Theo trang mạng Euronews, đây là cuộc tiếp xúc song phương đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo sau nhiều tháng hai bên đàm phán về thời gian cũng như địa điểm của cuộc gặp. Cuộc gặp mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, đánh dấu một bước tiến hướng tới bình thường hóa quan hệ giữa Kiev và Budapest sau nhiều năm căng thẳng.

Trên thực tế, Ukraine đã đệ đơn xin gia nhập Liên minh châu Âu (EU) vào tháng 3-2022 và được trao quy chế ứng cử viên vào tháng 6 cùng năm-một quyết định nhanh chưa từng có trong lịch sử của khối. Đến tháng 6-2024, EU chính thức khởi động đàm phán với Ukraine về việc gia nhập khối. Tuy nhiên, tiến trình sau đó đã rơi vào bế tắc do vấp phải sự phủ quyết lúc bấy giờ của Hungary. Dưới thời Chính phủ của Thủ tướng Viktor Orbán, Hungary-một thành viên của cả EU lẫn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)-đã nhập khẩu nhiều dầu mỏ và khí đốt của Nga. Giữa lúc EU và NATO gia tăng sức ép với Nga liên quan tới cuộc xung đột tại Ukraine, Budapest vẫn duy trì quan hệ với Moscow, đồng thời xem Kiev là "mối đe dọa an ninh".

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (bên trái) gặp Thủ tướng Hungary Péter Magyar tại Brussels (Bỉ). Ảnh: president.gov.ua 

Chính phủ hiện nay của Thủ tướng Péter Magyar được đánh giá là có cách tiếp cận "ít đối đầu hơn" và "thực tế hơn" so với chính phủ tiền nhiệm. Vào tháng 6 năm nay, Chính phủ Hungary đã dỡ bỏ quyền phủ quyết của chính quyền tiền nhiệm đối với nỗ lực gia nhập EU của Ukraine và khối sau đó đã khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Kiev.

Mặc dù vậy, Thủ tướng Péter Magyar nhiều lần khẳng định Hungary sẽ không cung cấp vũ khí cho Ukraine, đồng thời kiên quyết đề nghị Kiev thực hiện cam kết bảo đảm quyền của cộng đồng người Hungary sinh sống tại Ukraine trước khi có thể đạt thêm tiến triển trong tiến trình gia nhập EU. Hồi đầu tuần này, Quốc hội Ukraine đã thông qua các sửa đổi luật và Tổng thống Volodymyr Zelensky sau đó ký ban hành luật mới nhằm mở rộng quyền sử dụng ngôn ngữ của các cộng đồng người thiểu số trong hệ thống giáo dục, đồng thời bảo đảm cơ sở pháp lý cho hoạt động của các trường học phục vụ những cộng đồng này. Động thái trên được cho là giúp giải quyết bất đồng kéo dài giữa Ukraine và Hungary liên quan đến quyền ngôn ngữ, giáo dục của cộng đồng khoảng 100.000 người Hungary sinh sống tại Ukraine. "Chúng tôi đánh giá đây là bước đầu tiên hướng tới khôi phục lòng tin lẫn nhau", Thủ tướng Péter Magyar tuyên bố trên mạng xã hội sau cuộc gặp với Tổng thống Volodymyr Zelensky.

Thủ tướng Péter Magyar cho biết hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ sớm gặp lại nhau, có thể là tại Ukraine; đồng thời khẳng định Hungary sẵn sàng hỗ trợ Ukraine bằng mọi biện pháp ngoại giao nhằm đạt được lệnh ngừng bắn và nền hòa bình lâu dài. Trong khi đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá cuộc gặp với Thủ tướng Péter Magyar là “rất tốt” và tuyên bố ông “không ngại” đến thăm Budapest.  

Mối quan hệ nồng ấm với Hungary được nhìn nhận tạo điều kiện thuận lợi cho tiến trình gia nhập EU của Ukraine. Để trở thành thành viên EU, ứng viên phải thực hiện những cải cách sâu rộng nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn của Brussels. Tiến trình này gồm hơn 30 chương đàm phán, chia thành nhiều nhóm lĩnh vực. Lịch sử EU cho thấy quá trình đàm phán để kết nạp một ứng viên là hành trình phức tạp, khó khăn, tốn kém, kéo dài nhiều năm, như Thổ Nhĩ Kỳ là một ví dụ điển hình. Thổ Nhĩ Kỳ chính thức bắt đầu đàm phán gia nhập EU từ năm 2005, song tiến trình này đã bị đình trệ kể từ năm 2018.