Xung kích trên mặt trận chuyển đổi số

Tại các điểm phục vụ hành chính công trên địa bàn TP Hà Nội, hình ảnh những ĐVTN tận tình hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến đã trở nên quen thuộc. Từ hỗ trợ cài đặt định danh điện tử, đăng ký tài khoản dịch vụ công, thanh toán không dùng tiền mặt đến hướng dẫn sử dụng các ứng dụng số phục vụ đời sống, tuổi trẻ Thủ đô đang trực tiếp đồng hành với người dân trên hành trình chuyển đổi số.

 Tuổi trẻ Thủ đô đồng hành với người dân trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến và ứng dụng công nghệ số. Ảnh: LÊ HÂN

Có mặt tại điểm phục vụ hành chính công phường Hoàn Kiếm, chúng tôi chứng kiến không khí làm việc khá nhộn nhịp. Bên cạnh đội ngũ cán bộ chuyên môn, các ĐVTN trong màu áo xanh tình nguyện liên tục hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ, hướng dẫn thao tác trên điện thoại thông minh và giải đáp những vướng mắc khi thực hiện các thủ tục trực tuyến.

Đồng chí Đặng Thanh Tú, Bí thư Đoàn phường Hoàn Kiếm cho biết: Nhiều người dân, nhất là người cao tuổi, vẫn còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nền tảng số. Vì vậy, ĐVTN không chỉ hướng dẫn các thao tác kỹ thuật mà còn giúp người dân hiểu được lợi ích thiết thực của chuyển đổi số, từ đó từng bước hình thành thói quen sử dụng các dịch vụ số trong đời sống hằng ngày.

Trong khi đó, tại phường Hồng Hà, các đội hình thanh niên tình nguyện thường xuyên xuống khu dân cư để hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ. Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Thị Trà, Phó bí thư Đoàn phường Hồng Hà chia sẻ: Nhiều người dân ban đầu còn e ngại với các ứng dụng số nhưng sau khi được hướng dẫn trực tiếp đã quen với việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và các tiện ích số khác.

Điều đáng chú ý là các hoạt động chuyển đổi số của tuổi trẻ Thủ đô đều xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của người dân. Thay vì triển khai những hoạt động mang tính phong trào đơn thuần, tổ chức đoàn các cấp tập trung hỗ trợ người dân tiếp cận những dịch vụ thiết yếu gắn với đời sống hằng ngày. Nhiều mô hình như: "Bình dân học vụ số", "Hành chính số-Thanh niên số", "Tổ công nghệ số cộng đồng", "Trí thức trẻ tiên phong đổi mới sáng tạo"... đang được triển khai rộng khắp trên địa bàn thành phố. Đặc biệt, trong Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026, tuổi trẻ Thủ đô đặt mục tiêu huy động 1 triệu lượt ĐVTN tham gia các hoạt động tình nguyện; 100% đoàn xã, phường thành lập đội hình "Bình dân học vụ số", phấn đấu hỗ trợ ít nhất 600.000 lượt người dân nâng cao năng lực số. Những con số ấy cho thấy quyết tâm của tuổi trẻ Thủ đô trong việc đưa chuyển đổi số đi vào thực chất.

Bên cạnh việc giúp người dân tiếp cận công nghệ, ĐVTN còn là những người đi trước trong học tập, nghiên cứu và làm chủ công nghệ. Bởi lẽ, chỉ khi bản thân có đủ tri thức, kỹ năng và năng lực thích ứng với môi trường số thì ĐVTN mới thực sự trở thành lực lượng tiên phong, lan tỏa hiệu quả những giá trị của chuyển đổi số đến cộng đồng. Đây cũng là yêu cầu tất yếu đặt ra đối với tuổi trẻ trong bối cảnh khoa học-công nghệ đang phát triển nhanh chóng và trở thành động lực quan trọng của sự phát triển.

Đồng chí Nguyễn Tiến Hưng, Bí thư Thành đoàn Hà Nội cho rằng: Chuyển đổi số vừa là yêu cầu khách quan của quá trình phát triển, vừa là cơ hội để thanh niên phát huy trí tuệ, sức sáng tạo và khát vọng cống hiến. ĐVTN cần phát huy vai trò tiên phong trong nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ vào thực tiễn; từ người sử dụng công nghệ trở thành người sáng tạo công nghệ, góp phần tạo ra những giá trị mới cho xã hội.

