Chuyên mục Ngày này năm xưa số ra ngày 30-6-2022 cũng được Báo Quân đội nhân dân Điện tử thực hiện dưới hình thức các tác phẩm phát thanh podcast tại đây và video clip trên Chuyên trang Media Báo Quân đội nhân dân Điện tử, trân trọng mời bạn đọc xem thêm. 

Một số sự kiện trong nước và quốc tế diễn ra ngày 30-6:

Sự kiện trong nước

- Ngày 30-6-1923, trên chuyến tàu biển từ Hamburg (Đức), với giấy thông hành mang tên người thợ ảnh “Chen Vang”, Nguyễn Ái Quốc đã cập cảng Petrograd (Liên Xô cũ) để tham dự Đại hội lần thứ V Quốc tế Cộng sản.

leftcenterrightdel
Giấy thông hành số 1829, do Đại diện toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga tại Đức cấp cho Nguyễn Ái Quốc, bí danh “Chen Vang”, ngày 16-6-1923. 

- Ngày 30-6-1944, một số trí thức yêu nước và tiến bộ hoạt động ở Hà Nội tổ chức cuộc họp tại làng Thanh Xuân (trên đường Hà Nội – Sơn Tây) thành lập Đảng Dân chủ Việt Nam. 

- Ngày 30-6-1990, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VIII, kỳ họp thứ 7, đã thông qua Luật Công đoàn. Bộ luật này là cơ sở pháp lý để phát huy vai trò của công đoàn trong sự nghiệp đổi mới, phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo cơ chế thị trường, bảo đảm quyền dân chủ và lợi ích của người lao động trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Cùng ngày, Quốc hội nước ta đã thông qua Bộ luật Hàng hải Việt Nam.

leftcenterrightdel
 Kỳ họp thứ bảy, Quốc hội khóa VIII ngày 30-6-1990.

Sự kiện quốc tế:

- Ngày 30-6-1905, tạp chí danh tiếng của Đức Annalen der Physik (Biên niên Vật lý học) xuất bản bài viết “On the Electrodynamics of Moving Bodies” (Tạm dịch: Bàn về điện động lực học của các vật thể chuyển động) của Albert Einstein, trong đó giới thiệu “Thuyết tương đối hẹp” (Theory of Special Relativity).

leftcenterrightdel
Albert Einstein. Ảnh: Business Insider.

- Ngày 30-6-1960, Công-gô (Congo) giành độc lập từ Bỉ, thành lập nước Cộng hòa dân chủ Congo.

Theo dấu chân Người

- Ngày 30-6-1911, Bác Hồ với cái tên là “Văn Ba” đang làm phụ bếp trên chiếc tàu Đô đốc “Latouche - Tréville” đã ghé bến cảng “Port Said” của Ai Cập chuẩn bị vào kênh Suez để qua Địa Trung Hải hướng tới những cửa biển ở miền Nam nước Pháp.

- Ngày 30-6-1923, trên con tàu mang tên nhà cách mạng Đức “Karl Liebknecht”, Nguyễn Ái Quốc với giấy thông hành mang tên người thợ ảnh “Chen Vang” rời bến Hamburg (Đức) và cập bến cảng Petrograd (nay là Saint-Petersburg). Từ đây, Nguyễn Ái Quốc đã đến thủ đô Moscow, ở tại khách sạn Lux trên phố Tverskaya và liên hệ với Quốc tế Cộng sản với tư cách là một đảng viên của Đảng Cộng sản Pháp.

leftcenterrightdel
Thẻ đại biểu cấp cho Nguyễn Ái Quốc tham dự Đại hội lần thứ V Quốc tế cộng sản tại Moscow - Nga (ảnh bên trái) và Thẻ đại biểu tư vấn cấp cho Nguyễn Ái Quốc để tham dự Đại hội lần thứ V Quốc tế Cộng sản, tổ chức tại Moscow, Nga, từ ngày 17-6 đến ngày 8-7-1924 (ảnh bên phải).
leftcenterrightdel
Đồng chí Nguyễn Ái Quốc (hàng đầu, thứ 3 từ trái sang) cùng các đại biểu tham dự Đại hội V Quốc tế Cộng sản. Ảnh:Tư liệu.

