Người tị nạn Afghanistan tại nhà thờ Hồi giáo Rizvia. Ảnh: Al Jazeera 

Tại trại tị nạn Omari nằm cách cửa khẩu chính giữa Afghanistan và Pakistan ở tỉnh Nangarhar, miền Đông Afghanistan chỉ vài trăm mét, các nhân viên cứu trợ nhân đạo làm việc suốt ngày đêm nhằm giúp những người trở về vượt qua cú sốc ban đầu. Trong số đó có ông Zakirullah, người đã sống hơn 20 năm tại Pakistan trước khi trở về Afghanistan cùng 6 người con đều sinh ra và lớn lên ở nước láng giềng này. Là người tỉnh Kunar ở miền Đông Afghanistan, ông Zakirullah hiện phải đối mặt với những khó khăn vượt xa thách thức tái hòa nhập thông thường. Trận động đất mạnh 6 độ richter xảy ra năm ngoái đã phá hủy nhà cửa, đất đai và tài sản của ông. Ông hy vọng chính quyền sẽ hỗ trợ cấp đất để gia đình có thể bắt đầu lại cuộc sống.

Theo báo cáo của Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), hơn 6,04 triệu người Afghanistan đã trở về từ Iran và Pakistan trong giai đoạn từ giữa tháng 9-2023 đến ngày 30-5-2026, tương đương khoảng 1/6 dân số Afghanistan. Báo cáo cho biết, nhiều người hồi hương đã sống hàng chục năm ở nước ngoài. Chính phủ Afghanistan đã bắt đầu triển khai các chương trình cấp đất cho người hồi hương. Phó phát ngôn viên Chính phủ Afghanistan Hamdullah Fitrat cho biết, 42.614 lô đất trên cả nước đã được dành riêng cho công tác tái định cư. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế vẫn vượt xa nguồn lực hiện có.

Khi màn đêm buông xuống trại tị nạn Omari, những đứa trẻ vẫn nô đùa giữa những dãy lều trắng, trong khi cha mẹ chúng trăn trở về một tương lai còn nhiều bất định. Đối với hàng nghìn người Afghanistan hồi hương, hành trình trở về quê hương đã khép lại, nhưng chặng đường gây dựng lại cuộc sống chỉ mới bắt đầu. Tình cảnh của những người Afghanistan hồi hương cho thấy sức ép ngày càng lớn đối với một quốc gia đang phải tiếp nhận hàng triệu người trở về trong thời gian ngắn. Các tổ chức nhân đạo cảnh báo rằng, nếu không nhận được sự hỗ trợ quốc tế mạnh mẽ hơn, những nỗ lực hỗ trợ hiện nay sẽ khó đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng của người hồi hương.