Một lời có thể định thiên hạ. Hay như cách nói dân gian, dùng “võ miệng” cũng có thể khuynh đảo thiên hạ. Xưa nay, những người miệng lưỡi sắc hơn gươm, dùng "võ miệng" thắng võ lực, dùng tài ăn nói, biến lời nói thành sức mạnh để thay đổi thế cục, đều lưu sử sách.
Chuyện này đã được sử sách từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây ghi lại. Mưu sĩ Gia Cát Lượng - nhân vật thời Tam Quốc (Trung Quốc), là điển hình. Ông có trí tuệ siêu phàm, có khả năng nắm bắt tâm lý con người vi diệu, có tài thuyết pháp, dùng “ba tấc lưỡi” khuyên người, khích người mà kết liên minh, xoay thế cục, để rồi định thiên hạ. Kinh điển hơn, “võ miệng” của Gia Cát Khổng Minh còn mắng chết cả Vương Lãng, một lão thần trải hai triều Hán - Nguỵ, đủ thấy, “võ miệng” cũng thật nguy hiểm.
 |
| Các đội cứu hộ khẩn cấp của Israel tại hiện trường vụ tấn công tên lửa của Iran vào một khu dân cư ở Tel Aviv. Ảnh: EPA |
Thời nay cũng vậy, “binh bất yếm trá”, dụng binh có thể nói dối. “Võ miệng” vì thế vẫn luôn là vũ khí sắc bén, thậm chí còn mạnh hơn cả vạn quân tinh nhuệ, vũ khí tầm xa. Đặc biệt, trong ma trận thông tin thật giả khó phân minh, vũ khí này đôi khi gây ra thiệt hại khôn lường cho đối phương.
Trong cuộc chiến toàn diện trên mọi phương diện, những tuyên bố kiểu “sáng nắng chiều mưa” không chỉ làm cho đối phương rối loạn về sách lược, mà lòng dân đôi khi cũng sinh nghi ngờ, thậm chí không ít người mất phương hướng, nếu công tác tuyên truyền, giải thích không được làm tốt.
Lời nói như gươm khi nó đâm chí mạng đối thủ và thu lợi cho mình. Một tuyên bố đủ sức nặng sẽ khiến hòa bình lập lại, nhưng cũng có thể khiến leo thang chiến sự, kinh tế chao đảo. “Võ miệng” vì thế còn được sử dụng như một thủ đoạn, nguy hiểm hơn vạn lần bom đạn trên chiến trường.
Vào thời điểm vô cùng nhạy cảm, mang tính quyết định sẽ leo thang hay chấm dứt xung đột tại Trung Đông như hiện nay, khi mà cả thế giới đang dõi theo từng lời nói và hành động của những người đứng đầu các quốc gia tham chiến, mỗi tuyên bố của họ, dù thật lòng hay chiến thuật, đều là những đòn cân não.
Nếu chỉ tin vào lời nói một chiều hay bị tác động bởi “võ miệng” từ những thông tin được tạo ra có chủ đích từ đối thủ, tất sẽ lâm vào cảnh mất phương hướng mà đi đến vội vàng, hoạch định sách lược hồ đồ, tệ hơn là sai đường, mất thế chủ động, hại tới chung cuộc.
Trong các cuộc đọ sức, nhất là trên bàn đàm phán, "võ miệng" đôi khi vẫn thắng võ lực là thế!
Iran và Israel đã nhắm vào các cơ sở hạt nhân của nhau mà tấn công. Cuộc xung đột đã có dấu hiệu leo thang ở mức đặc biệt nguy hiểm.
Eo biển Hormuz gần như đóng cửa, thế giới đảo lộn, vô vàn kế hoạch phải thay đổi… dù muộn nhưng đã đến lúc người ta buộc phải dịch chuyển cấu trúc dòng chảy thương mại toàn cầu vốn định hình nhiều thập niên qua.
Các vụ ám sát liên tiếp nhằm vào lãnh đạo cấp cao Iran trong chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel cho thấy bước leo thang mới trong phương thức tiến hành chiến tranh. Tuy nhiên, dù gây tổn thất nặng nề về nhân sự, kế hoạch “đánh vào đầu não” chưa làm suy chuyển nền tảng quyền lực của Tehran, trái lại còn tiềm ẩn nguy cơ kéo dài và làm phức tạp thêm cục diện khu vực.
Công nghệ càng phát triển, tốc độ và sự chính xác của vũ khí tấn công tỷ lệ thuận với tốc độ hủy diệt các mục tiêu. Tốc độ vũ khí tối tân nhanh bao nhiêu, tốc độ sự khổ đau của những người dân trong cuộc chiến thêm nhanh bấy nhiêu.
Với hệ thống tên lửa, nút bấm khi ấn nó sẽ khởi nguồn cho hành trình quả tên lửa đã được nạp đầy nhiên liệu phóng đi, mang theo đầu đạn công phá mục tiêu đã chỉ thị.
