Khát vọng cống hiến, xây dựng Tổ quốc

Với thông điệp “Những câu chuyện đời thường sau những năm tháng phi thường”, những khung ảnh tại trưng bày được sắp đặt nối tiếp nhau theo từng câu chuyện nhỏ như: Người cựu chiến binh chăm cây ngoài sân nhà, ngồi viết sách hay lặng lẽ gìn giữ những kỷ vật của các đồng đội nhiều năm qua. Qua đó, tất cả cùng nhau tạo nên mạch cảm xúc riêng, được xây dựng là hành trình kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa lý tưởng bảo vệ Tổ quốc năm xưa với khát vọng tiếp tục cống hiến, dựng xây đất nước trong thời bình hôm nay của các cựu chiến binh.

Trưng bày “Chuyện thời bình” thu hút đông đảo du khách tham quan.

Ngay từ chương đầu tiên mang tên “Thời bình của tôi”, người xem đã được lắng nghe câu chuyện về những cựu chiến binh tiếp tục sống và cống hiến sau chiến tranh. Nổi bật trong không gian ấy là chân dung cựu chiến binh Lâm Văn Bảng, người từng trải qua những năm tháng tù đày khốc liệt tại nhà tù Phú Quốc.

Trở về sau chiến tranh với cơ thể mang nhiều thương tật, ông vẫn dành gần như cả phần đời còn lại để thành lập Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày nhằm tưởng nhớ những đồng đội đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Ngày nay, bảo tàng do ông gây dựng đang lưu giữ hơn 5.000 hiện vật, kỷ vật và hình ảnh tái hiện “địa ngục trần gian” tại nhà tù Phú Quốc. Mỗi kỷ vật là một ký ức chưa bao giờ nguôi ngoai về những người lính đã nằm lại trong chiến tranh.

Nhiều người trẻ quét mã QR tại góc dưới bức ảnh. Từ chiếc điện thoại, giọng thuyết minh vang lên chậm rãi: “Xin hãy bước thật khẽ khi ghé thăm bảo tàng, bởi ở đây có máu xương và ký ức của những người chiến sĩ dũng cảm đã mãi mãi nằm lại”. Giữa không gian yên tĩnh của triển lãm, câu nói ấy khiến nhiều người lặng đi.

 Cựu chiến binh tham quan trưng bày.

Tiếp nối mạch cảm xúc ấy là hình ảnh nhà văn Nguyễn Minh Thắng bên bàn viết. Những khung hình ghi lại căn phòng nhỏ đầy sách, những tập bản thảo còn dang dở hay khoảnh khắc ông chăm chú sửa từng trang viết. Sau chiến tranh, ông tiếp tục dùng ngòi bút để làm thơ, sáng tác tiểu thuyết, truyện ngắn, ký sự và truyện thiếu nhi. Đó là hành trình bền bỉ của ông trong việc góp phần kể lại lịch sử cho thế hệ sau.

Những câu chuyện ấy khẳng định thông điệp xuyên suốt rằng chiến tranh dù đã lùi xa nhưng khát vọng dựng xây đất nước của người lính Cụ Hồ vẫn luôn rực cháy. Với họ, hòa bình không phải là điểm kết thúc của sự cống hiến mà là một chặng đường tiếp nối, nơi trí tuệ và trách nhiệm công dân được phát huy mạnh mẽ.

Sang đến chương hai “Những vết sẹo của thời gian”, không gian triển lãm lắng xuống bằng bởi lát cắt về cuộc sống của các thương binh, bệnh binh tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An và Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành.

Những vết thương chiến tranh vẫn còn hiện hữu qua từng cơn đau âm ỉ, từng bước đi khó nhọc. Nhưng phía sau đó lại là tinh thần lạc quan đáng khâm phục. Có bác thương binh ngồi chơi cờ dưới sân, có người kiên trì tập đi mỗi ngày. Những đoạn phỏng vấn phát khi quét mã QR giúp người xem lắng nghe trực tiếp câu chuyện của các bác về cuộc sống hiện tại, về niềm vui giản dị giữa thời bình hôm nay.

Không khí ấm áp trở lại ở chương ba “Những người đồng hành”. Tại đây, câu chuyện được mở rộng tới đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên hậu cần đang chăm sóc các thương binh, bệnh binh mỗi ngày.

