Sự kiện này đánh dấu mùa hè thứ hai liên tiếp-sau lệnh cấm kéo dài cả thế kỷ-người dân Paris và du khách có thể thỏa sức tắm mát ở dòng sông mang đầy ký ức lịch sử và văn hóa của thủ đô hoa lệ.Paris có một lịch sử “sâu sắc và phức tạp” với sông Seine. Dù có thời điểm bị cấm đoán, song cơ bản việc bơi lội trên con sông để giải nhiệt mùa hè từ nhiều thế kỷ vẫn được cư dân địa phương ưa chuộng.

CNN cho hay,  Theo thời gian, hoạt động này dần phát triển thành một sự kiện xã hội-thể thao quan trọng. Dọc bờ sông, những nhà hàng, quán cà phê sang chảnh mọc lên như nấm, đưa khu vực này trở thành một trong những địa điểm thời thượng nhất thành phố, thậm chí còn được chọn để tổ chức các sự kiện bơi lội trong Thế vận hội Olympic 1900.

Sông Seine nay đã trở thành điểm hút khách du lịch của Paris (ảnh minh họa). Ảnh: Reuters 

Thời hoàng kim của con sông bắt đầu tàn lụi vào khoảng đầu thế kỷ 20, khi hàng loạt tai nạn đuối nước, tai nạn giao thông đường thủy buộc Chính phủ Pháp phải ban hành lệnh cấm toàn bộ hoạt động bơi lội trên sông từ năm 1923.

Bất chấp lệnh cấm của chính quyền, thú bơi lội trên sông Seine “một cách lén lút” dường như càng kích thích tính ưa mạo hiểm của một số cư dân. Tuy nhiên, thú vui này đã rơi vào vòng xoáy “tự hủy”, không phải do lệnh cấm, mà bởi “cái chết lâm sàng” của dòng sông. Trước sự phát triển nhanh chóng của vùng đô thị, dòng sông thơ mộng đã biến hình thành “một dòng nước thải đô thị khổng lồ”-CNN mô tả. Hơn 1/2 lượng nước thải của khu vực được đổ thẳng ra sông mà không qua xử lý. Hệ sinh thái của sông gần như bị hủy hoại hoàn toàn và đến năm 1970, dòng sông gần như đã “chết” về mặt sinh học, quần thể cá chỉ còn lại 3 loài sống sót.

Sau nhiều thập kỷ nỗ lực mà chưa đạt kết quả, năm 2016, Thị trưởng Paris Anne Hidalgo tái khởi động dự án “hồi sinh” sông Seine ngay trước khi Pháp bước vào cuộc đấu giành quyền đăng cai Thế vận hội Olympic 2024. Dự án tiêu tốn hơn 1,5 tỷ USD, với một công trình kỹ thuật đồ sộ nhằm cải tạo hệ thống xử lý nước thải của thủ đô, lần đầu tiên kết nối hàng nghìn ngôi nhà ven sông với mạng lưới cống thoát nước. Công trình bao gồm bể chứa nước ngầm Austerlitz, một khối trụ bê tông khổng lồ nằm chìm trong lòng đất, rộng 50m, sâu 30m, có thể chứa 50.000m3 nước, tương đương với thể tích của khoảng 20 bể bơi tiêu chuẩn Olympic. Bể chứa này được thiết kế để thu giữ toàn bộ lượng nước mưa và nước thải trong thành phố, không cho nước chưa qua xử lý chảy thẳng ra sông trong những trận mưa lớn. Các cơ sở xử lý nước thải trên toàn khu vực cũng được nâng cấp lên tiêu chuẩn hiện đại.

Cùng với đó, một chiến dịch làm sạch quy mô lớn cũng được triển khai trong nhiều năm, nhằm loại bỏ rác thải, chất thải công nghiệp và vi khuẩn nguy hiểm gây ô nhiễm nguồn nước. Chính quyền Paris cũng đã cải tạo các tuyến đường xe chạy dọc hai bờ sông Seine thành khu vực thân thiện cho người đi bộ, trồng thêm 130.000 cây xanh, tạo ra những không gian xanh bao phủ khắp thành phố...  

Tuy nhiên, không phải các vận động viên Olympic, mà chính cái nắng nóng bất thường trong những mùa hè gần đây ở Paris cuối cùng đã phá vỡ rào cản tâm lý về một “con sông chết”, khiến ngay trong lần mở cửa trở lại đầu tiên hè năm ngoái, dòng sông huyền thoại đã dang rộng vòng tay chào đón khoảng 100.000 lượt người tới bơi lội.

Sự hồi sinh của dòng sông Seine huyền thoại ở thủ đô Paris hoa lệ-với quần thể cá nay lên tới gần 40 loài-đã thắp lên hy vọng cho nhiều tuyến đường thủy đô thị khác trên thế giới, vốn bị ảnh hưởng nặng nề trong những năm gần đây bởi ô nhiễm, biến đổi khí hậu và việc khai thác quá mức nguồn nước. 

Theo một báo cáo mới công bố của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), 50% các quốc gia hiện đang có một hoặc nhiều loại hệ sinh thái liên quan đến nước, bao gồm sông, hồ, vùng đất ngập nước, tầng chứa nước ngầm, đang trong tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Sự suy thoái của các nguồn nước đã gây ảnh hưởng sâu sắc đến các cộng đồng trên toàn thế giới, đe dọa nguồn cung nước ngọt, gây nguy cơ thiếu lương thực và cản trở sản xuất thủy điện.  

Ấn Độ đã đầu tư 4 tỷ USD để làm sạch sông Hằng trong khoảng một thập kỷ qua. Thủ đô London của Anh đầu tư xây dựng một hệ thống cống siêu hiện đại dài 25km. Sông Hudson chảy quanh thành phố New York (Mỹ) đang hồi phục sau nỗ lực kéo dài hàng thập kỷ để làm sạch ô nhiễm hóa chất... Trên tất cả, sự hồi sinh của sông Seine là minh chứng cho thấy, bằng ý chí, nỗ lực và hành động cụ thể, xu hướng suy thoái các nguồn nước là hoàn toàn có thể đảo ngược.