Chuyển hóa định hướng chiến lược thành kết quả thực tế

Bước chuyển mạnh từ hiệu quả dẫn dắt, kích hoạt đầu tư

Một năm sau Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ I, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ giai đoạn ổn định tổ chức, khai thác không gian phát triển mới sau hợp nhất sang giai đoạn tăng tốc thực hiện các mục tiêu chiến lược. Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới tạo thêm động lực quan trọng để thành phố phát huy tiềm lực, lợi thế, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực tổ chức thực hiện.

Hạ tầng giao thông ở phía Đông TP Hồ Chí Minh đã chuyển biến mạnh mẽ sau một năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ I. Ảnh: LƯƠNG ANH

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Văn Được, nguyên Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, nay là Phó bí thư Thường trực Thành ủy thành phố nhấn mạnh 3 yếu tố quan trọng: Nhanh chóng ổn định tổ chức, vận hành thông suốt mô hình chính quyền địa phương sau hợp nhất; duy trì đà tăng trưởng kinh tế; từng bước chuyển hóa định hướng chiến lược thành các chương trình, dự án và sản phẩm cụ thể. Kết quả được thể hiện qua các chỉ số kinh tế: Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng liên tục qua các quý, từ 8,57% trong quý I lên 8,68% trong quý II và 9,86% trong quý III, mức cao nhất trong 10 năm qua. Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng quý IV ở mức 13,23%, đưa tốc độ tăng trưởng cả năm 2026 đạt mức 10,2%. Trong 10 tháng năm 2026, thu ngân sách đạt 762 nghìn tỷ đồng, tăng 16%; thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 19,1 tỷ USD, gấp hơn 4 lần cùng kỳ năm 2025, dẫn đầu cả nước. Giải ngân đầu tư công đạt 118,3 nghìn tỷ đồng, bằng 80,1% kế hoạch.

Thành phố xác định đầu tư công phải thực sự trở thành nguồn vốn mồi, dẫn dắt và kích hoạt đầu tư toàn xã hội. Với kế hoạch vốn năm 2026 là 147,6 nghìn tỷ đồng, thành phố tập trung tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng; đồng thời khơi thông pháp lý các dự án tồn đọng, đẩy nhanh đấu giá quỹ đất đủ điều kiện để đưa nguồn lực tư nhân vào sản xuất, kinh doanh. Đến nay, thành phố đã tháo gỡ 821 dự án tồn đọng, chiếm 61% tổng số dự án thuộc diện rà soát. Những tháng cuối năm, thành phố tập trung khởi công 14 công trình trọng điểm, gồm 9 dự án đầu tư công và 5 dự án hợp tác công tư (PPP), đồng thời huy động hơn 1,2 triệu tỷ đồng cho đầu tư phát triển. Hiệu quả dẫn dắt đầu tư còn thể hiện qua tiến độ các công trình hạ tầng chiến lược. Tuyến chính đường cao tốc TP Hồ Chí Minh-Mộc Bài đã khởi công. Metro số 2 Bến Thành-Tham Lương hoàn thành 100% giải phóng mặt bằng, triển khai thi công. Các nút giao An Phú, Mỹ Thủy và dự án mở rộng Quốc lộ 50 cũng được đẩy nhanh tiến độ...

Cùng với hạ tầng giao thông, thành phố phát huy lợi thế cảng biển, logistics và các trung tâm kinh tế. Khu thương mại tự do gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ đã được thành lập. Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh chính thức vận hành; thứ hạng Trung tâm Tài chính toàn cầu (GFCI) tăng 11 bậc, lên vị trí 84. Thương mại, dịch vụ và sản xuất công nghiệp tiếp tục đóng góp tích cực vào tăng trưởng. Trong 10 tháng qua, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt gần 1,68 triệu tỷ đồng, tăng 14,7%; khách quốc tế đạt 9,34 triệu lượt, tăng 36,9%; xuất khẩu đạt 84,87 tỷ USD, tăng 10,93%; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11%.

Một chuyển biến đáng chú ý khác là tăng trưởng từng bước được chuyển hóa thành chất lượng sống. Thành phố đưa vào sử dụng 1.027 phòng học mới trước năm học 2026-2027; hơn 9,6 triệu người được khám sức khỏe, khám sàng lọc và cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử; thực hiện di dời 2.987 căn nhà trên và ven kênh rạch; khoảng 22.900 căn nhà ở xã hội đang được triển khai xây dựng.

