Tìm về mạch nguồn văn hóa qua làn khói thơm

Đưa tâm lành vào nén hương Việt 

Về xã Quảng Phú Cầu những ngày này, giữa nhịp sống công nghiệp hóa gấp gáp, xưởng sản xuất “Từ Bi Hương” vẫn giữ trọn nét tĩnh lặng và mộc mạc vốn có. Tiếp nối ngọn lửa nghề của gia đình qua 3 thế hệ, khi bắt tay vào quản lý rồi chính thức lập nghiệp, chị Phương càng thấu hiểu sâu sắc hơn về giá trị tâm linh, nhận ra nén hương không đơn thuần là một vật phẩm tiêu dùng, mà là chiếc cầu nối thiêng liêng giữa thế giới thực tại và thế giới của những người đã khuất. 

Chính từ sự thấu cảm ấy, thương hiệu “Từ Bi Hương” ra đời như một nhân duyên. Với chị Phương, nén hương mang tầm vóc đặc biệt, thể hiện truyền thống hiếu nghĩa và đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của người Việt. Cầm bó hương trên tay mỗi ngày, chị không chỉ làm ra một sản phẩm, mà còn gửi gắm vào đó tất cả sự thành kính, lòng biết ơn sâu sắc đối với tổ tiên và những thế hệ đi trước đã hy sinh vì độc lập dân tộc.

Nghệ nhân Nguyễn Thu Phương bên không gian trưng bày sản phẩm mang thương hiệu Từ Bi Hương.

Gửi gắm hương thơm từ núi rừng 

Khác với những quan điểm phổ biến về việc nén hương đậu tàn sẽ mang lại tài lộc, chị Phương thẳng thắn cho rằng lộc là do chính con người tự mang lại, chứ không phải từ nén hương tạo ra. Vì vậy, “Từ Bi Hương” kiên định giữ vững sự nguyên bản thuần khiết, hướng tới sức khỏe cộng đồng, chứ không chạy theo nhu cầu cá nhân hay thị hiếu nhất thời. Chị Phương tập trung khai thác nguồn tài nguyên thảo mộc phong phú của núi rừng Việt Nam: Từ rễ nhang bài Nghệ An, nhựa trám Bắc Giang, quế Yên Bái đến bồ kết, ngải cứu, khuynh diệp hay hoa nhài ... 

Không chỉ dừng lại ở sắc hương thanh tịnh dâng lên bàn thờ gia tiên, mỗi nén hương còn mang những công dụng thiết thực cho đời sống. Sự phong phú của núi rừng Việt Nam được chắt chiu vào từng sản phẩm: Hương bồ kết xua tan không khí ẩm ướt đặc trưng mùa nồm; hương ngải cứu xoa dịu cơn đau đầu, giải tỏa căng thẳng; hương củ sả, khuynh diệp tự nhiên xua đuổi muỗi mà không cần sát sinh; hay hương nhựa trám rừng cổ truyền - mùi hương của không khí Tết quê nhà, mang tới sự ấm áp và có khả năng cháy bền bỉ ngay cả dưới những hạt mưa xuân…

Người thợ tỉ mỉ se hương và bó thành từng bó hương lục giác đặc trưng tại cơ sở sản xuất Từ Bi Hương.

Trò chuyện thêm về tâm nguyện làm nghề, chị Phương cho biết, “Từ Bi Hương” không chỉ chú trọng về chất lượng nguyên liệu, mà còn gửi gắm những giá trị văn hóa, đạo đức qua từng dòng thơ trên bao bì sản phẩm:

“Hương các loài hoa thơm

Không bay ngược chiều gió

Nhưng hương người đức hạnh

Ngược gió khắp tung bay”.

Giữa làn khói mỏng, người nghệ nhân trẻ muốn trao lời nhắn gửi tới mỗi người con khi đứng trước bàn thờ gia tiên: Hương hoa tuy thơm nhưng chỉ dừng lại ở một khoảng không gian, chỉ có “hương người đức hạnh” - sự hy sinh, lòng nhân ái và tinh thần phụng sự mới lan tỏa bền vững qua muôn đời.

Lan tỏa hồn cốt văn hóa Việt 

Bên cạnh nhu cầu tín ngưỡng nội địa, “Từ Bi Hương” còn mở cửa đón du khách quốc tế đến tham quan, trải nghiệm. Trực tiếp chạm tay vào khối bột hương quánh dẻo và thả mình trong không gian ngát hương thảo mộc, nhiều du khách phương Tây vốn quen nhịp sống gấp gáp đã tìm thấy sự lắng đọng, thư thái. Cùng với việc hướng dẫn thao tác làm nghề thủ công, chị Phương kết hợp giới thiệu về ý nghĩa tục thờ cúng gia tiên và tri thức dân gian đằng sau mỗi sản phẩm. Qua đó, chị gửi gắm niềm tự hào về trí tuệ của người thợ Việt, giúp bạn bè quốc tế thêm trân trọng chiều sâu văn hóa dân tộc.

Những bó hương thảo mộc Từ Bi Hương được đóng gói tỉ mỉ với hình lục giác đặc trưng.

Bởi với chị Phương, giữ gìn nghề truyền thống cũng chính là bảo tồn cội nguồn văn hóa. Chia sẻ về trách nhiệm của người trẻ trong việc bảo tồn di sản, chị thẳng thắn nhấn mạnh: “Thế hệ trẻ chúng tôi phải đi đầu trong việc kế thừa và lan tỏa di sản. Văn hóa còn thì nước Việt mới còn. Khi hướng dẫn khách quốc tế làm hương và trò chuyện về cội nguồn, tôi muốn khẳng định Việt Nam có một nền văn hóa vĩ đại cùng bản sắc trường tồn. Làm nghề thủ công có thể không mang lại sự giàu có nhanh chóng, nhưng giữ được hồn cốt dân tộc chính là hạnh phúc lớn nhất”.

Giữa nhịp sống hiện đại, hành trình kiên định của nghệ nhân trẻ Nguyễn Thu Phương đã góp phần giữ gìn mạch chảy di sản làng nghề Quảng Phú Cầu, để sắc hương truyền thống tiếp tục lan tỏa, nuôi dưỡng những giá trị nhân văn và tinh thần hướng thiện trong đời sống hôm nay.