Từ bao đời nay, ngựa bạch được xem là giống vật nuôi quý hiếm, có giá trị kinh tế cao. Tại xã miền núi Quan Sơn, tỉnh Lạng Sơn, giống ngựa này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà đã thực sự trở thành sinh kế ổn định, giúp nhiều hộ dân vươn lên thoát nghèo và làm giàu bền vững.
Quan Sơn là xã miền núi có địa hình đặc thù với các thung lũng rộng, xen kẽ núi đá vôi, độ cao trung bình từ 700-1.000m so với mực nước biển. Điều kiện tự nhiên này rất phù hợp cho mô hình chăn nuôi ngựa bạch theo hình thức bán tự nhiên. Ngựa được thả theo đàn trên các triền núi, đồng cỏ tự nhiên vào ban ngày, chiều tối mới đưa về chuồng nuôi nhốt, bổ sung thêm ngô.
Hiệu quả kinh tế của mô hình được khẳng định qua thực tế nhiều hộ dân. Tiêu biểu là gia đình ông Nông Quốc Mao, một trong những hộ đầu tiên nuôi ngựa bạch tại xã Quan Sơn. Bắt đầu từ 2 con ngựa giống, nhận thấy ngựa bạch dễ nuôi, ít bệnh, thích nghi tốt với điều kiện địa phương, ông Mao từng bước mở rộng quy mô đàn. Hiện nay, gia đình ông duy trì ổn định 21 con ngựa sinh sản. Mỗi năm, ông xuất bán từ 12 đến 14 con ngựa con, mang lại nguồn thu hơn 600 triệu đồng, trở thành mô hình kinh tế tiêu biểu của địa phương. Theo người dân, so với trâu, bò, việc nuôi ngựa bạch ít vất vả hơn do chủ yếu chăn thả tự nhiên. Ngựa ít mắc bệnh, chủ yếu là tụ huyết trùng và giun sán, có thể phòng trị hiệu quả bằng tiêm vaccine định kỳ theo hướng dẫn của ngành thú y.
Ông Nguyễn Văn Vui, Phó chủ tịch Hội Nông dân xã Quan Sơn cho biết, hiện tổng đàn ngựa trên địa bàn xã đạt 2.748 con. Các hộ tham gia dự án được chuyển giao đồng bộ 7 quy trình kỹ thuật, từ chọn lọc, nhân giống, chăm sóc ngựa sinh sản đến phòng, trị bệnh và xử lý chất thải. Ngoài ra, dự án còn xây dựng mô hình tự chủ thức ăn trên diện tích hơn 10.000m², góp phần nâng cao hiệu quả và tính bền vững của mô hình chăn nuôi ngựa bạch tại địa phương.
Báo Quân đội nhân dân gửi đến bạn đọc một số hình ảnh đàn ngựa trắng tại xã Quan Sơn:
 |
Mô hình chăn nuôi ngựa bạch ở Quan Sơn chủ yếu là chăn thả bán tự nhiên.
|
 |
| Chiều tối mới cho về chuồng nuôi nhốt ăn ngô. |
 |
| Ông Nông Quốc Mao chăm sóc đàn ngựa. |
 |
| Ngựa được người dân thả theo đàn trên các đồng cỏ, thảo nguyên rộng lớn hoặc các triền núi đá vôi ở độ cao từ 700-1000m. |
 |
| Nuôi ngựa bạch mang lại giá trị kinh tế cao và góp phần tích cực vào công tác giảm nghèo tại địa phương. |
Trong không khí phấn khởi, vui tươi của những ngày đầu năm mới 2026, khi mùa xuân đang lan tỏa trên khắp miền Cực Bắc, sáng 2-1, tại làng Thèn Pả, UBND xã Lũng Cú (Tuyên Quang) đã tổ chức Lễ ra mắt sản phẩm du lịch "Cưỡi ngựa trải nghiệm cực Bắc - Tuyên Quang", thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách.
Trong truyền thuyết “Thánh Gióng”, hình ảnh con ngựa sắt đồng hành cùng người anh hùng làng Gióng ra trận rồi bay về trời đã in sâu trong tâm thức người Việt. Ngày nay, hình tượng ấy bước vào đời sống đương đại, qua bộ sưu tập sơn mài “Gióng” của nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát, ra mắt nhân dịp chào đón năm Bính Ngọ 2026.