Cuối tháng 3-2009, Hà Nội đã cơ bản hoàn tất các công việc chuẩn bị cho cuộc Tổng điều tra dân số và nhà ở. Trong 3 ngày (từ 29 đến 31-3-2009), các lực lượng soát xét lại toàn bộ công tác chuẩn bị: Ban chỉ đạo cấp xã kiểm tra lại toàn bộ địa bàn điều tra, điều tra viên đến các hộ thăm hỏi, hẹn ngày đến điều tra… Tất cả đã sẵn sàng. Bắt đầu từ 7 giờ sáng nay (1-4), lực lượng điều tra viên ra quân trên khắp các địa bàn và hoạt động liên tục cho đến ngày 20-4.

Được biết, ngay trong ngày đầu tiên này, các địa phương đều có tổ chức lực lượng để điều tra những người lang thang, cơ nhỡ đang có mặt trong phạm vi xã, phường, thị trấn của mình.

Theo kế hoạch thực hiện của Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở của thành phố, Hà Nội tiến hành các hoạt động chuẩn bị từ tháng 10 năm 2008. Tới giữa tháng 10, toàn thành phố đã hoàn thành việc thành lập Ban chỉ đạo và Văn phòng Ban chỉ đạo ở các cấp từ thành phố đến cấp xã. Ngay sau đó, các đơn vị thực hiện việc rà soát và phân định rõ ràng ranh giới lãnh thổ hành chính giữa các xã, phường, thị trấn; huyện, quận, thị xã, thành phố, nhằm phát hiện những nơi có dân cư trú thường xuyên nhưng chưa rõ thuộc đơn vị hành chính nào quản lý để phục vụ công tác vẽ sơ đồ, lập bảng kê và phân công trách nhiệm điều tra. Trong đó, chú trọng các đơn vị hành chính mới tách, sáp nhập.

Với địa giới hành chính mới, Hà Nội đã phải tiến hành xác định một cách linh hoạt nhằm tạo thuận tiện cho điều tra viên, nhưng vẫn đảm bảo ranh giới điều tra rõ ràng. Quy mô địa bàn chuẩn là từ 100 đến 150 hộ, nên những nơi có nhiều thôn, tổ dân phố mà quy mô quá nhỏ (dưới 70 hộ) thì phải ghép 2 thôn, tổ dân phố liền kề thành một địa bàn. Đối với thôn, tổ dân phố tuy có quy mô dưới 100 hộ nhưng vị trí địa lý lại không thuận tiện cho việc ghép với đơn vị gần nhất thì để một địa bàn riêng, không ghép nữa. Ngược lại, nếu thôn, tổ dân phố có quy mô lớn hơn 150 hộ nhưng dưới 250 hộ mà địa bàn không bị chia cắt, đi lại không khó khăn thì vẫn để một địa bàn riêng, không tiến hành chia tách. Các đơn vị đã lập bảng kê, vẽ sơ đồ đối với hơn 11.870 địa bàn; chọn cử điều tra viên, tổ trưởng điều tra và hoàn tất 221 lớp tập huấn nghiệp vụ điều tra.

Cũng theo Ban chỉ đạo, Hà Nội sẽ tiến hành phương pháp điều tra chọn mẫu theo quy định của Trung ương trong quy mô là 15% tổng số địa bàn điều tra của thành phố. Ngoài ra, để phục vụ yêu cầu riêng của thành phố, Ban chỉ đạo sẽ tiến hành điều tra thêm một số chỉ tiêu chuyên sâu với cỡ mẫu khoảng 1%... Công tác chuẩn bị nói chung đã được tiến hành khá chu đáo, song để đạt được kết quả điều tra chất lượng thì nhân tố góp phần quyết định còn nằm ở sự hưởng ứng, hợp tác và tạo điều kiện của nhân dân đối với lực lượng cán bộ, điều tra viên.

MINH HẠNH