Cơ cấu các văn kiện cho thấy rõ trọng tâm của Hội nghị: Tiếp tục đổi mới, tự chỉnh đốn Đảng; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu; xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín; hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống chính trị. Đây là bước cụ thể hóa quan trọng đường lối Đại hội XIV về xây dựng Đảng, đồng thời tạo nền tảng chính trị, tổ chức và nhân lực để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đất nước.

Thông điệp xuyên suốt từ Hội nghị rõ ràng: Muốn đất nước phát triển nhanh, bền vững, trước hết Đảng phải thực sự trong sạch, vững mạnh, có đủ bản lĩnh, trí tuệ, năng lực và uy tín để lãnh đạo; muốn chủ trương trở thành hiện thực, phải nâng cao năng lực tổ chức thực hiện và đề cao trách nhiệm của từng cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên.

Xây dựng Đảng vững mạnh là yêu cầu chiến lược

Trong tiến trình cách mạng Việt Nam, xây dựng Đảng luôn là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu này càng cấp thiết trước những biến động nhanh chóng, khó lường của tình hình thế giới, cạnh tranh chiến lược và công nghệ ngày càng gay gắt, cùng đòi hỏi đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tiềm năng và nguồn lực chỉ có thể trở thành sức mạnh phát triển khi được dẫn dắt bởi đường lối đúng, thể chế phù hợp, bộ máy hiệu quả và đội ngũ cán bộ đủ năng lực. Nếu tổ chức thực hiện yếu, trách nhiệm không rõ, kỷ luật không nghiêm, quyền lực không được kiểm soát, ngay cả chủ trương đúng cũng có thể chậm đi vào cuộc sống, làm lãng phí nguồn lực và bỏ lỡ cơ hội phát triển.

Phát biểu bế mạc Hội nghị ngày 8-10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh ý nghĩa của các quyết sách trong việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV, gắn xây dựng Đảng với quản trị quốc gia và phát triển đất nước. Điều đó khẳng định xây dựng Đảng không phải công việc biệt lập, mà phải trực tiếp nâng cao chất lượng lãnh đạo, hiệu quả điều hành và năng lực phát triển quốc gia.

Nghị quyết về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện đặt ra yêu cầu đồng bộ trên các mặt chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Trong đó, năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một tổ chức vững mạnh phải dám nhìn thẳng vào hạn chế, khắc phục khuyết điểm, kiên quyết chống nể nang, né tránh, ngại va chạm và không để sai phạm kéo dài.

Xây dựng Đảng phải chuyển mạnh từ nhận thức, cam kết sang hành động và kết quả có thể kiểm chứng. Sự trong sạch, vững mạnh của Đảng phải được thể hiện bằng chất lượng lãnh đạo, hiệu quả công việc, tính liêm chính của cán bộ và niềm tin của nhân dân.

Đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu quả thực thi

Nếu xây dựng, chỉnh đốn Đảng tạo nền tảng thì đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền là điều kiện trực tiếp để chuyển hóa nền tảng ấy thành hiệu quả quản trị và kết quả phát triển.

Nghị quyết về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu nâng cao tính khoa học, hiệu quả trong lãnh đạo; phát huy đúng chức năng, thẩm quyền và trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân. Sự lãnh đạo của Đảng phải được thể chế hóa kịp thời thành pháp luật, chính sách đồng bộ, khả thi; đồng thời bảo đảm Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền các cấp thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ được giao.

Một yêu cầu nổi bật là khắc phục tình trạng bao biện, làm thay, xin ý kiến nhiều vòng, đùn đẩy hoặc né tránh trách nhiệm. Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực hiện và kiểm soát quyền lực. Khi thẩm quyền đã rõ, cơ quan, cá nhân được giao nhiệm vụ phải chủ động quyết định và chịu trách nhiệm về kết quả.

Đổi mới phương thức lãnh đạo cũng cần hướng vào những vấn đề cụ thể của quản trị quốc gia: Nâng cao chất lượng tham mưu, dự báo; đơn giản hóa quy trình; giảm hội họp, báo cáo trùng lặp; đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu và công nghệ; xác định rõ trách nhiệm, thời hạn và kết quả của từng nhiệm vụ. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp được giao nhiệm vụ phải có đủ thẩm quyền, nhân lực và điều kiện bảo đảm để thực hiện; khi công việc ách tắc, cần làm rõ trách nhiệm của cả cấp giao việc và cấp tổ chức thực hiện.