Cuộc xung đột tại Trung Đông đang cho thấy, cuộc đấu trí của lực lượng tình báo các bên tuy diễn ra vô hình, âm thầm, nhưng sức công phá và ảnh hưởng của vũ khí tĩnh lặng này là vô cùng lớn.
Trước dấu hiệu rõ rệt về sự leo thang xung đột từ phía đồng minh Mỹ-Israel, như việc Mỹ điều thêm tàu sân bay, sản xuất và cung cấp thêm vũ khí cho Israel, phối hợp gia tăng không kích trên quy mô lớn, Iran muốn có bước chuyển chiến lược và làm dịu tình hình khi tuyên bố gửi lời xin lỗi chân thành đến các quốc gia Vùng Vịnh bị ảnh hưởng bởi hành động của Iran. Nhưng lời xin lỗi bị rút lại sau vài tiếng, bởi liên minh Mỹ và Israel tiếp tục sử dụng lãnh thổ các nước này tấn công trở lại Iran.
Không phải ngẫu nhiên quân đội Israel bắt đầu mở chiến dịch tiến hành tập kích các kho dầu và nhà máy lọc dầu lớn của Iran. Việc Israel chuyển từ tấn công mục tiêu chính trị và quân sự sang các cơ sở công nghiệp quan trọng thuộc lĩnh vực dầu mỏ và hóa lọc dầu của Iran cho thấy những tính toán dọn đường cho một cuộc chiến nhằm tiêu hao sức mạnh của Iran.
Tháng 1-2026 thế giới chấn động khi lực lượng đặc nhiệm của Mỹ bất ngờ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Hơn 2 tháng sau, vào ngày 8-3, nước Mỹ “chính thức công nhận” chính phủ lâm thời của Venezuela, đi kèm là các bản “thỏa thuận” hợp tác liên quan đến khai thác nguồn vàng và dầu ở quốc gia có trữ lượng dầu lớn nhất thế giới. Cả thế giới giờ đây có lẽ đã nhìn thấy “thâm ý” đầu rắn và giếng dầu trong vụ bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro.
Chiến sự Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt cho dù đã có những tuyên bố mang tính tích cực hơn. Trên thực địa, bom đạn, tên lửa hạng nặng vẫn bay qua bay lại nhằm vào nhau, bất chấp tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định “mục tiêu quan trọng” đã đạt được, và “Chúng tôi đã chiến thắng theo nhiều cách. Đây sẽ chỉ là một chiến dịch ngắn hạn”.
Sau 2 tuần diễn ra xung đột quân sự giữa liên quân Mỹ - Israel với Iran, chỉ tính riêng tại Iran, ít nhất 1.332 dân thường đã thiệt mạng, 9.669 công trình dân sự hư hại hoặc bị phá hủy. Số các công trình quân sự, hệ thống vũ khí của quân đội chưa tính.
Chiến sự Trung Đông đang đứng trước những ngã rẽ mấu chốt. Hoặc sẽ sớm kết thúc, hoặc sẽ leo thang. Mọi toan tính đang ở lúc cực điểm.
Xung đột quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel với Iran đang không chỉ ảnh hưởng tới các lĩnh vực kinh tế và đời sống người dân trên toàn cầu, mà xét về góc độ quân sự, đây là cuộc xung đột mang nhiều nét điển hình chiến tranh hiện đại.
Cuộc xung đột giữa Iran và liên quân đang ở thời điểm căng thẳng và nguy hiểm nhất, khi những cảnh báo theo kiểu “tối hậu thư” đậm mùi thuốc súng liên tục được phát đi, mà đồng hồ thì đang đếm ngược về thời hạn chót.
Mối quan hệ giữa Mỹ cùng các đồng minh thân thiết trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang có dấu hiệu rạn nứt nghiêm trọng. Càng đánh mạnh, càng yêu cầu lớn về hậu cần, trang bị, vũ khí, không gian tác chiến, với vai trò đồng minh, Mỹ muốn NATO chia sẻ. NATO dứt khoát: Không!
Mấy ngày qua, liên tục các tuyên bố muốn chấm dứt chiến sự từ những người nắm quyền lực của các bên tham chiến đưa ra. Tưởng như sau các tuyên bố ấm áp ấy, hòa bình sẽ được lập lại tới nơi. Thế nhưng, tàu chiến, máy bay, binh sĩ vẫn được điều động rầm rập tới Trung Đông.
Cuộc xung đột ở Trung Đông đã trải qua trọn vẹn một tháng, với tốc độ, cường độ khủng khiếp; ảnh hưởng vượt ra khỏi biên giới nhiều quốc gia cũng như dự tính của chính các bên tham chiến.
Một lời có thể định thiên hạ. Hay như cách nói dân gian, dùng “võ miệng” cũng có thể khuynh đảo thiên hạ. Xưa nay, những người miệng lưỡi sắc hơn gươm, dùng "võ miệng" thắng võ lực, dùng tài ăn nói, biến lời nói thành sức mạnh để thay đổi thế cục, đều lưu sử sách.