Sứ mệnh tiên phong của doanh nghiệp 100% vốn nhà nước 

Trong đội ngũ DNQĐ, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) là một trong những lực lượng tiên phong trên mặt trận này. Từ một đơn vị xây lắp thông tin, Viettel đã phát triển thành tập đoàn công nghệ-viễn thông có thương hiệu toàn cầu, đồng thời giữ vai trò chủ lực trong phát triển hạ tầng số tại Việt Nam và công nghiệp điện tử, viễn thông.

Viettel đã khẳng định được vai trò dẫn dắt tại Việt Nam khi tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số; nghiên cứu, làm chủ nhiều công nghệ cao, công nghệ lõi trong các lĩnh vực chiến lược và an ninh mạng.

Những dây chuyền sản xuất hiện đại tại Công ty TNHH MTV Cơ khí chính xác 29 (Nhà máy Z129) cần rất ít công nhân điều khiển. 

Với vị thế nhà mạng số 1 Việt Nam, chiếm khoảng 56% thị phần di động, sở hữu hàng chục triệu thuê bao và hơn 22.400 trạm phát sóng 5G trên toàn quốc, Viettel đang góp phần đưa hạ tầng số đến mọi vùng miền, thu hẹp khoảng cách số và tạo nền tảng cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận những phương thức phát triển mới.

Chuyển đổi số trong DNQĐ diễn ra mạnh mẽ ở những tập đoàn công nghệ và cũng đang lan tỏa nhanh chóng, đi sâu vào từng công trường, hầm mỏ, dây chuyền sản xuất.

Tại Tổng công ty Xây dựng Lũng Lô, chuyển đổi số được triển khai từ năm 2016, ban đầu trong lĩnh vực quản lý tài chính. Từ chỗ dữ liệu được cập nhật theo phương thức truyền thống, công nghệ số giúp lãnh đạo Tổng công ty có thông tin thường xuyên, chính xác theo thời gian thực. Sau đó, quá trình số hóa được mở rộng sang những lĩnh vực mũi nhọn, đặc biệt là công nghệ khoan hầm.

Đại tá Tăng Văn Chi, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tổng công ty Xây dựng Lũng Lô cho biết: Trước đây, việc khoan hầm bắt đầu từ đo đạc, đánh dấu thủ công nên vừa mất thời gian, vừa khó đạt độ chính xác cao. Nay, công nghệ đo đạc bằng vệ tinh cùng hệ thống máy móc tự động có thể tự điều chỉnh hướng khoan. Với những đường khoan dài hàng ki-lô-mét, độ lệch chỉ khoảng 5cm. Đó là một sự thay đổi lớn về năng suất, chất lượng và năng lực thi công.

Tại Tổng công ty Đông Bắc (Binh đoàn 19), công nghệ cũng đang được đưa xuống tận những nơi vốn được xem là khó tự động hóa nhất-mỏ than và hầm lò.

Từ năm 2009, Tổng công ty Đông Bắc đã đưa vào khai thác hệ thống quan trắc khí mỏ tự động. Hiện nay, doanh nghiệp tiếp tục tự động hóa những khâu có nguy cơ cao hoặc sử dụng nhiều lao động; triển khai cửa gió tự động, cân băng tải định lượng, điều khiển tập trung các tuyến băng tải và hệ thống camera giám sát trên các tuyến vận tải. Nhờ đó, sản lượng được thống kê chính xác hơn, công tác giám sát an toàn được tăng cường, lao động trực tiếp được giảm bớt, trong khi người chỉ huy có thể tiếp cận thông tin nhanh và chính xác hơn để đưa ra quyết định. Ngay trong lòng đất, những công nghệ mới cũng từng bước thay thế phương thức chống giữ truyền thống. Giá khung ZH, XDY, dàn mềm cơ khí, dàn mềm tự hành được đưa vào sử dụng thay cho cột gỗ, cột thủy lực đơn trước đây.

Nhà máy thông minh, sản phẩm có hàm lượng trí tuệ cao

Khối doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng đang chứng kiến một cuộc chuyển mình mạnh mẽ với robot tự động, máy CNC, phần mềm quản trị nguồn lực tổng thể (ERP) và hệ thống quản trị sản xuất thông minh (MES). Các doanh nghiệp không chỉ số hóa từng công đoạn mà đang hướng tới xây dựng một hệ sinh thái sản xuất đồng bộ, trong đó dữ liệu trở thành một nguồn lực quan trọng.

Tại Công ty TNHH MTV Tổng công ty 28, hệ thống MES đã trở thành “trung tâm điều khiển” tại các xí nghiệp dệt, nhuộm, giúp số hóa quy trình từ theo dõi tiến độ đến kiểm soát chất lượng theo thời gian thực. Theo Đại tá Bùi Văn Bắc, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Tổng công ty 28, công nghệ thiết kế 3D cũng đang làm thay đổi căn bản khâu phát triển mẫu. Thay vì mất nhiều thời gian qua các bước thử-sửa truyền thống, trang phục có thể được phác họa, điều chỉnh với độ chính xác cao ngay trên môi trường số, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian từ ý tưởng đến sản phẩm thực tế.