Hiệu quả lãnh đạo không thể chỉ đo bằng số lượng nghị quyết, chỉ thị hay cuộc họp, mà phải được đánh giá bằng khả năng giải quyết vấn đề, tháo gỡ điểm nghẽn, cải thiện môi trường phát triển và đáp ứng yêu cầu chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

Hội nghị Trung ương 4, khóa XIV đã xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đối với công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và định hướng phát triển đất nước. Ảnh: ANH SƠN

 Đổi mới công tác cán bộ, trọng dụng nhân tài

Cán bộ là khâu quyết định trong tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương. Vì vậy, Nghị quyết về tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp và đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ có ý nghĩa trực tiếp đối với việc nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng.

Yêu cầu đặt ra là đổi mới đồng bộ các khâu đánh giá, lựa chọn, bố trí, sử dụng, đào tạo và sàng lọc cán bộ; chuyển mạnh sang đánh giá bằng kết quả công việc, sản phẩm cụ thể và hiệu quả thực tế. Người làm tốt phải được tin tưởng, giao trọng trách; người có triển vọng cần được đào tạo, rèn luyện; người không đáp ứng yêu cầu phải được xem xét thay thế theo quy định. Đồng thời, người giới thiệu, đánh giá và bố trí cán bộ phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia, thu hút và trọng dụng nhân tài phải trở thành một bộ phận quan trọng của chiến lược phát triển. Kết luận về thu hút, trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn đặt ra yêu cầu gắn việc tìm kiếm, lựa chọn, sử dụng người tài với những nhiệm vụ phát triển chiến lược của đất nước.

Trọng dụng nhân tài không chỉ là thu hút người giỏi, mà còn phải tạo môi trường để họ phát huy năng lực, được giao nhiệm vụ xứng tầm, có điều kiện sáng tạo và được ghi nhận công bằng. Cùng với đó, cần có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, đồng thời phân biệt rõ rủi ro khách quan trong đổi mới với hành vi cố ý làm trái, vụ lợi hoặc thiếu trách nhiệm.

Mục tiêu là xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, năng lực thực tiễn, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến; đủ khả năng giải quyết những vấn đề mới, khó, phức tạp, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Siết chặt kỷ luật, kiểm soát quyền lực

Việc thông qua Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảo đảm các nguyên tắc, quy định được thực hiện thống nhất, nghiêm minh. Kiểm tra, giám sát không chỉ nhằm phát hiện, xử lý vi phạm, mà còn phải chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm, nhận diện bất cập và ngăn chặn sai phạm từ đầu.

Kỷ luật Đảng phải nghiêm minh, công tâm, đúng thẩm quyền; mọi tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên đều phải chấp hành. Đồng thời, quyền lực trong hoạt động kiểm tra, giám sát cũng phải được kiểm soát chặt chẽ, tránh lạm quyền hoặc lợi dụng nhiệm vụ để gây cản trở, thiếu khách quan.

Quy định về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh thể hiện yêu cầu hoàn thiện thể chế xây dựng Đảng phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế. Khuyến khích làm giàu chính đáng, phát huy đóng góp của đảng viên vào phát triển đất nước phải đi đôi với bảo đảm liêm chính, phòng ngừa xung đột lợi ích và ngăn chặn việc lợi dụng quyền lực, thông tin hoặc tài sản công để trục lợi.

Hai quy định cùng hướng tới mục tiêu giữ vững kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm quyền lực được thực thi đúng mục đích, đúng thẩm quyền và vì lợi ích chung. Qua đó, xây dựng môi trường để cán bộ, đảng viên liêm chính, có năng lực yên tâm cống hiến, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân bằng những chuyển biến cụ thể trong thực thi công vụ.

Chuẩn bị nền tảng lý luận cho tầm nhìn phát triển dài hạn

Tầm vóc của Hội nghị Trung ương 4 còn thể hiện ở những định hướng tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và chuẩn bị nền tảng tổ chức cho chặng đường phát triển lâu dài. Trung ương đã thông qua đề cương tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo, từ năm 2030 đến năm 2130; đề cương tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; đồng thời thông qua kết luận về đề cương tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng.

