Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026-2030 đặt ra yêu cầu cao hơn không chỉ về khả năng tiếp cận, mà cả ở mức độ sử dụng dịch vụ tài chính.

Khi độ phủ tài khoản và giao dịch số ngày càng mở rộng, vấn đề đặt ra là làm thế nào để người dân không chỉ “có tài khoản”, mà còn sử dụng tài khoản thường xuyên; tiếp tục thu hẹp khoảng cách tiếp cận giữa các khu vực, nhóm dân cư và loại hình doanh nghiệp; đồng thời, bảo đảm dịch vụ thuận tiện, an toàn và có chi phí hợp lý.

Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cung cấp nhiều giải pháp thanh toán số phù hợp với nhu cầu của khách hàng.

Bà Nguyễn Thị Thu, Phó vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) cho biết, tính đến tháng 8-2026, thanh toán không dùng tiền mặt tăng 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị; giao dịch trực tuyến tăng 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị; thanh toán qua điện thoại di động tăng 35,33% về số lượng và 23,9% về giá trị. Tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản cuối năm 2025 đạt 88,96%, trong khi quy mô giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đã tương đương khoảng 28 lần GDP.

Theo các chuyên gia, những lợi ích mà thanh toán số mang lại cho người dân, doanh nghiệp thời gian qua là rất đáng kể. Tuy nhiên, ngoài việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, cần mở rộng tiếp cận tài chính đối với các lĩnh vực, địa bàn còn hạn chế, như: Khu vực nông nghiệp, nông thôn, vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo, doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh... Đặc biệt, cần quan tâm phát triển các sản phẩm, dịch vụ tài chính, kênh cung ứng vốn đơn giản, cho vay thuận tiện, chi phí hợp lý, đáp ứng nhu cầu thực tế của những khu vực này.

PGS, TS Lê Thanh Tâm, Viện Ngân hàng - Tài chính (Đại học Kinh tế quốc dân) nhận định, giai đoạn tiếp theo, cần đánh giá tài chính toàn diện bằng chất lượng sử dụng dịch vụ, thay vì chỉ nhìn vào số lượng tài khoản. Ngoài mức độ hoạt động của tài khoản, chúng ta cần quan tâm đến khả năng tiết kiệm, tiếp cận tín dụng chính thức và khả năng chống chịu tài chính của người dân. Cần lưu ý, kỹ năng số phải phát triển song hành với kỹ năng quản lý tài chính và khả năng nhận diện rủi ro. Khi người dân tiếp cận ngày càng nhiều công cụ tài chính mới, việc tăng cảnh báo giao dịch bất thường, minh bạch chi phí, tư vấn tài chính và cho vay có trách nhiệm càng cần được quan tâm, chú trọng.

Khách hàng giao dịch tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). 

Cùng chung quan điểm, ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó tổng giám đốc Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) cho rằng, thành công của tài chính toàn diện không chỉ được đo bằng số lượng tài khoản được mở, mà quan trọng hơn là tài khoản đó có được sử dụng một cách thuận tiện, thường xuyên và thực chất trong đời sống hằng ngày hay không. Để quá trình này diễn ra trên quy mô lớn, vai trò của hạ tầng thanh toán số đặc biệt quan trọng. Nếu ứng dụng ngân hàng, ví điện tử, thẻ hay mã QR là những gì người dùng trực tiếp nhìn thấy, thì phía sau là một hệ thống hạ tầng bảo đảm các giao dịch được kết nối, xử lý và hoàn tất nhanh chóng, chính xác, an toàn.

Hạ tầng này tạo ra khả năng kết nối giữa người dân, ngân hàng, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp dịch vụ; đồng thời, giúp người dùng có thể thanh toán mọi lúc, mọi nơi qua nhiều phương thức khác nhau. Việc sử dụng hạ tầng dùng chung cũng góp phần giảm chi phí đầu tư các kết nối riêng lẻ, giảm chi phí xử lý tiền mặt và tạo điều kiện mở rộng dịch vụ tới khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, cũng như những nhóm khách hàng chưa được phục vụ đầy đủ. Trong hệ sinh thái đó, NAPAS đóng vai trò hạ tầng kết nối thanh toán bán lẻ quốc gia. Số liệu thống kê cho thấy, hiện NAPAS kết nối 70 tổ chức thành viên, xử lý khoảng 12 tỷ giao dịch trong năm 2025, phục vụ 100 triệu khách hàng, kết nối mạng lưới hơn 20.000 ATM và hơn 930.000 điểm chấp nhận thẻ POS/mPOS.

Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Thanh Hà nhấn mạnh, trong thời gian tới, cần bám sát mục tiêu của Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026-2030, trong đó ngành ngân hàng tập trung vào một số nội dung trọng tâm: Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về thanh toán và tài chính số theo hướng đồng bộ, minh bạch, tạo thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và cạnh tranh lành mạnh. Đồng thời, bảo đảm an toàn hệ thống, quyền lợi hợp pháp của người sử dụng và phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế số. An toàn, bảo mật, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi người tiêu dùng phải được đặt ở vị trí trung tâm trong toàn bộ quá trình chuyển đổi số.

Phát triển nhanh phải đi cùng bền vững; đổi mới đi cùng quản trị rủi ro; thuận tiện đi cùng an toàn và trách nhiệm. Cùng với đó, cần đẩy mạnh giáo dục tài chính, nâng cao kỹ năng số và nhận thức của người dân, doanh nghiệp; tăng cường truyền thông, góp phần hình thành thói quen sử dụng dịch vụ tài chính số an toàn, hiệu quả.