Với tinh thần ấy, những năm gần đây, tổ chức đoàn các cấp trên địa bàn TP Hà Nội không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền về chuyển đổi số mà từng bước xây dựng môi trường để ĐVTN học tập, trải nghiệm và sáng tạo trên nền tảng công nghệ. Nhiều diễn đàn, cuộc thi ý tưởng sáng tạo, chương trình tập huấn kỹ năng số, hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập và công việc được tổ chức thường xuyên, tạo điều kiện để người trẻ tiếp cận những xu hướng công nghệ mới của thế giới. Đồng thời, các tổ chức đoàn cũng tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức cho ĐVTN về đạo đức và trách nhiệm khi tham gia môi trường số, coi không gian mạng là một môi trường sống đòi hỏi những chuẩn mực ứng xử và trách nhiệm công dân như trong đời sống thực.

Thông qua các hoạt động đó, tư duy của ĐVTN cũng đang có sự chuyển biến rõ nét. Nếu trước đây, nhiều người chỉ xem công nghệ là công cụ phục vụ học tập và công việc thì đến nay, ngày càng có nhiều bạn trẻ mạnh dạn tham gia nghiên cứu khoa học, phát triển sản phẩm công nghệ, xây dựng các dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo hoặc ứng dụng AI vào học tập, lao động và sản xuất. Từ những ý tưởng về quản lý đô thị, bảo vệ môi trường, cải cách hành chính đến các giải pháp phục vụ đời sống dân sinh, dấu ấn sáng tạo của thanh niên đang ngày càng hiện diện rõ nét trong quá trình chuyển đổi số của Thủ đô.

Nâng cao kỹ năng số cho thanh niên

Những kết quả đạt được thời gian qua cho thấy tuổi trẻ Thủ đô đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong trên mặt trận chuyển đổi số. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của quá trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, việc phát huy vai trò xung kích của ĐVTN cần được tiếp tục triển khai bằng những giải pháp đồng bộ, lâu dài và có chiều sâu.

Thời gian tới, Thành đoàn Hà Nội xác định tập trung vào 3 nhiệm vụ trọng tâm: Xây dựng năng lực số cho thanh niên; tạo môi trường để thanh niên phát huy ý tưởng sáng tạo thông qua các cuộc thi, diễn đàn, hoạt động kết nối; đồng thời hỗ trợ hiện thực hóa các ý tưởng bằng việc kết nối với các trung tâm đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp, chuyên gia và các nguồn lực về vốn, công nghệ, nhân lực.

Mục tiêu hướng tới không chỉ là nâng cao kỹ năng số cho thanh niên mà còn xây dựng hệ sinh thái toàn diện để người trẻ có cơ hội học tập, trải nghiệm, sáng tạo và phát triển lâu dài; từ đó hình thành lực lượng thanh niên đủ năng lực, bản lĩnh và khát vọng cống hiến, góp phần đưa TP Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học-công nghệ hàng đầu của cả nước.

Để hiện thực hóa những mục tiêu đó, theo lãnh đạo Thành đoàn Hà Nội, trước hết, cần tiếp tục nâng cao nhận thức cho ĐVTN về vai trò của chuyển đổi số đối với sự phát triển của Thủ đô và đất nước. Chuyển đổi số phải trở thành nội dung xuyên suốt trong các phong trào hành động cách mạng của tuổi trẻ, đồng thời là yêu cầu tự thân trong quá trình học tập, công tác và rèn luyện của mỗi đoàn viên.

Cùng với đó, cần tiếp tục nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả trong tuyên truyền, phổ cập kỹ năng số và hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ số; tạo điều kiện để ĐVTN phát huy vai trò xung kích trong tham gia xây dựng chính quyền số, xã hội số từ cơ sở. Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, ĐVTN, trong đó chú trọng các lĩnh vực mới như AI, dữ liệu số, an toàn thông tin mạng và các công nghệ lõi. Đồng thời, tạo dựng những môi trường thực tiễn để thanh niên tham gia giải quyết các vấn đề của Thủ đô bằng khoa học-công nghệ và chuyển đổi số.

Chuyển đổi số là hành trình của sự đổi mới không ngừng. Trên hành trình ấy, ĐVTN vừa là người đồng hành với nhân dân tiếp cận công nghệ, vừa là chủ thể của quá trình chuyển đổi. Khi tri thức số, kỹ năng số và khát vọng cống hiến được bồi đắp thường xuyên, tuổi trẻ Thủ đô sẽ tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, góp phần xây dựng TP Hà Nội trở thành đô thị thông minh, hiện đại và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.