- Ngày 30-6-1946, trong khuôn khổ chuyến thăm nước Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Viện khảo cổ về loài Người nổi tiếng ở Paris (Musée de l’Homme) và nhận xét: “Tuy phong tục mỗi dân mỗi khác, nhưng có một điều thì dân nào cũng giống nhau. Ấy là dân nào cũng ưa sự lành và ghét sự dữ”.

- Ngày 30-6-1947, Bác gửi điện chúc mừng tới Ban Chấp hành Đảng Dân chủ Việt Nam nhân kỷ niệm 3 năm thành lập. Với một tổ chức đảng phái tập hợp giới trí thức và những người yêu nước tầng lớp hữu sản ra đời trong cao trào Cách mạng Tháng Tám, bức điện chúc mừng của người đứng đầu nhà nước và cuộc kháng chiến ghi nhận: “Trong thế giới dân chủ, trong Việt Nam dân chủ, Đảng Dân chủ có một nhiệm vụ rất quan trọng làm cho dân chủ thắng lợi hoàn toàn... Với những người ái quốc và dân chủ không có đảng phái, phải lấy công tác thực tế về việc cứu quốc và kiến quốc mà thi đua nhau. Mỗi đồng chí phải là người kiểu mẫu trong sự hy sinh phấn đấu cho Tổ quốc, cho đồng bào”.

leftcenterrightdel
Thủ tướng Pháp Georges Bidault chào đón Chủ tịch Hồ Chí Minh sang thăm Cộng hòa Pháp (2-7-1946). Ảnh: Tư liệu.

- Ngày 30-6-1957, Báo Nhân Dân số 1209 có đăng bài viết “Xây dựng trong mùa lúa chín” của Chủ tịch Hồ Chí Minh với bút danh T.L. Bài viết có nêu một số câu chuyện về việc giúp đỡ lẫn nhau thu hoạch lúa chiêm của một số gia đình nông thôn ở xã Mỹ Hà, tỉnh Nam Định. Qua đó, Người chỉ rõ lợi ích của việc làm đổi công và xây dựng tổ đổi công ở nông thôn.

- Ngày 30-6-1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh họp Bộ Chính trị thảo luận tiếp về Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất.

Phát biểu ý kiến, Người nêu một số yêu cầu: “Việc bố trí các xí nghiệp phải hợp lý vừa bảo đảm cho sản xuất, vừa phục vụ chiến đấu tốt, vừa tận dụng được nguồn nhiên liệu sẵn có của địa phương và nước ta. Phải có kế hoạch cụ thể cho hợp tác quốc tế: nhờ nước nào và giúp đỡ cái gì. Cần cân nhắc kỹ vấn đề nhân lực, tiền lương, tài chính, văn hóa, xuất khẩu...”.

Cuối cùng, Người lưu ý cần cân nhắc kỹ các chỉ tiêu cho hợp lý và phương hướng thực hiện các chỉ tiêu này.

Cùng ngày, Báo Nhân Dân số 2294 có đăng điện mừng của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Quốc trưởng nước Cộng hòa Công-gô nhân dịp nước Cộng hòa Công-gô tuyên bố độc lập. 

(Sách Chủ tịch Hồ Chí Minh - Ngày này năm xưa, 2010 và Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật, 2006).

leftcenterrightdel
Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Hợp tác xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên gặt mùa (1954) Ảnh: hochiminh.vn 

Lời Bác dạy ngày này năm xưa

“Mỗi đồng chí phải là người kiểu mẫu trong sự hy sinh phấn đấu cho Tổ quốc, cho đồng bào.

Đây là lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh được trích trong Điện văn gửi Ban Chấp hành Đảng Dân chủ Việt Nam, ngày 30-6-1947.

(Hồ Chí Minh toàn tập, NXB Chính trị quốc gia – Sự thật, 2011)

Điện văn được gửi trong thời điểm nước nhà vừa mới giành độc lập chưa được bao lâu, thực dân Pháp lại dã tâm quay lại xâm lược nước ta.

leftcenterrightdel
 Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm bộ đội diễn tập (1957).

