Tọa đàm làm rõ giá trị của nghệ thuật cải lương trong lưu giữ ký ức lịch sử, chuyển tải các giá trị văn hóa dân tộc và giáo dục thế hệ trẻ. Nội dung chương trình được triển khai qua 5 chuyên đề, đề cập từ đặc trưng nghệ thuật, khả năng giáo dục đến phương thức đổi mới để cải lương tiếp cận công chúng trẻ.

Ở chuyên đề “Cấu trúc thể loại và tính tổng hợp (thể - thanh - sắc)”, cải lương được nhìn nhận từ đặc trưng của một loại hình sân khấu tổng hợp. Trong đó, sự hòa quyện giữa kịch bản, diễn xuất, âm nhạc, mỹ thuật, phục trang và không gian sân khấu tạo nên diện mạo riêng của cải lương; đờn ca tài tử và vọng cổ là những yếu tố quan trọng góp phần hình thành bản sắc nghệ thuật.

Các diễn giả trao đổi về giá trị và hướng phát huy nghệ thuật cải lương trong đời sống đương đại. 

Với chuyên đề “Hệ bách khoa thuật ngữ, thể tài và tâm lý tiếp nhận”, vấn đề được mở rộng sang cách nhận diện và thưởng thức cải lương. Việc phân biệt các khái niệm như kịch bản, tuồng, bài ca, vở diễn giúp công chúng có cách tiếp cận đầy đủ hơn; đồng thời, nghiên cứu tâm lý khán giả trẻ được xem là cơ sở để lựa chọn cách thức truyền tải phù hợp, tạo sự gần gũi với loại hình nghệ thuật truyền thống.

Chuyên đề “Chức năng giáo dục của nghệ thuật” nhấn mạnh lợi thế của sân khấu trong việc biến những kiến thức lịch sử khô cứng thành câu chuyện có nhân vật, tình huống và cảm xúc. Thông qua hình thức biểu đạt giàu tính trực quan, cải lương có thể hỗ trợ học sinh tiếp cận lịch sử sinh động hơn, từ đó khơi gợi hứng thú tìm hiểu và góp phần bồi đắp nhận thức về truyền thống dân tộc.

Giới trẻ tìm hiểu tư liệu giới thiệu về lịch sử nghệ thuật cải lương. 

Từ góc nhìn sáng tạo, chuyên đề “Giữa chính sử và giả tưởng nghệ thuật” đặt ra yêu cầu hài hòa giữa tính chân thực lịch sử và quyền sáng tạo của nghệ sĩ. Những sự kiện, nhân vật và giá trị lịch sử cốt lõi cần được tôn trọng; trong khi đó, hư cấu nghệ thuật, nếu được sử dụng có giới hạn và phù hợp, có thể làm nổi bật đời sống nội tâm, số phận nhân vật, giúp tác phẩm giàu sức hấp dẫn mà không làm sai lệch bản chất lịch sử.

Đáng chú ý, chuyên đề “Tái mã hóa và xu hướng phục cổ của giới trẻ” đề cập cách đưa cải lương bước vào đời sống đương đại mà không đánh mất bản sắc. Bên cạnh bảo tồn những giá trị nền tảng, việc đổi mới tiết tấu, ngôn ngữ dàn dựng, ánh sáng, công nghệ thị giác và phương thức truyền thông được đặt ra nhằm tạo thêm những “cánh cửa” để người trẻ khám phá nghệ thuật truyền thống.

Một tiết mục hòa tấu dàn nhạc tân - cổ. 

Thông qua chương trình, các chuyên gia, diễn giả cũng đề xuất tăng cường phối hợp giữa ngành văn hóa, ngành giáo dục, các nhà hát và cơ sở giáo dục, xây dựng những hoạt động trải nghiệm nghệ thuật cải lương phù hợp với từng lứa tuổi. Qua đó, phát huy giá trị của cải lương trong đời sống đương đại, tạo thêm không gian để thế hệ trẻ tiếp cận, hiểu và yêu nghệ thuật truyền thống của dân tộc.

Trong khuôn khổ chương trình, khán giả được thưởng thức các phần hòa tấu dàn nhạc tân - cổ, trích đoạn cải lương “Khúc tráng ca thành Gia Định”, góp phần minh họa sinh động những giá trị lịch sử, văn hóa được đề cập tại tọa đàm.