Quốc hội khóa hiện tại còn hoạt động đến ngày 3-1-2027. Theo Ynetnews, tiến sĩ Shira Efron, nhà nghiên cứu cấp cao tại RAND, cho rằng ông D.Trump có thể chọn leo thang trước thời điểm đó và mô tả chiến dịch như một đòn đánh cuối cùng có tính quyết định. Song cả Tổng thống D.Trump và Phó tổng thống J.D.Vance đều coi cuộc chiến với Iran là nguyên nhân chính khiến Đảng Cộng hòa thất bại. 

Bởi vậy, tiếp tục chiến tranh có thể khoét sâu bất mãn trong lòng nước Mỹ. Thỏa hiệp cũng là điều ngoài mong muốn, bởi Nhà Trắng không muốn bị nhìn nhận đây là bước nhượng bộ cho thấy sự thất bại của Washington trong cuộc chiến. 

Các nỗ lực trung gian hòa giải đang được thúc đẩy nhằm ngăn nguy cơ xung đột tái bùng phát giữa Mỹ và Iran (ảnh minh họa). Ảnh: Anadolu 

Thay đổi cán cân quyền lực tại Quốc hội cũng khó dẫn đến điều chỉnh căn bản trong chính sách đối ngoại của Mỹ, bao gồm chính sách Trung Đông, ít nhất trong ngắn hạn. Bình luận trên Arab News, ông Abdel Aziz Aluwaisheg, Trợ lý Tổng thư ký Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) nhận định Đảng Dân chủ có thể thúc đẩy một nghị quyết yêu cầu chấm dứt chiến sự, song khó tập hợp đủ 2/3 số phiếu để vượt qua quyền phủ quyết của tổng thống. Việc ngăn chặn cấp ngân sách cho cuộc chiến cũng gặp trở ngại khi xung đột đang diễn ra. Kết quả bầu cử vì thế có thể làm tăng sức ép lên Nhà Trắng trước cả khi Quốc hội dùng nghị quyết hay ngân sách để buộc chính quyền đổi hướng.

Trong khi đó, trên bàn đàm phán, Washington và Tehran vẫn giằng co về việc bên nào phải đi bước đầu tiên. Một quan chức cấp cao Iran xác nhận Tehran đã chuyển tới Mỹ qua trung gian Qatar đề xuất gồm 7 điều kiện tiên quyết. Theo Reuters và Khaleej Times, các điều kiện tập trung vào việc chấm dứt chiến sự, dỡ bỏ phong tỏa và trừng phạt, cùng các yêu cầu về tài sản và bồi thường. Tehran muốn những vấn đề này được xử lý trước khi bước vào đàm phán hạt nhân.

Washington muốn Tehran cam kết về chương trình hạt nhân ngay từ đầu và mở lại eo biển Hormuz trong vòng 7 ngày, đổi lại Mỹ sẽ xem xét nới lỏng một số biện pháp trừng phạt. Tehran lại muốn Washington có động thái cụ thể về trừng phạt dầu mỏ trước khi đưa ra những cam kết như chuyển uranium làm giàu ở mức cao sang nước thứ ba. Mỗi bên đều muốn thấy đối phương hành động trước khi thực hiện phần cam kết của mình. Bởi vậy, trình tự thực hiện và các bảo đảm đi kèm vẫn là những vướng mắc mà các kênh trung gian chưa tháo gỡ được.

Phó tổng thống Vance cho biết trao đổi về khả năng nối lại đàm phán hạt nhân và vấn đề Hormuz đã có tiến triển. Qatar và Saudi Arabia tiếp tục làm trung gian. Song những tín hiệu ngoại giao ấy xuất hiện cùng lúc với thông tin Mỹ tăng cường lực lượng tại Trung Đông. Hai cuộc tấn công bất ngờ nhằm vào Iran trong hai năm qua đều diễn ra khi đối thoại qua các kênh trung gian vẫn được duy trì. Tiền lệ đó khiến cả Mỹ và Iran đều dè dặt hơn trước yêu cầu đi bước đầu tiên.

Trên Ynetnews, chuyên gia Danny Citrinowicz nhận định nếu bị tấn công, Iran có thể mở rộng xung đột, nhắm vào các nước vùng Vịnh để gây sức ép lên Washington. Nguy cơ Hezbollah, lực lượng Houthi và các nhóm dân quân người Shi’ite tại Iraq nhập cuộc có thể đẩy đối đầu lan ra nhiều mặt trận. Ngay cả khi Mỹ chọn một đòn đánh hạn chế, quy mô đáp trả vẫn tùy thuộc vào tính toán của Tehran. Một đòn đánh mà Washington dự tính giới hạn có thể kéo các nước vùng Vịnh vào vòng xoáy đối đầu. Nếu hai bên duy trì trạng thái tạm lắng trong khi phong tỏa trên biển tiếp diễn, chỉ một vụ đụng độ tại Hormuz cũng có thể tạo sức ép mới lên giá năng lượng.

Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ đã cho thấy cái giá chính trị mà Đảng Cộng hòa phải trả khi chiến tranh và giá nhiên liệu đè nặng lên cử tri. Sức ép ấy buộc Nhà Trắng phải tính đến lối ra, nhưng việc tháo gỡ bế tắc còn tùy thuộc vào những nhượng bộ cụ thể của cả Washington và Tehran. Chừng nào hai bên còn chờ đối phương đi trước, các nước trung gian vẫn phải tìm cách thu hẹp bất đồng trong lúc nguy cơ chiến sự tái diễn luôn hiện hữu.