số trẻ em trong độ tuổi từ 5 đến 17 phải lao động sớm (khoảng 1,75 triệu trẻ em), phần lớn các em sinh sống ở khu vực nông thôn, làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp và là lao động hộ gia đình không hưởng lương.

Đánh giá về số liệu điều tra, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB và XH Doãn Mậu Diệp cho rằng, không phải trẻ nào tham gia hoạt động kinh tế cũng là LĐTE, hơn nữa trẻ tham gia một số hoạt động kinh tế hỗ trợ cha mẹ là hoạt động bình thường tại một số quốc gia nếu không ảnh hưởng đến sự phát triển cũng như ngăn cản trẻ đến trường. Tuy nhiên, vẫn có tới hơn 15% LĐTE ở nhóm 5-11 tuổi, đây là nhóm trẻ em nhỏ tuổi cần phải loại bỏ mọi hình thức được coi là cưỡng bức hoặc không kiểm soát được. Đây là  một thách thức đối với Việt Nam. “Chấm dứt tình trạng LĐTE vẫn là vấn đề không đơn giản cần những giải pháp lâu dài. Hiện Chính phủ Việt Nam đang nỗ lực triển khai nhiều chính sách nhằm xây dựng cho trẻ em một môi trường an toàn và tốt hơn” - Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp nhấn mạnh.

Còn theo ông Gyorgy Sziraczki, Giám đốc Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam cho rằng: Báo cáo của ILO về Xu hướng lao động toàn cầu năm 2012 cho thấy, trên thế giới có 168 triệu trẻ ở độ tuổi 15-17 là LĐTE, chiếm khoảng gần 11% dân số trẻ em. Như vậy, tỷ lệ này ở Việt Nam thấp hơn tỷ lệ trung bình của thế giới, nhưng số lượng như vậy là vẫn còn rất lớn. Ông Gyorgy Sziraczki cũng cho rằng, LĐTE cần được loại bỏ bởi nó lấy đi tuổi thơ, tiềm năng và nhân phẩm của những đứa trẻ, gây ảnh hưởng xấu tới sự phát triển về thể chất và tinh thần của các em. Việc này đòi hỏi cả một quá trình và cần thời gian.

Thời gian lao động kéo dài sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến việc đi học của trẻ em.

Theo các cam kết của Chính phủ, đến năm 2016, Việt Nam sẽ xóa bỏ các hình thức LĐTE tồi tệ nhất; đến 2020 sẽ xóa bỏ LĐTE trong điều kiện nặng nhọc, độc hại nguy hiểm và giảm thiểu LĐTE, trẻ em tham gia hoạt động kinh tế. Để đạt được các mục tiêu này, trong thời gian tới, cần có giải pháp hợp lý và thực thi hiệu quả. Đó là, tập trung giải quyết từng giai đoạn với những mục tiêu cụ thể; lồng ghép LĐTE với các chương trình quốc gia, tập trung những vấn đề bức xúc và địa bàn nóng, huy động toàn xã hội tham gia chính là “chìa khóa” dẫn tới thành công. Bên cạnh đó, có những biện pháp phòng từ xa, giảm thiểu tác động xấu như giáo dục, dạy nghề, chăm sóc sức khỏe; can thiệp trợ giúp về xã hội, y tế với các gia đình nghèo, trẻ em lang thang, trẻ ở vùng sâu, vùng xa...

Ngoài ra, trong thời gian tới cần tập trung theo dõi để bảo vệ những trường hợp LĐTE, trong đó, trẻ em có nguy cơ thực hiện các công việc nặng nhọc, độc hại và tăng cường hệ thống thanh tra lao động quốc gia để xử phạt mạnh những người sử dụng lao động vi phạm các quy định của Bộ luật Lao động. Những hoạt động này cần được thực hiện đồng thời với việc nâng cao nhận thức, do hầu hết trẻ em tham gia các hoạt động kinh tế là thực hiện các công việc cho trang trại hoặc cơ sở kinh doanh hộ gia đình.

Bài và ảnh: LAN HƯƠNG