Hà Tĩnh khơi thông nguồn lực kinh tế tư nhân

Kinh tế tư nhân hiện đóng góp 65% tổng thu ngân sách

Năm 2025, tăng trưởng kinh tế của Hà Tĩnh đạt 8,78%, thuộc nhóm 10 tỉnh, thành phố có mức tăng trưởng cao nhất; tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt hơn 61 nghìn tỷ đồng; thu ngân sách vượt 21 nghìn tỷ đồng. Đặc biệt, 6 tháng đầu năm 2026, tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của tỉnh đạt 12,79%, xếp thứ nhất cả nước. Hiện toàn tỉnh có gần 12.000 doanh nghiệp đang hoạt động. Kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 60% GRDP, 65% tổng thu ngân sách địa phương và tạo việc làm cho khoảng 98.000 lao động.

Cùng với sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp, sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Hà Tĩnh cũng đang được cải thiện đáng kể. Hiện toàn tỉnh có hơn 1.500 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký khoảng 700.000 tỷ đồng. Từ đầu năm 2026 đến nay đã chấp thuận chủ trương đầu tư 29 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký hơn 155.000 tỷ đồng và 4 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký 412,6 triệu USD. Với vị trí nằm trên trục giao thông Bắc-Nam, là điểm kết nối quan trọng của hành lang kinh tế Đông-Tây, cùng lợi thế của Khu kinh tế Vũng Áng, cảng nước sâu Sơn Dương, hệ thống công nghiệp, logistics, năng lượng và kinh tế biển đang phát triển mạnh, Hà Tĩnh được đánh giá có nhiều điều kiện để trở thành trung tâm công nghiệp và logistics quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ.

Nhà máy sản xuất ô tô điện của Vinfast tại Hà Tĩnh. Ảnh: VĂN ĐỨC

Không chỉ đóng góp vào tăng trưởng, khu vực kinh tế tư nhân còn góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Đến nay, toàn tỉnh đã hình thành gần 30 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh liên tục được cải thiện, đứng thứ ba khu vực Bắc Trung Bộ. Đây là nền tảng quan trọng để Hà Tĩnh từng bước xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời kỳ chuyển đổi số.

Những kết quả trên cho thấy tinh thần khởi nghiệp, khát vọng làm giàu chính đáng và năng lực thích ứng của cộng đồng doanh nghiệp Hà Tĩnh đang được khơi dậy mạnh mẽ. Đây chính là nguồn lực quan trọng để địa phương hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong giai đoạn 2026-2030.

Tháo gỡ điểm nghẽn

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, khu vực kinh tế tư nhân của Hà Tĩnh vẫn còn không ít hạn chế. Theo khảo sát năm 2025, có tới 88% doanh nghiệp sử dụng dưới 50 lao động; hơn một nửa có dưới 10 lao động; 76,2% doanh nghiệp có vốn dưới 10 tỷ đồng. Hơn một nửa số doanh nghiệp hiện nay được chuyển đổi từ mô hình hộ kinh doanh gia đình. Khả năng tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp địa phương còn hạn chế, tỷ lệ doanh nghiệp liên kết với khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hoặc tham gia xuất khẩu trực tiếp, gián tiếp vẫn thấp. Phần lớn doanh nghiệp chưa có bộ phận nghiên cứu phát triển sản phẩm, đầu tư cho khoa học-công nghệ còn khiêm tốn, năng lực chuyển đổi số chưa đồng đều và khoảng cách từ ý tưởng khởi nghiệp đến thương mại hóa sản phẩm vẫn là rào cản lớn.

Một góc Khu công nghiệp Vũng Áng, Hà Tĩnh. Ảnh: VĂN ĐỨC

Môi trường đầu tư kinh doanh cũng còn những điểm cần tiếp tục cải thiện. Chỉ số cải cách hành chính của tỉnh năm 2025 đứng thứ 19/34 địa phương; chỉ số hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với cơ quan hành chính nhà nước đứng thứ 24/34. Kết quả khảo sát năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025 cho thấy, 7/9 chỉ số thành phần của Hà Tĩnh thấp hơn mức trung bình cả nước, nhất là các chỉ số về tiếp cận đất đai, tính minh bạch, chi phí tuân thủ và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Từ thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh, ông Nguyễn Tiến Trình, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Hà Tĩnh, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư thương mại dịch vụ và du lịch Thành Sen cho rằng: “Doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đang chịu áp lực về thị trường tiêu thụ, chi phí sản xuất tăng cao, khó tiếp cận nguồn vốn, quỹ đất đầu tư và nguồn nhân lực chất lượng cao; trong khi yêu cầu chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và phát triển xanh ngày càng lớn”. Cũng theo ông Trình, cộng đồng doanh nghiệp mong muốn không chỉ là những cam kết đồng hành mà quan trọng hơn là các chủ trương được cụ thể hóa thành cơ chế, chính sách có tính đột phá. Trong đó cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính theo hướng thực chất, lấy sự hài lòng và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp làm thước đo; đồng thời duy trì cơ chế đối thoại thường xuyên giữa chính quyền và doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ khó khăn trong đầu tư, sản xuất, kinh doanh. 

Từ góc độ cơ quan quản lý Trung ương, ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho rằng: Hà Tĩnh cần tiếp tục kiên trì cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh; cắt giảm thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ; tháo gỡ những điểm nghẽn về đất đai, mặt bằng sản xuất, thủ tục đầu tư... Bên cạnh việc hỗ trợ doanh nghiệp hiện hữu phát triển, Hà Tĩnh cần quan tâm nhiều hơn đến khu vực hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ. Với gần 51.000 hộ kinh doanh đang hoạt động, đây là dư địa rất lớn để mở rộng khu vực kinh doanh chính thức và phát triển lực lượng doanh nghiệp. Vì vậy, tỉnh cần có cơ chế hỗ trợ khu vực này minh bạch hóa hoạt động, nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ số và khuyến khích các hộ đủ điều kiện chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển doanh nghiệp đến năm 2030.