Lời dạy “Mỗi đồng chí phải là người kiểu mẫu trong sự hy sinh phấn đấu cho Tổ quốc, cho đồng bào” có ý nghĩa thiết thực, không chỉ là yêu cầu đối với các đồng chí trong Đảng Dân chủ, mà còn suy rộng ra tất cả các đồng chí cán bộ, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, mỗi người phải là người kiểu mẫu trong sự hy sinh phấn đấu cho Tổ quốc, cho đồng bào. Phải luôn tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng, đặt lợi ích của tập thể, của nhân dân lên trên lợi ích của cá nhân; phải gương mẫu, đoàn kết, chung sức, đồng lòng vượt qua khó khăn, gian khổ, hoàn thành thắng lợi sự nghiệp cách mạng, tiếp tục đưa đất nước phát triển tiến lên.

Thực hiện lời dạy của Bác, mỗi cán bộ, đảng viên của Đảng luôn nêu cao tính tiền phong gương mẫu, tích cực, tự giác trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ, góp phần cùng toàn Đảng thực hiện thắng lợi sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Ngày nay, trước yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, lời dạy của Bác vẫn vẹn nguyên giá trị, không những là tư tưởng chỉ đạo, phương châm hành động mà còn là yêu cầu đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, nhất là đội ngũ cán bộ, đảng viên phải đề cao trách nhiệm, phát huy tốt tính tiền phong gương mẫu, gương mẫu đi đầu trong thực hiện nghiêm Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, gắn với thực hiện có hiệu quả việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, thật sự là những cán bộ có tâm, có tầm, vì nước, vì dân, là tấm gương sáng để quần chúng nhân dân học tập và làm theo.

Quân đội nhân dân Việt Nam là lực lượng nòng cốt của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Mỗi cán bộ, chiến sĩ càng phải ra sức học tập và thực hiện tốt lời căn dặn của Bác. Trên từng cương vị, chức trách được giao, mỗi quân nhân phải nâng cao nhận thức, kiên định lập trường cách mạng; không ngừng phấn đấu vươn lên vượt qua khó khăn, gian khổ; ra sức học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Càng trong khó khăn, gian khổ bản lĩnh chính trị, niềm tin và ý chí quyết chiến, quyết thắng, tinh thần đoàn kết, thương yêu đồng chí, đồng đội, gắn bó máu thịt với nhân dân của cán bộ, chiến sĩ quân đội càng phải được khẳng định, phẩm chất cao quý “Bộ đội Cụ Hồ” ngày càng tỏa sáng, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Dấu ấn Bác Hồ trên Báo Quân đội nhân dân

Ngày 30-6-1959, trang nhất Báo Quân đội nhân dân số 600 có đăng ảnh Bác Hồ chia tay Tổng thống Cộng hòa Indonesia lên đường trở về nước.

leftcenterrightdel
Trang nhất Báo Quân đội nhân dân số 600 ra ngày 30-6-1959. 

Cũng trong ngày này năm 1964, trang nhất Báo Quân đội nhân dân số 1377 đã đăng ảnh Hồ Chủ tịch tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa III tại thủ đô Hà Nội.

leftcenterrightdel
 Trang nhất Báo Quân đội nhân dân số 1377 ngày 30-6-1964.

Trang nhất Báo Quân đội nhân dân số 2550 ra ngày 30-6-1968 có đăng ảnh “Cờ thưởng quyết tâm đánh giặc Mỹ xâm lược” của Chủ tịch Hồ Chí Minh thưởng bộ đội địa phương Minh Hóa – Quảng Bình, bộ đội pháo cao xạ 230 nhân dịp quân và dân miền Bắc bắn rơi chiếc máy bay Mỹ thứ 3.000.

leftcenterrightdel
 Trang nhất Báo Quân đội nhân dân số 2550 ra ngày 30-6-1968.
leftcenterrightdel
 

QUỲNH OANH (Tổng hợp)