Điều đó cho thấy chuyển đổi số không đơn thuần là đưa máy tính vào quản lý hay thay giấy tờ bằng phần mềm. Quan trọng hơn, đó là quá trình tái cấu trúc phương thức sản xuất, trong đó mỗi sản phẩm ngày càng chứa đựng nhiều hơn hàm lượng tri thức, công nghệ và sáng tạo.

Với Công ty TNHH MTV 27 (Nhà máy Z127), chuyển đổi số gắn với cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả sản xuất. Từ tháng 2 đến hết tháng 4-2026, tỷ lệ ký số toàn trình đạt 99,45%. Mỗi năm, hàng trăm sáng kiến, cải tiến được công nhận, làm lợi hàng tỷ đồng; hơn 30 sản phẩm mới được nghiên cứu, chế thử, kết luận đưa vào sản xuất, trong đó có những sản phẩm phục vụ xuất khẩu.

Tại Công ty TNHH MTV 95 (Nhà máy Z195), riêng năm 2025, 11 đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu được triển khai, gồm 2 đề tài cấp Bộ Quốc phòng và 9 đề tài cấp cơ sở. Cùng với đó, 72 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được áp dụng vào sản xuất, làm lợi gần 7,6 tỷ đồng.

Những con số ấy cho thấy một chuyển biến quan trọng trong nền sản xuất hiện đại-sức mạnh của doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào khả năng tạo ra tri thức, làm chủ công nghệ và biến sáng kiến thành giá trị thực tế.

Đổi mới để bước ra thị trường toàn cầu, đưa khoa học về bản làng

Với các doanh nghiệp cổ phần do Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối, bài toán đổi mới công nghệ có những đặc thù riêng. Việc đầu tư lớn thường phải cân nhắc nhiều yếu tố và chịu sự ràng buộc nhất định trong cơ chế quản trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, sức ép cạnh tranh của thị trường lại tạo ra động lực mạnh mẽ cho đổi mới.

Nhờ sự năng động của đội ngũ quản trị, hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vẫn được triển khai tương đối kịp thời, giúp nhiều doanh nghiệp vừa thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng, vừa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia. Đó cũng là một cách để thương hiệu DNQĐ bước ra thế giới bằng từng sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường toàn cầu.

Trong một diễn biến khác, tại các đoàn kinh tế-quốc phòng, đổi mới sáng tạo lại mang một ý nghĩa hết sức nhân văn-đưa khoa học, công nghệ đến gần hơn với người dân vùng sâu, vùng xa. Những giống cây trồng mới có khả năng chịu hạn, chịu mặn; những quy trình chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP; những mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng... được cán bộ, chiến sĩ chuyển giao cho đồng bào. Công nghệ số cũng mở ra những cơ hội trước đây rất khó hình dung. Internet, các nền tảng thương mại điện tử và phương thức kết nối thị trường mới giúp nông sản vùng cao có thể vượt qua giới hạn của những phiên chợ địa phương để tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

Khi khoa học, công nghệ được đưa về bản làng, người dân có thêm sinh kế, thêm cơ hội phát triển và thêm điều kiện để gắn bó với quê hương. Một cách tự nhiên, phát triển kinh tế trở thành một phần của xây dựng "thế trận lòng dân", củng cố thế trận quốc phòng toàn dân.

Viết tiếp bản hùng ca

70 năm trước, những đơn vị Bộ đội Cụ Hồ tham gia xây dựng, phát triển kinh tế bắt đầu bằng những công việc rất đỗi giản dị: Trồng cây, khai hoang, mở đường, dựng nhà máy. Họ đặt những “viên gạch” đầu tiên cho đội quân lao động sản xuất trong hoàn cảnh đất nước còn muôn vàn khó khăn.

70 năm sau, những “viên gạch” ấy đã tạo nên những công trình lớn, những doanh nghiệp có thương hiệu quốc tế và một lực lượng ngày càng có khả năng làm chủ công nghệ cao. Từ cuốc, xẻng đến máy đào hầm, từ búa tạ đến máy CNC; từ những con đường mở bằng sức người đến những đường hầm được định hướng bằng vệ tinh; từ sổ sách thủ công đến dữ liệu thời gian thực; từ những xưởng sản xuất đơn sơ đến nhà máy thông minh-đó là một hành trình vươn mình đầy kiêu hãnh. Nhưng có một điều không thay đổi, đó chính là phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ với tinh thần dám nhận việc khó, dám đi đến những nơi gian khổ và dám tìm cách làm mới để hoàn thành nhiệm vụ.

Trong thời đại số, mặt trận kinh tế đã có diện mạo mới. Ở đó, bộ đội lao động sản xuất, xây dựng kinh tế cạnh tranh vừa bằng nguồn lực, vừa bằng công nghệ. Trong hành trình ấy, bản hùng ca 70 năm đang được viết tiếp bằng những sáng kiến, những công nghệ mới và bằng khát vọng đưa trí tuệ Việt Nam vươn xa. Quyết chiến trên thương trường, làm chủ công nghệ và quyết thắng vì sự phồn vinh của Tổ quốc. Đó chính là cách đội quân lao động sản xuất hôm nay viết tiếp truyền thống Bộ đội Cụ Hồ trên mặt trận kinh tế trong thời đại số.