Qua những bức ảnh và video phỏng vấn, người xem cảm nhận rõ sự tận tâm của đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng trong từng bữa ăn được chuẩn bị chu đáo, mỗi lần thay thuốc hay những cuộc trò chuyện giản dị với các cựu chiến binh. Những cử chỉ chăm sóc âm thầm ấy khiến nơi điều dưỡng không chỉ là cơ sở y tế mà còn giống như một mái nhà thực sự.

Khép lại hành trình là chương “Lời nhắn nhủ giữa hai thế hệ”. Ở khu vực trung tâm, cuốn photobook kỷ niệm được đặt như một điểm dừng cảm xúc, ghi lại hành trình gặp gỡ giữa nhóm sinh viên thực hiện dự án với các cựu chiến binh, thương binh, bệnh binh. Nhiều bạn trẻ nán lại khá lâu để lật mở từng trang ảnh, viết lời nhắn hay gửi một câu cảm ơn tới thế hệ đi trước.

Ông Nguyễn Đình Quốc, đại diện Ban Quản lý Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, xúc động chia sẻ: “Điều khiến tôi trân trọng nhất là các cháu sinh viên có tinh thần trách nhiệm rất lớn với lịch sử và cộng đồng. Các cháu làm bằng sự chân thành nên những câu chuyện ở đây mới chạm được tới cảm xúc người xem”.

Kể chuyện hòa bình bằng góc nhìn của người trẻ

Trưng bày “Chuyện thời bình” do Bảo tàng Hà Nội, Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội phối hợp cùng nhóm sinh viên Lớp Truyền thông đại chúng K43A1, Học viện Báo chí và Tuyên truyền thực hiện.

Bạn Văn Gia Khánh, Trưởng ban dự án “Chuyện thời bình”, chia sẻ: “Triển lãm bắt đầu từ sự kính trọng dành cho thế hệ Bộ đội Cụ Hồ. Nhóm mong muốn kể lại những câu chuyện lịch sử bằng ngôn ngữ gần gũi hơn để người trẻ không cảm thấy chiến tranh là điều xa vời chỉ tồn tại trong sách giáo khoa”.

Khác với nhiều trưng bày về đề tài chiến tranh, dự án không tập trung tái hiện những chiến công hay trận đánh lịch sử. Thay vào đó, triển lãm lựa chọn khai thác cuộc sống đời thường của những người lính sau khi rời tay súng. Với thông điệp xuyên suốt “Những câu chuyện đời thường sau những năm tháng phi thường”, dự án muốn giúp công chúng, đặc biệt là người trẻ, hiểu sâu sắc hơn về những hy sinh thầm lặng phía sau hòa bình hôm nay.

Toàn bộ không gian trưng bày được thiết kế theo hướng gần gũi nhưng vẫn trang trọng. Hệ thống khung ảnh trở thành chất liệu thị giác chủ đạo, kết hợp cùng tư liệu, video phỏng vấn và các hoạt động tương tác trực tiếp. Thay vì chỉ quan sát thụ động, người xem được khuyến khích chia sẻ suy nghĩ, viết lời tri ân và tham gia vào hành trình kết nối cảm xúc với các nhân chứng lịch sử.

Trưng bày góp phần giáo dục truyền thống và kết nối các thế hệ. 

Đại tá Phạm Hồng Quang, Phó trưởng ban Tuyên giáo, Hội Cựu chiến binh TP Hà Nội, bày tỏ: “Tôi rất xúc động trước thành quả của nhóm sinh viên thực hiện dự án. Dù thời gian triển khai ngắn và điều kiện kinh phí hạn hẹp, nhưng bằng nhiệt huyết tuổi trẻ, các bạn đã truyền tải được hình ảnh người cựu chiến binh đến công chúng bằng tinh thần chân thành và giàu cảm xúc. Đây là hoạt động thiết thực góp phần giáo dục truyền thống một cách sinh động, tạo sự tiếp nối giữa các thế hệ và nhắc nhở về những hy sinh to lớn của dân tộc trong hành trình bảo vệ Tổ quốc”.

Có thể nói, vượt ra ngoài ý nghĩa của một buổi trưng bày ảnh hay tư liệu, trưng bày “Chuyện thời bình” đã tạo nên không gian trải nghiệm giàu cảm xúc, nơi khoảng cách thời gian dường như được xóa nhòa bằng sự lắng nghe và thấu hiểu. Giữa nhịp sống hiện đại, triển lãm nhắc người xem rằng hòa bình không chỉ là những năm tháng yên tiếng súng, mà còn là cách chúng ta biết trân trọng, ghi nhớ và tiếp nối những giá trị mà thế hệ cha ông đã đánh đổi để gìn giữ.