Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP Hồ Chí Minh (HCDC) cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, TP Hồ Chí Minh ghi nhận 8.152 ca mắc tay chân miệng, trong đó số ca nặng tăng gấp gần 5 lần so với cùng kỳ 2025 và đã ghi nhận 4 ca tử vong; phát sinh 332 ổ dịch, trong đó 181 ổ dịch trường học và hơn 150 ổ dịch cộng đồng.

Riêng từ ngày 16 đến 22-3, thành phố ghi nhận 858 trường hợp mắc tay chân miệng, tăng 66,9% so với trung bình 4 tuần trước. Nhiều phường, xã có số ca mắc tay chân miệng hơn 100.000 người như Long Điền, Long Hương, Đặc khu Côn Đảo.

Bác sĩ CKII Dư Tuấn Quy, Trưởng khoa Nhiễm thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP Hồ Chí Minh cho biết: Hiện nay, bệnh viện đang điều trị 36 ca nội trú, trong đó có 8 ca nặng, cấp độ 2b-3. Năm nay, bệnh tay chân miệng đến sớm hơn và số ca nặng tăng nhiều, khoảng 30-40%. Điều đặc biệt là chủng virus EV71 làm cho bệnh nhân có những biến chứng nặng, có thể dẫn tới viêm cơ tim, viêm não, thậm chí tử vong nếu không kịp thời phát hiện và điều trị. 

Bác sĩ Dư Tuấn Quy cảnh báo, tốc độ lây lan của virus rất nhanh, một trẻ bệnh có thể lây cho 1-5 trẻ khác, ngay từ giai đoạn chưa bộc lộ triệu chứng. Bên cạnh đó, khoảng 50% người lớn nhiễm virus nhưng không có biểu hiện, vô tình trở thành nguồn lây âm thầm cho trẻ qua sinh hoạt hằng ngày.

Bác sĩ Dư Tuấn Quy thăm khám cho bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Đồng 1. 

PGS, TS, BS Nguyễn Vũ Thượng, Phó viện trưởng Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh cho rằng, đợt bùng phát tay chân miệng hiện nay chủ yếu do chu kỳ dịch khoảng 3 năm một lần. Cứ sau 36 tháng, một lứa trẻ mới bước vào độ tuổi nhà trẻ - nhóm gần như chưa có miễn dịch - tạo "khoảng trống kháng thể" trong cộng đồng.

Khi yếu tố này trùng với thời tiết thất thường và tăng nhu cầu đi lại dịp lễ Tết đầu năm, nguy cơ bùng phát dịch tăng mạnh. Tuy nhiên, chu kỳ miễn dịch không phải yếu tố duy nhất. "Dữ liệu giải trình tự gene của Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh cho thấy sự thay đổi chủng virus mới là yếu tố quyết định", bác sĩ Thượng nhấn mạnh.

Năm 2023, miền Nam xảy ra đợt dịch tay chân miệng, chủng virus chủ yếu là EV71 phân nhóm B5. Trong đợt dịch lần này, từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, phân nhóm C1 đang chiếm ưu thế. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy, kháng thể của bệnh nhân từ lần nhiễm B5 giảm khả năng bảo vệ trước C1, khiến cả những trẻ từng mắc bệnh vẫn có nguy cơ tái nhiễm biến chủng mới. 56% mẫu bệnh phẩm tay chân miệng đầu năm 2026 nhiễm chủng virus EV71. Chủng này tấn công thẳng vào hệ thần kinh trung ương bệnh nhân.

Trước tình hình bệnh diễn biến phức tạp, khó lường, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương và đoàn công tác đã thực hiện kiểm tra công tác phòng, chống dịch bệnh chân tay miệng tại TP Hồ Chí Minh. Thứ trưởng Bộ Y tế đánh giá cao nỗ lực của TP Hồ Chí Minh và các địa phương trong công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng thời gian qua.

Tuy nhiên, qua báo cáo và thực tế kiểm tra, nguy cơ bùng phát bệnh này vẫn ở mức cao. Lãnh đạo Bộ Y tế đề nghị các địa phương tập trung tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ổ dịch. Rà soát lại hướng dẫn giám sát, xem xét mở rộng nhóm người xét nghiệm ở nhóm có nguy cơ cao như người chăm sóc, tiếp xúc gần với trẻ.

Đồng thời, nâng cao hiệu quả điều trị, rà soát quy trình chuyển tuyến, tránh chậm trễ gây nguy cơ tử vong. Hỗ trợ chuyên môn từ xa giữa tuyến trên và tuyến dưới. Siết chặt kiểm soát nhiễm khuẩn, hạn chế tối đa lây nhiễm chéo trong cơ sở y tế.

Các địa phương chủ động đảm bảo thuốc và vật tư y tế; đẩy mạnh tập huấn chuyên môn, tăng cường truyền thông nhận biết sớm bệnh; phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục kiểm soát dịch trong trường học.

Bệnh tay chân miệng lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, bóng nước hoặc vật dụng nhiễm bệnh. Trẻ mắc bệnh thường có các triệu chứng điển hình như sốt, loét miệng và nổi bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông hay đầu gối.

Các chuyên gia khuyến cáo: Khi trẻ sốt 2 ngày không hạ hoặc có dấu hiệu giật mình, chới với, lừ đừ, bứt rứt, run chi, nôn nhiều, đi đứng loạng choạng... phụ huynh ngay tập tức cho trẻ đi khám ngay để ngăn chặn kịp thời biến chứng tử vong.