Hôm 1-4, Tổng thống Nga Dmitrir Medvedev và người đồng nhiệm, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã tiến hành thảo luận về các vòng đàm phán liên chính phủ, để đưa ra các điều khoản mang tính pháp lý cho việc thực thi hiệp định START mới. Theo dự kiến nó sẽ được cả hai nước thông qua vào tháng 12-2009.

Điều này đã được khẳng định dựa trên cơ sở cuộc hội đàm song phương giữa hai nhà lãnh đạo Nga và Mỹ tại Luân Đôn trong khuôn khổ hội nghị G-20. Trong cuộc gặp lần này hai ông cũng lên kế hoạch cho lần gặp tiếp theo sẽ diễn ra vào tháng 7-2009.

Hiệp ước START mới sẽ quy định việc cắt giảm các đầu đạn hạt nhân chiến lược thấp hơn so với các vòng đàm phán hiệp định START tại Moscow năm 2002.

Nếu hiệp định START mới được cả hai bên thông qua vào cuối năm 2009, nước Mỹ sẽ vẫn có dư ra 3000 đầu đạn hạt nhân, những đầu đạn mà họ giữ lại từ START I. Theo quan điểm của Nga, các “đầu đạn dự trữ” này có thể nhanh chóng chuyển thành lực lượng hạt nhân chiến lược. Vì thế các thỏa thuận trước đây đã được ký cần được thay đổi và nó cần phải kiểm soát cả các khả năng vận chuyển chiến lược bao gồm: các tên lửa xuyên lục địa, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và các máy bay ném bom chiến lược, bất kể là nó được sử dụng với mục định hạt nhân hay phi hạt nhân.

Hiện tại hai bên vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề mà không thể giải quyết ngay được: Mỹ từ chối các nghĩa vụ tuân theo hiệp định START bên ngoài lãnh thổ nước Mỹ, có tính tới nước Nga. Phía Nga lại muốn hạn chế phát triển các phương tiện đánh chặn, đặc biện là hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia (NMD), mà Mỹ đang nghiên cứu và triển khai.

Chỉ tính riêng kho vũ khí hạt nhân của mỗi nước khi phát nổ đã đủ phá hủy cả Trái đất. Hi vọng về một hiệp định START mới cần có sự nhượng bộ và ý thức xây dựng một thế giới “phi hạt nhân” của cả Nga và Mỹ

Tuấn Sơn (theo arms-tass)