Cuộc đàm phán tại Abu Dhabi thu hút sự quan tâm của dư luận và truyền thông quốc tế không chỉ bởi sự trở lại của cuộc tiếp xúc trực tiếp giữa đại diện Nga, Mỹ và Ukraine sau gần 9 tháng gián đoạn kể từ vòng đàm phán ba bên tại Geneva (Thụy Sĩ) hồi tháng 2-2026, mà còn bởi những kỳ vọng mới đối với tiến trình tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột.

Tại vòng đàm phán ở Geneva, các bên đã không đạt được văn kiện chung, thỏa thuận hay đột phá đáng kể nào. Ông Vladimir Medinsky, Trợ lý Tổng thống Nga, Trưởng phái đoàn đàm phán Nga khi đó, mô tả quá trình thương lượng là “khó khăn nhưng mang tính chuyên nghiệp”.

Quang cảnh đàm phán ba bên giữa Mỹ, Nga và Ukraine tại Geneva (Thụy Sĩ), ngày 17-2-2026. Ảnh: RIA Novosti

Tại vòng đàm phán sắp tới ở Abu Dhabi, ông Medinsky tiếp tục đảm nhiệm cương vị trưởng đoàn Nga. Phái đoàn Mỹ dự kiến do ông Steve Witkoff, Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump và ông Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump, dẫn đầu. Trong khi đó, phái đoàn Ukraine sẽ do người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine Rustem Umerov làm trưởng đoàn.

Một điểm đáng chú ý là thành phần phái đoàn Nga lần này được mở rộng với sự tham gia của nhiều quan chức thuộc các cơ quan ngoại giao và quân sự. Bên cạnh Thứ trưởng Ngoại giao Mikhail Galuzin còn có Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov, cùng hai quan chức thuộc Bộ Tổng Tham mưu các lực lượng vũ trang Nga. Đáng chú ý, tất cả những nhân vật này đều tham dự cuộc họp của Tổng thống Nga Vladimir Putin với các thành viên thường trực Hội đồng An ninh Liên bang Nga trước thềm đàm phán ba bên tại Abu Dhabi.

Sự điều chỉnh về thành phần phái đoàn, cùng việc đưa vấn đề đàm phán ra thảo luận ở cấp Hội đồng An ninh Liên bang Nga, cho thấy Moscow đặt tiến trình này trong mối liên hệ với những lợi ích an ninh chiến lược rộng lớn hơn, chứ không chỉ giới hạn ở việc tìm kiếm giải pháp cho xung đột Ukraine. Theo Izvestia, nhà phân tích Tigran Meloyan thuộc Trung tâm Nghiên cứu Địa Trung Hải thuộc Trường Đại học Kinh tế cao cấp (HSE) của Nga, nhận định việc đưa chương trình nghị sự đàm phán ra thảo luận ở cấp Hội đồng An ninh Liên bang Nga cho thấy Moscow coi đây là vấn đề gắn với những lợi ích quốc gia cốt lõi. Đặc biệt, sự hiện diện của Thứ trưởng Ngoại giao Nga Ryabkov, người phụ trách vấn đề về quan hệ với Mỹ, kiểm soát vũ khí và không phổ biến vũ khí hạt nhân, có thể mở rộng phạm vi thảo luận vượt ra ngoài khuôn khổ xung đột Nga - Ukraine. Đây cũng được xem là tín hiệu cho thấy Nga sẵn sàng trao đổi với Washington về những nguyên tắc định hình cấu trúc an ninh tương lai tại châu Âu, cũng như khả năng nối lại đối thoại về ổn định chiến lược.

Vấn đề bảo đảm an ninh được xác định là một trong những trọng tâm của vòng đàm phán. Theo người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov, các cuộc thảo luận tại Abu Dhabi sẽ tập trung vào những vấn đề an ninh, cơ chế và cam kết bảo đảm an ninh cho các bên. Trong khi đó, Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Witkoff cho biết chương trình nghị sự dự kiến bao gồm các thỏa thuận về bảo đảm an ninh sau xung đột, biện pháp giảm leo thang căng thẳng, vấn đề nhân đạo và những bước đi tiếp theo hướng tới giải quyết hòa bình.

Việc bảo đảm an ninh là một trong những nút thắt lớn nhất trong tiến trình tìm kiếm giải pháp cho xung đột. Đây không đơn thuần là vấn đề đưa ra những cam kết vào văn bản, mà còn liên quan đến cơ chế thực thi, mức độ ràng buộc và khả năng duy trì các cam kết trong dài hạn. Đối với mỗi bên, những bảo đảm này có ý nghĩa khác nhau, trong khi lập trường của Nga, Mỹ và Ukraine vẫn còn nhiều khác biệt. Do đó, việc tìm kiếm một khuôn khổ bảo đảm an ninh có thể dung hòa lợi ích của các bên sẽ là thách thức không nhỏ.

Moscow nhiều lần khẳng định sẵn sàng giải quyết xung đột tại Ukraine bằng biện pháp chính trị - ngoại giao, song nhấn mạnh rằng một giải pháp bền vững phải xử lý được những nguyên nhân gốc rễ dẫn đến xung đột, đồng thời tính đến lợi ích an ninh của Nga. Theo lập trường của Nga, mục tiêu không chỉ là chấm dứt xung đột trước mắt, mà còn phải đạt được một nền hòa bình lâu dài và bền vững trên cơ sở giải quyết những mâu thuẫn căn bản. Trước thềm đàm phán ba bên tại Abu Dhabi, Washington đã tìm cách thống nhất với các đồng minh châu Âu về các điều khoản dàn xếp xung đột. Tại cuộc tham vấn ở Brussels (Bỉ) ngày 4 và 5-11 vừa qua, hai bên tập trung thảo luận về vấn đề tái thiết Ukraine và các giải pháp bảo đảm an ninh, song vẫn chưa tìm được tiếng nói chung trong cách tiếp cận.

Việc nối lại đàm phán tại Abu Dhabi cho thấy cánh cửa tìm kiếm giải pháp chính trị - ngoại giao cho cuộc xung đột vẫn chưa khép lại. Vòng đàm phán lần này tạo cơ hội để các bên tăng cường đối thoại, tìm kiếm tiếng nói chung và từng bước tháo gỡ những nút thắt then chốt. Dẫu vậy, từ bàn đàm phán đến đạt được một thỏa thuận mang tính đột phá vẫn là chặng đường dài, bởi những bất đồng về cơ chế bảo đảm an ninh và các điều kiện chấm dứt xung đột không dễ thu hẹp.