Đây là những công việc có ý nghĩa chiến lược, nhằm nhìn lại toàn diện chặng đường đã qua, làm rõ bài học về đường lối, tổ chức, cán bộ và phát huy sức mạnh toàn dân tộc; đồng thời nhận diện những vấn đề mới, bổ sung cơ sở lý luận và thực tiễn cho các quyết sách tương lai.

Tầm nhìn 2030-2130 đòi hỏi tư duy vượt ra khỏi nhiệm vụ trước mắt, chuẩn bị thể chế, nguồn nhân lực và năng lực lãnh đạo cho nhiều thế hệ. Việc nghiên cứu sửa đổi Điều lệ Đảng cũng phải xuất phát từ tổng kết thực tiễn, giữ vững những nguyên tắc cơ bản, bảo đảm tính ổn định và chỉ đề xuất những nội dung thật sự cần thiết, đủ căn cứ.

Những định hướng này cho thấy công tác xây dựng Đảng hôm nay không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu của một nhiệm kỳ, mà còn góp phần chuẩn bị nền tảng chính trị, tổ chức và con người cho sự phát triển bền vững của đất nước trong nhiều thập niên tiếp theo.

Đưa quyết sách vào cuộc sống là thước đo năng lực lãnh đạo

Cùng với các nội dung về xây dựng Đảng, Hội nghị đã xem xét tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2026 và kế hoạch năm 2027, đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, CPI bình quân khoảng 4,5%, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn. Những mục tiêu này đòi hỏi năng lực điều hành cao, khả năng huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, cùng sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành.

Tăng trưởng nhanh chỉ có thể bền vững khi dựa trên năng suất, sức cạnh tranh, khoa học, công nghệ và năng lực tự chủ của nền kinh tế. Muốn vậy, phải tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, nâng cao hiệu quả đầu tư, phát huy nguồn lực xã hội và bảo đảm bộ máy thực thi hoạt động thông suốt. Đây chính là điểm gặp gỡ giữa nhiệm vụ xây dựng Đảng với yêu cầu phát triển đất nước: chất lượng lãnh đạo, năng lực cán bộ và hiệu quả quản trị quyết định khả năng chuyển hóa chủ trương thành kết quả.

Tại phiên bế mạc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu cụ thể hóa đầy đủ, thể chế hóa kịp thời các quyết sách; hoàn thành cao nhất nhiệm vụ năm 2026, tạo nền tảng để năm 2027 tăng tốc, bứt phá; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện và phát huy vai trò của nhân dân.

Yêu cầu này đòi hỏi mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị phải xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, thời hạn và điều kiện thực hiện; khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, chậm quyết định. Người đứng đầu phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả trong lĩnh vực được phân công. Công tác kiểm tra, giám sát cần theo sát quá trình thực hiện, kịp thời phát hiện vướng mắc, chấn chỉnh thiếu sót và kiểm tra việc khắc phục.

Đặc biệt, phải phát huy vai trò giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và sự tham gia của nhân dân. Niềm tin xã hội được củng cố không chỉ bằng chủ trương đúng, mà bằng sự liêm chính của cán bộ, trách nhiệm giải quyết công việc và những chuyển biến người dân có thể cảm nhận trong cuộc sống.

Nhìn tổng thể, các quyết sách tại Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV tạo thành một hệ thống giải pháp thống nhất: Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nền tảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền là điều kiện nâng cao hiệu quả vận hành; đổi mới công tác cán bộ là khâu then chốt; kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực là cơ chế bảo đảm kỷ luật, kỷ cương; thu hút, trọng dụng nhân tài tạo thêm động lực phát triển; tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận chuẩn bị nền tảng cho tương lai.

Hội nghị vì thế không chỉ thông qua các văn kiện, mà còn xác lập những định hướng quan trọng để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và năng lực cầm quyền của Đảng trong kỷ nguyên mới. Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là điều kiện tiên quyết; nâng cao năng lực tổ chức thực hiện là yêu cầu cấp thiết; kết quả phát triển và niềm tin của nhân dân là thước đo thực chất. Thực hiện hiệu quả các quyết sách của Hội nghị sẽ góp phần khơi thông nguồn lực, củng cố nền tảng chính trị và tạo động lực để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong dài hạn, hiện thực hóa thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.