Trưng bày là câu chuyện về những chiến sĩ cách mạng quyết tâm thực hiện những cuộc vượt ngục táo bạo để trở về với cách mạng, với nhân dân. Vượt ngục là hình thức đấu tranh cao nhất, người tù có thể bỏ mạng nơi rừng thiêng nước độc, làm mồi cho thú dữ hay bị nhấn chìm giữa mênh mông biển cả nhưng mọi hiểm nguy đó không thể ngăn nổi những trái tim khát khao tự do.

Trưng bày được thể hiện qua 3 nội dung: Xiềng xích, Tung cánh giữa màn đêm, Hành trình tiếp nối.

Nội dung phần trưng bày “Xiềng xích” phản ánh cuộc sống cùng cực của người Việt Nam dưới chế độ đô hộ của thực dân, đế quốc. Những chính sách cai trị hà khắc cùng với hệ thống công cụ đàn áp liên hoàn: Tòa án, Sở mật thám, Nhà tù và bộ máy cai trị được thiết lập khắp các địa phương, khiến cho cuộc sống của người dân Việt Nam lầm than, khổ cực đến tột cùng.

 Tiết mục ca múa nhạc tại chương trình.
Các đại biểu tham quan không gian trưng bày. 

Nội dung phần trưng bày “Tung cánh giữa màn đêm” khắc họa hình ảnh các chiến sĩ mặc dù bị giam ở nhiều nhà tù, dù hệ thống canh gác nghiêm ngặt cùng đội ngũ giám ngục, giám thị, mật thám chuyên nghiệp nhưng ý chí đấu tranh của những người tù chính trị vẫn không bị khuất phục. Nhiều cuộc vượt ngục đã được các chiến sĩ tổ chức tại các nhà tù như: Nhà đày Buôn Ma Thuột (1941), Nhà tù Chợ Chu, Thái Nguyên (1944), ngục Phú Bài (1945), Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt (1973)…

Nội dung trưng bày “Hành trình tiếp nối”, giới thiệu một số đóng góp của các chiến sĩ cách mạng sau khi thoát khỏi các nhà tù thực dân, đế quốc. Bằng niềm tin bất diệt, những người con quả cảm sau khi vượt ngục thành công đã tiếp tục cống hiến sức lực, trí tuệ cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước.

Sau khi đất nước được thống nhất, nhiều chiến sĩ cách mạng bị địch bắt, tù đày đã trở lại thăm Côn Đảo - vùng đất từng ghi dấu những ngày giam cầm, đày ải khắc nghiệt nhưng đầy khí phách. Những người chiến sĩ lặng lẽ bước qua từng dãy phòng giam để ôn lại những kỷ niệm xưa - nơi tình đồng chí được hun đúc, ý chí được thử lửa và niềm tin sắt son vào ngày mai tươi sáng chưa bao giờ phai. Những cuộc trở về này không chỉ là hành trình của ký ức, mà còn là minh chứng sống động cho sức mạnh tinh thần vượt lên mọi gông cùm, để hôm nay tiếp tục truyền ý chí, khát vọng vươn lên cho các thế hệ sau.

Trưng bày lưu động “Khát vọng tự do” nhằm tôn vinh và tri ân những chiến sĩ yêu nước, cách mạng quả cảm đã tham gia vượt ngục tại các nhà tù thực dân, đế quốc. Qua đó, trưng bày cũng góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, cách mạng; đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” cho thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.