Những kết quả trên đã phản ánh sinh động hiệu quả vận hành của bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo các đồng chí lãnh đạo thành phố, điều quan trọng là hệ thống chính trị phải chuyển từ tư duy ban hành chủ trương sang tổ chức thực hiện, từ có nghị quyết đến phải có công trình, dự án và sản phẩm cụ thể. Hiệu quả công việc, sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp phải là thước đo năng lực hoạt động của bộ máy. Thực tiễn một năm qua cho thấy, cơ chế đặc thù là điều kiện cần, tổ chức thực hiện mới quyết định hiệu quả. Phân cấp phải đi cùng trách nhiệm; nguồn vốn phải gắn với tiến độ; quy hoạch phải gắn với dự án và khả năng huy động nguồn lực. Những vấn đề như xác định giá đất, giải phóng mặt bằng, xử lý dự án tồn đọng và nâng cao năng lực chính quyền cơ sở... tiếp tục được tập trung giải quyết rốt ráo.

5 đột phá chiến lược để tăng tốc

Mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 10-11%/năm đòi hỏi thành phố phải đổi mới mô hình phát triển, khai thác hiệu quả nguồn lực và tạo ra những động lực tăng trưởng mới. Thành phố xác định 5 đột phá chiến lược, tập trung vào những vấn đề có tính nền tảng.

Thứ nhất, đột phá về thể chế, quy hoạch và năng lực thực thi. Thành phố khẩn trương hoàn thiện các quy định phân cấp, phân quyền để triển khai hiệu quả Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1-10-2026; tổ chức thực hiện Quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm theo mô hình đô thị đa trung tâm.

Thứ hai, đột phá về hạ tầng giao thông và kết nối liên vùng. Thành phố tập trung triển khai các tuyến đường vành đai 2, 3, 4, các trục đường cao tốc, hệ thống đường sắt đô thị gắn với mô hình TOD; kết nối đồng bộ cảng biển, sân bay và trung tâm logistics. Giai đoạn 2026-2030, thành phố triển khai 23 công trình tăng năng lực thông hành, đầu tư 5 bến xe buýt, mở các tuyến kết nối Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Dương, sân bay Long Thành và hệ thống đường sắt đô thị.

Thứ ba, đột phá trong khơi thông nguồn lực tài chính và đất đai. Thành phố tập trung giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng, khai thác hiệu quả quỹ đất theo quy hoạch, đẩy mạnh hợp tác công tư và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Thứ tư, đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thành phố ưu tiên phát triển các ngành công nghệ mũi nhọn như vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo và năng lượng sạch; hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy ứng dụng dữ liệu lớn và công nghệ số trong quản trị, sản xuất, đưa kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo.

Thứ năm, đột phá về chỉnh trang đô thị và an sinh xã hội. Thành phố tập trung phát triển nhà ở xã hội, cải thiện điều kiện sống tại các khu dân cư, di dời và tái định cư nhà trên và ven kênh rạch, giải quyết tình trạng ngập nước, ô nhiễm môi trường. Đáng chú ý, chỉ tiêu di dời nhà trên và ven kênh rạch được nâng từ 20.000 căn lên 40.000 căn, thể hiện quyết tâm rất cao của Đảng bộ, chính quyền thành phố.

Huy động sức dân và trách nhiệm công bộc

Dấu ấn lãnh đạo, điều hành của Thành ủy và UBND thành phố trong năm qua thể hiện ở sự thống nhất trong chỉ đạo và quyết tâm đưa Nghị quyết vào thực tiễn. Kinh nghiệm bước đầu rút ra cho đội ngũ cán bộ các cấp là những việc đã xác định rõ thẩm quyền, đủ điều kiện pháp lý thì phải giải quyết ngay, không để sự chậm trễ trong quy trình nội bộ làm mất cơ hội đầu tư và phát triển. Cán bộ, công chức phải chủ động giải quyết công việc đến cùng, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm.

Trong thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục phân loại từng dự án, từng vướng mắc, xác định cơ quan và người chịu trách nhiệm, tiến độ giải quyết cụ thể; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát. Thước đo cao nhất của phát triển là chất lượng cuộc sống. Thành phố đã miễn 100% giá vé trên 134 tuyến xe buýt từ ngày 1-7-2026; tỷ lệ phương tiện vận tải công cộng xanh đạt 60,2%, khối lượng vận tải hành khách công cộng tăng 13,4%. Chiến dịch “150 ngày đêm” đưa vào sử dụng 1.027 phòng học mới, giai đoạn 2 tiếp tục triển khai thêm 301 phòng học.

Từ năm học 2026-2027, thành phố thực hiện miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Những chính sách ấy góp phần cụ thể hóa mục tiêu để người dân được thụ hưởng thành quả phát triển thiết thực hơn. Mọi chủ trương, chính sách và hoạt động điều hành đều phải hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống. Thành phố mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, ủng hộ, đóng góp ý kiến và giám sát của nhân dân; đồng thời xác định doanh nghiệp là động lực quan trọng của tăng trưởng, sự lớn mạnh của doanh nghiệp cũng chính là sức mạnh của kinh tế thành phố...