Thời gian qua, nhiều dự án của sinh viên ngành truyền thông đa phương tiện đã chứng minh khả năng chuyển hóa tri thức thành sản phẩm văn hóa hữu ích.

Có thể kể đến các dự án được cộng đồng quan tâm và đánh giá tích cực như “Bánh Chăm trăm chạm”, góp phần lan tỏa giá trị ẩm thực truyền thống của người Chăm tại An Giang; “Sao đầu mũ”, tôn vinh các anh hùng dân tộc và đưa lịch sử đến gần hơn với giới trẻ; hay “Tọa độ cồng chiêng”, quảng bá không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên...

Các bạn trẻ trải nghiệm tương tác thư viện điện tử với nhiều hình ảnh lịch sử được phục dựng trong Dự án “Sao đầu mũ”.

Điểm chung của các dự án là khai thác chất liệu từ cộng đồng và chuyển hóa thành sản phẩm phù hợp môi trường số, bảo đảm tính chính xác, tính nhân văn và sự tôn trọng giá trị ban đầu. Các nhóm sinh viên cũng chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), sử dụng ứng dụng Artivive thông qua công nghệ thực tế tăng cường (AR), nghệ thuật kể chuyện (storytelling) và các mô hình trải nghiệm nhằm giúp lịch sử, văn hóa trở nên sinh động, dễ cảm và gần gũi hơn.

Đại diện Dự án “Tọa độ cồng chiêng”, sinh viên Trảo Nhật Hằng (Trường Đại học FPT TP Hồ Chí Minh) cho biết, quá trình thực hiện đã giúp nhóm hình thành thái độ tiếp cận di sản một cách tôn trọng và có trách nhiệm. Từ những chuyến khảo sát cộng đồng, tiếp xúc nghệ nhân, các bạn được quan sát trực tiếp “tư liệu sống”, hiểu sâu hơn về lịch sử và đời sống văn hóa địa phương. Dự án triển khai theo 3 hướng: Số hóa tư liệu với 40 bài nhạc chiêng cổ đăng tải trên nền tảng số; dựng mô hình 3D các bộ chiêng từ tư liệu bảo tàng và điền dã tại Gia Lai để ghi nhận câu chuyện, kinh nghiệm của nghệ nhân. Những dữ liệu này được chắt lọc thành sản phẩm truyền thông nhằm lan tỏa giá trị di sản cồng chiêng một cách gần gũi, sinh động đến giới trẻ.

Nhiều nghệ nhân cũng đánh giá cao tinh thần cầu thị và phương pháp tổ chức dự án của các sinh viên ngành truyền trông đa phương tiện. Anh Nik Mansour Nik Halim, Trưởng nhóm Chiêm Thành Vương Các-nhóm chuyên mô tả, phỏng dựng và chia sẻ thông tin về cổ phục-nhận xét rằng, việc sinh viên trực tiếp khảo sát, trải nghiệm ẩm thực và phong tục đã giúp các bạn nắm chắc giá trị địa phương và truyền tải đúng tinh thần di sản. Dù văn hóa dân gian Chăm ở Nam Bộ là chủ đề khó, ít tư liệu, sinh viên vẫn chủ động tìm hiểu, kết hợp công nghệ để tạo ra sản phẩm trực quan, dễ tiếp cận và có giá trị với cộng đồng.

Theo giảng viên Trần Thị Quyên Quyên (Trường Đại học FPT TP Hồ Chí Minh), chương trình đào tạo của nhà trường được thiết kế theo hướng thực hành. Trong từng học phần, sinh viên được yêu cầu triển khai các nhiệm vụ như lập kế hoạch truyền thông, tổ chức sự kiện, khai thác nền tảng số và xử lý các vấn đề phát sinh, qua đó hình thành tư duy chuyên môn và khả năng giải quyết tình huống.

Điểm đặc biệt, các dự án không chỉ là đồ án tốt nghiệp mà còn mở ra cơ hội phát triển ý tưởng có tác động xã hội. Từ những thước phim ngắn có tính ấn tượng mạnh và lan truyền nhanh chóng đến đo lường các chỉ số truyền thông để đánh giá hiệu quả sản phẩm, giúp sinh viên thấy rõ hiệu quả công việc, trải nghiệm trọn vẹn quy trình làm nghề. Đây cũng là mục tiêu đào tạo mà nhà trường theo đuổi, khuyến khích người học tạo ra các sản phẩm thực tiễn, góp phần bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt một cách sáng tạo và tự tin.

* Mời bạn đọc vào chuyên mục Văn hóa xem các tin, bài liên quan.